Кіріспе
Парақ комитеті – діни ғимараттағы бөлме. Парақ комитеті Англия, Уэльс және кейбір ағылшын колонияларындағы жергілікті секулярлық және шіркеулік басқарудың комитеті болып табылатын, бастапқыда приход шіркеуінің парақ бөлмесінде немесе сакристиясында отырысқан және содан бері халық арасында "парақ" деп аталған комитет. Ең гүлденген кезеңінде, көптеген жерлерде жергілікті басқарудың жалғыз нысаны болып саналды және Ұлыбритания үкіметінің бюджетінің шамамен бестен бір бөлігін жұмсады. 1894 жылы олардың секулярлық функциялары алынып тасталды және 1921 жылы таратылды. "Парақ" термині Англия мен Уэльстен тыс жерлерде, мысалы, американдық және шотландтық епископ шіркеулерінде, приход шіркеуінің сайланған басқару органы мен заңды өкіліне сілтеме жасау үшін қолданылады.
the vestry, a room in a religious building
A vestry was a committee for the local secular and ecclesiastical government of a parish in England, Wales and some English colonies, which originally met in the vestry or sacristy of the parish church, and consequently became known colloquially as the "vestry". At their height, the vestries were the only form of local government in many places and spent nearly one fifth of the budget of the British government. They were stripped of their secular functions in 1894 and were abolished in 1921. The term vestry remains in use outside of England and Wales to refer to the elected governing body and legal representative of a parish church, for example in the American and Scottish Episcopal Churches.
Шолу
Көптеген ғасырлар бойы, қала немесе қалалық кеңес құрылмаған кезде, приходтық кеңестер жергілікті биліктің де-факто бірден-бір органы болып табылды және 19 ғасырдың ортасы немесе соңына дейін жергілікті бекітілген шіркеу төрағалығымен қауымдық қаражат жинау және жұмсауды басқарды. Олар жергілікті салықтарды жинау, мүкімсіздерге қамқорлық жасау, жолдарды күтіп ұстау, заңды орындау, азаматтық тіркеу және шіркеу ғимаратын күтіп ұстау сияқты функцияларға жауапкершілік алып, приходтың рухани және материалдық игілігін, сондай-ақ діни және дүниелік мүліктерін қамтамасыз етті. Дегенмен, ауыр жазалау шаралары ханзадалық соттар мен жүздік соттар, яғни бейбіт судьялардың қарауына берілді. Приходтар арасындағы функциялар қабылданған әдет-ғұрыптарға, қажеттілікке және қауымның оларды қаржыландыруға дайындығына байланысты өзгеріп отыруы мүмкін. Өйткені олардың билігі бастапқыда әдет-ғұрыптан туындады және тек кейде ғана жалпы құқықпен расталды немесе заңмен бекітілді. Алайда, Тюдор дәуірінде (1485-1603) приходтық кеңестерге қосымша заңдық міндеттер жүктелді; мысалы, 1538 жылы шомылдыру, неке және жерлеу тіркелімі міндетті болды, ал 1555 жылғы Жолдар туралы заңға сәйкес, кеңестер приходтағы жолдарды күтіп ұстауға жауапты болды. Тюдордың кедейлер заңдары, осы кезеңде қабылданған заңдар жиынтығы, кеңестерді приходтың мүкімсіздеріне қамқорлық жасауға міндеттеді. 1834 жылы Кедейлер заңы күшін жойғанға дейін, билігінің шарықталу нүктесінде кеңестер британ үкіметінің бюджетінің шамамен бес бөлігін жұмсады. 19 ғасырда олардың дүниелік функциялары біртіндеп жойылды, және ақырында 1894 жылы жергілікті басқару реформаларында азаматтық приходтар құрылып, кеңестердің дүниелік және діни аспектілері бөлінді. Олардың қалған дүниелік міндеттері жаңадан құрылған приход кеңестеріне берілді. Олардың діни міндеттері Англия шіркеуінде 1921 жылы олар жойылғанға және приходтық шіркеу кеңестерімен (PCC) алмастырылғанға дейін сақталды. Жергілікті биліктің осы секуляризациясына Лорд Солсбери басқаратын Консервативтік партияның басшылығы мен 1895 жылдан 1900 жылға дейін бірнеше Жоғары шіркеу либерал саясаткерлері қарсылық көрсетті. Қазіргі уақытта сақталған алғашқы кеңестің жалғыз аспектісі – жергілікті азаматтық сайлаушылар тізіліміндегі кез келген адам қатыса алатын және шіркеу күзетшілерін тағайындау құқығы бар приход мүшелерінің жылдық жиналысы. PCC-нің шіркеу ғимаратын жөндеу үшін салық салу құқығы, көптеген шіркеу приходтарының бөлінген аумақтарындағы (үлестік) тұрғындар мен бизнеске қатысты сақталады, бірақ кейбір аймақтарда мұндай қосымша салық ондықтан бас тартумен алмастырылмады.
Англия мен Уэльстегі Вестри комитеттері
Шіркеу кеңесі – бұл приходтың салық төлеушілерінің жиналысы, оны приходтың дін қызметкері басқарды. Алғашқыда ол приход шіркеуінде немесе оның шіркеу бөлмесінде өткізілді, содан оның аты шықты. Ешқандай заң шіркеу кеңесі комитеттерін құрмады, бірақ олар ортағасырлық приходтық басқарудың тамырларынан туындап, әрбір приходта жергілікті қажеттіліктерге сәйкес дербес дамыды. 17 ғасырдың соңына қарай олар графтық судьялармен бірге Англияның ауылдық жерлерін басқарушыларға айналды. Англияда 19 ғасырға дейін приходтық кеңес қазіргі приходтық шіркеу кеңестерімен теңестірілді, сонымен қатар жергілікті биліктің барлық жергілікті мәселелерге жауапты бөлігі болды, бұл қазір аудандық кеңестің және кейбір аймақтарда азаматтық приходтық кеңестің құзыретіне жатады, сондай-ақ кедейлер заңын жергілікті деңгейде басқару сияқты басқа да іс-шаралар.
Шығу тегі
Англиядағы англосаксондықтардың алғашқы қоныстану бірлігі – тон немесе қала болды. Тұрғындар осы мәселелерді шешу үшін қалалық мәжілісте жиналатын, онда түрлі лауазымдарға адамдарды бекітіп, оларға міндеттер жүктелінетін және жалпы заң жарияланатын. Кейіннен, графтықтардың пайда болуымен, қалашық өзінің риві мен ең жақсы төрт адамын жүздік және графтық соттарында өкілдік ету үшін жіберетін. Алайда, саксондық жүйеде қалашықтың тәуелсіздігі феодалдық манориялық сотқа (leet) жоғалды, ол қалалық мәжілістің орнын басты. Приходтардың құрылуы жер иелігіне негізделген, сондықтан манориялық жүйе кеңінен таралып, жер иелері жергілікті дін қызметкерлерімен және діни мекемелермен бірлесіп, жаңа шіркеулер арқылы бірнеше манорияны, пайдалы емес жерлерді (қалдықтарды) және шіркеуге арналған жерлерді (glebelands) біріктіретін болды. Бастапқыда манория жергілікті басқарудың, ортақ әдет-ғұрыптардың және ауыл шаруашылығындағы әділдіктің негізгі бірлігі болды, бірақ уақыт өте келе шіркеу манориялық соттың ауыл өмірінің және оны жақсартудың маңызды аспектілеріндегі рөлін иеленді – ол өнімге салық (ондықтан) жинады. 15 600-ден астам шіркеулік приходтар өздерінің: шіркеулерін және зираттарын, приходтық үйлерін және жұмыс үйлерін, қайырымдылық қорын, базар орталықтарын, сорғыларын, айдалаларын, қамшылау тіректерін, тұтқындау орындарын, күзет үйлерін, салмақтар мен таразыларын, сағаттар мен өрт сөндіру машиналарын күтіп ұстады. Басқаша айтқанда: шіркеу мен оның қызметтерін ұстау, бейбітшілікті сақтау, қаңғыбаспен күресу, мұқтаждарға көмек көрсету, жолдарды жөндеу, зиянкестерді жою, құрт-қумырсқаларды жою, сарбаздар мен теңізшілерді жабдықтау, тіпті діни және моральдық тәртіпті нығайту. Бұл – жер заңдарымен, жергілікті әдет-ғұрыптармен және жағдайдың талабына сәйкес, приходқа және оның лауазымды тұлғаларына, яғни приход кеңесіне және оның ұйымына жүктелген көптеген міндеттердің бір бөлігі ғана. Мұндай белсенділік әкімшілік жүйенің күрделенуіне әкелді. Приход хатшысы приход кеңесінің шешімдерін және есептерін жүргізеді, ал приходтың істеріне қатысты құжаттар шіркеуде сақталатын «приход сандығында» сақталады, ол үш түрлі құлыппен жабдықталған, ал кілттері приход пасторы мен шіркеу күзетшілерінде болды.
churches and burial grounds, parish cottages and workhouses, endowed charities, market crosses, pumps, pounds, whipping posts, stocks, cages, watch houses, weights and scales, clocks, and fire engines. Or to put it another way: the maintenance of the church and its services, the keeping of the peace, the repression of vagrancy, the relief of destitution, the mending of roads, the suppression of nuisances, the destruction of vermin, the furnishing of soldiers and sailors, even to some extent the enforcement of religious and moral discipline. These were among the multitudinous duties imposed on the parish and its officers, that is to say, the vestry and its organisation, by the law of the land, and by local custom and practice as the situation demanded. This level of activity had resulted in an increasing sophistication of administration. The parish clerk would administer the decisions and accounts of the vestry committee, and records of parish business would be stored in a "parish chest" kept in the church and provided for security with three different locks, the individual keys to which would be held by such as the parish priest and churchwardens.
Таңдалған құрметті
Приходтық кеңес - бұл приходтағы барлық тұрғын үй иелерінің жалпы жиналысы болған. Бірақ 17 ғасырда кейбір приходтарда, әсіресе қалалық жерлерде халықтың күрт өсуі жиналыстарды шақыру мен өткізуді қиындатты. Осының салдарынан, олардың кейбіреулерінде жаңа орган – таңдалған приходтық кеңес құрылды. Бұл, мүліктік талаптарға ие және көбінесе өзіндік таңдау арқылы шақырылған, таңдалған тұрғындардың әкімшілік комитеті болды. Дегенмен, осы жергілікті органдардың көбеюі жергілікті басқару жауапкершіліктерінің шатасуына әкелді, бұл жергілікті басқарудағы кең ауқымды реформаның себебі болды, нәтижесінде 1894 жылғы Жергілікті басқару туралы заң қабылданды. Көптеген жергілікті органдардың мәселесін Жергілікті басқару кеңесінің төрағасы Х.Х. Фаулер айтты, ол 1894 жылғы заңға қатысты парламенттік пікірсайыста былай деді:
Заң бойынша, ауылдық және қалалық кеңестер жүйесі енгізілген кезде, діни және мемлекеттік міндеттер ажыратылды. Бұл барлық мемлекеттік мәселелерді приходтық кеңестерден алып, оларды басқару үшін ауылдық және қалалық кеңестер құрылды. Приходтық кеңестердің қарауына тек шіркеу мәселелері қалды.
Қалған шіркеулік пайдалану
1894 жылы азаматтық биліктер алынып тасталғаннан кейін, Англия шіркеуінің приходтарында шіркеу мәселелерін басқаруды пафостық кеңестер (Билік) 1921 жылғы заңымен олардың ізбасарлары ретінде пафостық шіркеу кеңестері құрылғанға дейін жалғастырды. Содан бері пафостық кеңестердің қалған жалғыз іздері – діни қауым мүшелерінің жыл сайын тек шіркеу қызметкерлерін сайлау үшін шақырылатын жиналысы ғана. Бұл кейде "жылдық пафостық кеңес отырысы" деп аталады. Пафостық шіркеу кеңестері қазір пафостық кеңестердің барлық басқа функцияларын атқарады. "Пафостық кеңес" термині басқа кейбір конфессияларда да қолданылады, ол қауымның шіркеу приходтарының іс-қимылдарына басшылық ету үшін сайлаған мирян мүшелерінің тобын білдіреді. Бұл Шотландия және Американдық епископтық шіркеулерде, сондай-ақ Австралия, Канада және Жаңа Зеландия сияқты Англикандық шіркеу провинцияларында орын алады. Американдық епископальдық шіркеуінде пафостық кеңес мүшелері әдетте жыл сайын сайланады және шіркеудің заңды өкілдері болып табылады. Ирландия шіркеуінде приход істерін жүргізуге сайланған мүшелерді сипаттау үшін "таңдалған пафостық кеңес" термині қолданылады.