Кіріспе
Латын тіліндегі сөз тіркесі Star Trek эпизоды "Inter arma enim silent leges" латын тіліндегі сөз тіркесі, сөзбе-сөз "Қарулар арасында заңдар үндемейді" дегенді білдіреді, бірақ көбінесе "Соғыс уақытында заң үндемейді" деп аударылады.
the Star Trek episode
Inter arma enim silent leges is a Latin phrase that literally means "For among arms, the laws are silent" but is more popularly rendered as "In times of war, the law falls silent."
Ежелгі Рим
Афоризмді алғаш рет осы сөздермен Цицерон өзінің жарияланған «Pro Milone» сөйлеуінде жазған болуы мүмкін, бірақ Цицеронның нақты сөздері «Silent enim leges inter arma» болды. Цицерон бұл фразаны қолданған кезде саяси себептермен тудырылған көтеріліс жиі кездесетін. Рим көшелерін қарулы топтар, партия басшыларының жетекшілігімен бақылап отырды, бірақ осындай басшылар жоғары лауазымдарға сайланды. Латын тіліндегі басқа авторлар да осы сөздерді қолданды, мысалы, Киелі Жеромның 126-шы хатында.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ президенті Авраам Линкольннің Америка Азаматтық соғысы кезінде habeas corpus құқығын тоқтату туралы пікір сұрауы, нәтижесінде Мэриленд округінің АҚШ округтік сотының судьясы Роджер Б. Тэнидің Ex parte Merryman (1861) ісі бойынша шешімі шықты: АҚШ үкіметі бұл істе өз аргументінде (Цицеронға сілтеме жасай отырып) «шын мәнінде, бұл [Құқықтар туралы заңға енгізілген түзетулер] – Конституцияның бейбіт кезеңдегі ережелері және басқа да барлық заңдар мен актілер сияқты, қарулы қақтығыс кезінде үнсіздік сақтайды, ал халықтың қауіпсіздігі – жоғарғы заңға айналады» деді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде азаматтардың құқықтарын шектеуді АҚШ Жоғарғы Соты Хирабаяши мен АҚШ арасындағы (1943) іс бойынша қолдады. Бұл істе азшылық топтың мүшелеріне қатысты коменданттық сағаттың енгізілуі конституциялық деп танылды, себебі ел сол топтың шыққан елімен соғыста болды. Ясуи мен АҚШ арасындағы іс сол күні шешілген байланысты іс болды. Қазіргі кезде бұл фраза соғыс кезінде азаматтық бостандықтардың шектелуі туралы ескерту ретінде қолданылады. 11 қыркүйекке жасалған шабуылдардан кейін бұл қағида АҚШ БАҚ-тарында жаңа күшпен талқыланды. Аталған сөздің қазіргі мағынасы – азаматтық бостандықтар мен еркіндіктер соғыс уақытында мемлекеттің өзін-өзі қорғау міндетіне бағынышты ма, жоқ па деген пікірталас тудырды. 1998 жылы бас судья Уильям Ренквист «Бір заңнан басқа барлық заңдар: соғыс уақытындағы азаматтық бостандықтар» еңбегінде «азаматтық бостандықтарды шектеудің ең аз негізді жағдайлары» болашақта соттар тарапынан қабылданбауы мүмкін екенін айтты: «Соғыс уақытында азаматтық бостандықтар бейбіт уақыттағыдай жоғары мәртебеге ие болады деп күтудің қажеті жоқ. Бірақ соттардың үкіметтің қажеттілік туралы талаптарының негіздерін мұқият қарастыруы қажет және мүмкін. Сондықтан заңдар соғыс уақытында үнсіз болмайды, бірақ олар сәл өзгеше дауыспен сөйлейді». 2004 жылы судья Антонин Скалия осы фразаны Хамди мен Рамсфелд ісі бойынша көпшілік шешімді сынау үшін пайдаланды, ол АҚШ азаматын айыптаусыз немесе habeas corpus тоқтатылмайынша жау жауынгері ретінде ұстауға рұқсат берді.
The US government explicitly referred to the maxim in its argument in the case by remarking (with an additional reference to Cicero) that "these [amendments of the Bill of Rights], in truth, are all peace provisions of the Constitution and, like all other conventional and legislative laws and enactments, are silent amidst arms, and when the safety of the people becomes the supreme law." The erosion of citizens' rights during World War II was upheld by the US Supreme Court in Hirabayashi v. United States (1943), a case that held that the application of curfews against members of a minority group was constitutional when the nation was at war with the country from which that group originated. Yasui v. United States was a companion case that was decided on the same day. In its more modern usage, the phrase has become a watchword about the erosion of civil liberties during wartime. In the immediate wake of the September 11 attacks, the maxim was aired and questioned in the media of the United States with renewed force. The implication of the saying, as currently used, is in debate whether civil liberties and freedoms are subservient to a wartime nation's duty of self defense. In 1998, Chief Justice William Rehnquist, in All the Laws but One: Civil Liberties in Wartime, suggested that "the least justified of the curtailments of civil liberty" were unlikely to be accepted by the courts in future wars: "It is neither desirable nor is it remotely likely that civil liberty will occupy as favored a position in wartime as it does in peacetime. But it is both desirable and likely that more careful attention will be paid by the courts to the basis for the government's claims of necessity as a basis for curtailing civil liberty The laws will thus not be silent in time of war, but they will speak with a somewhat different voice." In 2004, Associate Justice Antonin Scalia used this phrase to decry the plurality decision in Hamdi v. Rumsfeld, which upheld the detention of a US citizen as an enemy combatant without charge or suspension of habeas corpus:
Көркем шығармаларда
Бұл тіркес 1999 жылы ғылыми-фантастикалық телесериал "Жұлдызды жол: Терең ғарыш-9" эпизодының атауы ретінде пайдаланылды; кейіпкер адмирал Уильям Дж. Росс Доминион соғысы барысында моральдық тұрғыдан күмәнді әрекетін осы тіркеспен ақтауға тырысады.