Кіріспе

Латын тіліндегі сөз тіркесі Star Trek эпизоды "Inter arma enim silent leges" латын тіліндегі сөз тіркесі, сөзбе-сөз "Қарулар арасында заңдар үндемейді" дегенді білдіреді, бірақ көбінесе "Соғыс уақытында заң үндемейді" деп аударылады.

Ежелгі Рим

Афоризмді алғаш рет осы сөздермен Цицерон өзінің жарияланған «Pro Milone» сөйлеуінде жазған болуы мүмкін, бірақ Цицеронның нақты сөздері «Silent enim leges inter arma» болды. Цицерон бұл фразаны қолданған кезде саяси себептермен тудырылған көтеріліс жиі кездесетін. Рим көшелерін қарулы топтар, партия басшыларының жетекшілігімен бақылап отырды, бірақ осындай басшылар жоғары лауазымдарға сайланды. Латын тіліндегі басқа авторлар да осы сөздерді қолданды, мысалы, Киелі Жеромның 126-шы хатында.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ президенті Авраам Линкольннің Америка Азаматтық соғысы кезінде habeas corpus құқығын тоқтату туралы пікір сұрауы, нәтижесінде Мэриленд округінің АҚШ округтік сотының судьясы Роджер Б. Тэнидің Ex parte Merryman (1861) ісі бойынша шешімі шықты: АҚШ үкіметі бұл істе өз аргументінде (Цицеронға сілтеме жасай отырып) «шын мәнінде, бұл [Құқықтар туралы заңға енгізілген түзетулер] – Конституцияның бейбіт кезеңдегі ережелері және басқа да барлық заңдар мен актілер сияқты, қарулы қақтығыс кезінде үнсіздік сақтайды, ал халықтың қауіпсіздігі – жоғарғы заңға айналады» деді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде азаматтардың құқықтарын шектеуді АҚШ Жоғарғы Соты Хирабаяши мен АҚШ арасындағы (1943) іс бойынша қолдады. Бұл істе азшылық топтың мүшелеріне қатысты коменданттық сағаттың енгізілуі конституциялық деп танылды, себебі ел сол топтың шыққан елімен соғыста болды. Ясуи мен АҚШ арасындағы іс сол күні шешілген байланысты іс болды. Қазіргі кезде бұл фраза соғыс кезінде азаматтық бостандықтардың шектелуі туралы ескерту ретінде қолданылады. 11 қыркүйекке жасалған шабуылдардан кейін бұл қағида АҚШ БАҚ-тарында жаңа күшпен талқыланды. Аталған сөздің қазіргі мағынасы – азаматтық бостандықтар мен еркіндіктер соғыс уақытында мемлекеттің өзін-өзі қорғау міндетіне бағынышты ма, жоқ па деген пікірталас тудырды. 1998 жылы бас судья Уильям Ренквист «Бір заңнан басқа барлық заңдар: соғыс уақытындағы азаматтық бостандықтар» еңбегінде «азаматтық бостандықтарды шектеудің ең аз негізді жағдайлары» болашақта соттар тарапынан қабылданбауы мүмкін екенін айтты: «Соғыс уақытында азаматтық бостандықтар бейбіт уақыттағыдай жоғары мәртебеге ие болады деп күтудің қажеті жоқ. Бірақ соттардың үкіметтің қажеттілік туралы талаптарының негіздерін мұқият қарастыруы қажет және мүмкін. Сондықтан заңдар соғыс уақытында үнсіз болмайды, бірақ олар сәл өзгеше дауыспен сөйлейді». 2004 жылы судья Антонин Скалия осы фразаны Хамди мен Рамсфелд ісі бойынша көпшілік шешімді сынау үшін пайдаланды, ол АҚШ азаматын айыптаусыз немесе habeas corpus тоқтатылмайынша жау жауынгері ретінде ұстауға рұқсат берді.

Көркем шығармаларда

Бұл тіркес 1999 жылы ғылыми-фантастикалық телесериал "Жұлдызды жол: Терең ғарыш-9" эпизодының атауы ретінде пайдаланылды; кейіпкер адмирал Уильям Дж. Росс Доминион соғысы барысында моральдық тұрғыдан күмәнді әрекетін осы тіркеспен ақтауға тырысады.