Кіріспе
Виенн епискобы Мамертус (шамамен 475 ж. қайтыс болған) – Галлиядағы Виенн епискобы, қасиетті кісі ретінде құрметтеледі. Оның шіркеу практикасына ең маңызды үлесі – жер сілкінісі және басқа да апаттарға қарсы дұға ретінде Аспанға көтерілу күні алдында литанияларды енгізу болды, осыдан "Жалынды күндер" пайда болды. Оның мереке күні Мұз әулиелерінің бірінші күні.
Mamertus (died c. 475) was the bishop of Vienne in Gaul, venerated as a saint. His primary contribution to ecclesiastical practice was the introduction of litanies prior to Ascension Day as an intercession against earthquakes and other disasters, leading to "Rogation Days." His feast day is the first of the Ice Saints.
Өмір
Виенн кафедрасының епископы болғанға дейін Мамерттың өмірі туралы көп мәлімет сақталмаған. Оның бауыры, теолог Клавдиан Мамерт, жастық шағында риториканы жақсы меңгерген және Лион епископы Евхериймен (434-50) жеке таныс болған, бұл бауырластардың Лион маңындағы бай галлдық отбасынан шыққандығын көрсетеді. Бауыры сияқты, Мамерт та теологиямен қатар, дүниелік біліммен де көзге түскен және епископтыққа тағайындалғанға дейін үйленген болуы мүмкін. Оның сайлануы мен киелену рәсімі 462 жылға дейін болған. Епископ ретінде ол монастырға кетіп қалған бауырының қызметін пайдаланып, оны Виенн шіркеуінің діни қызметкері етіп тағайындады. Бауырластардың қызметі Сидоний Аполлинаристің бір хатында (Сидоний, Эпистол, IV, XI) сипатталған, ал тағы бір хат епископ Мамертке жолданған. 463 жылы Мамерт Арль епископтарының беделі туралы Папа Илариуспен пікір келіспеушілікке түсті. Папа Леон I Арль және Виенн шіркеулік провинцияларының шекараларын белгіледі: соңғысының құрамына Валенсия, Тарентез, Женева және Гренобль епархиялары кірді, ал аймақтың қалған епархиялары Арльге бағынды. Бұл шешімге қарамастан және Арльдегі әріптесінің құқықтарын ескермей, Мамерт 463 жылы Ди (Деа) қаласы үшін епископты киеледі. Бургундия королі Гундиок бұл әрекетке наразылығын білдіріп, Илариусқа шағымданды, содан кейін Илариус 10 қазан 463 жылы Арль епископы Леонтийге хат жолдап, мәселені зерттеу үшін түрлі провинциялардан епископтарды шақыруға бұйырды. Одан кейін Лион, Виенн, Нарбонн I және II, сондай-ақ Альпина Рим провинцияларының епископтарына жазған хатында ол осы мәселеге тоқталып, Леонтийдің шақыруына бағынуды талап етті. 25 ақпан 464 жылы жазылған Илариус хатында Мамертке қарсы синодтың шешімі жарияланды. Аталған хатта Илариус Мамерт пен оның заңсыз киелеген епискобының қызметтен алынуы керек екенін, бірақ ол кешірім көрсетуге дайын екенін мәлімдеді. Сондықтан Илариус Венц епископы Веранды Мамертке, егер ол Папа Леонның ережелерін мойындамаса және бағынбаса, Виеннге бағынышты төрт суфрагендік епархиядан айырылатынын жеткізуге тапсырды. Мамерт дұрыс емес тағайындаған епископты Леонтий бекітіп, содан кейін ол епископтық қызметін жалғастыра алатын болды. Сидоний Аполлинаристің (Сидоний, Эпистол, V, XIV; VII, i) және Мамерттің екінші ізбасары Авитустың ("Homilia de Rogat." in P. L., LIX, 289 94) айтуынша, епископ Мамерт Кіші Рогация процессияларын құрған, олар Көктем мерекесіне дейінгі дүйсенбіден сәрсенбіге дейін өткізілген. Кіші рогациялар дәстүрлі түрде процессиялық дұғалармен және оразамен, егінге жақсы ауа райы және індет пен ашаршылықтан құтқару үшін тілектермен сақталып келген. Осы дұға процессияларымен байланысты Мамерт 471-475 жылдар аралығында Виеннде синод шақырды. Шамамен 475 жылы ол Арльде өткен синодқа қатысты, онда галлдық дін қызметкері Луцидустың алдын-ала белгілеу туралы ілім талқыланды. Оксер епископы Уильям Мамерт литанияларды «құрттардың апатынан» кейін енгізгенін айтады. «Себебі Ізгі хабарда айтылғандай, Құдайдың рұқсатымен және адамдардың күнәлары үшін, әуелде шошқаларға енгендей, содан кейін құрттар да адамдарға зиян келтіріп, өлтіру үшін енді, тек ауылдарда ғана емес, тіпті қалаларда да кірді».
Құрмет
Ол қайтыс болғаннан кейін қасиетті әулие ретінде құрметке ие болды. Әулие Мамерт аты "Martyrologium Hieronymianum" және Лиондық Флоридің "Martyrologium"-да 11 мамыр күні тіркелген, және осы күні оның діни тойы Рим-католик шіркеуінде бүгінге дейін тойланады (Генри Квентин, "Les martyrologes historiques", 348-бет).