Кіріспе

Эффекторлық органдарды – негізінен бұлшықеттер мен бездерді – бақылау.

Төменгі моторлық нейрондар (LMN) – омыртқаның алдыңғы сұр бағанасында, алдыңғы жүйке тамырларында (омыртқалық төменгі моторлық нейрондар) немесе ми сабасының және моторлық функциясы бар ми жүйкелерінің (бас жүйке төменгі моторлық нейрондар) ядроларында орналасқан моторлық нейрондар. Көптеген ерікті қозғалыстар омыртқалық төменгі моторлық нейрондарға тәуелді, олар қаңқа бұлшық еттерінің талшықтарын иннервациялайды және жоғарғы моторлық нейрондар мен бұлшықеттер арасындағы байланыс ретінде қызмет етеді. Бас жүйке төменгі моторлық нейрондары көздің, бет пен тілдің кейбір ерікті қозғалыстарын басқарады, сондай-ақ шайнау, жұту және дауыс шығаруға көмектеседі. Төменгі моторлық нейрондардың зақымдануы салқын параличке, терең сіңір рефлекстерінің жоқтығына және бұлшықет атрофиясына алып келуі мүмкін.

Физиологиясы

Жоғары моторлық нейрондардан босатылған глутамат, алдыңғы сұр бағанадағы төменгі моторлық нейрондарда деполяризацияны тудырады. Бұл өз кезегінде аксон бойымен нейромышелік түйіспеге дейін әрекеттік потенциалды таратады, онда ацетилхолин сигналды синаптық кеңістік арқылы бұлшық ет жасушасы мембранасының постсинаптикалық рецепторларына жеткізу үшін босатылады, бұл бұлшық еттің жиырылуын қамтамасыз етеді.

Клиникалық маңызы

Төменгі моторлық нейрондардың зақымдануы, төменгі моторлық нейрон зақымданулары (LMNL) зақымдалған аймақтарда бұлшықеттердің жоғалуына (атрофия), күштің төмендеуіне және рефлекстердің әлсіреуіне себеп болады. Бұл көріністер жоғарғы моторлық нейрон зақымдануларындағы көріністерден өзгеше. LMNL қалыптан тыс ЭМГ потенциалдарымен, фасцикуляциялармен, параличпен, бұлшықеттердің әлсіреуімен және қаңқа бұлшықеттерінің нейрогендік атрофиясымен анықталады. Белл парезі, бульбар парезі, полиомиелит және амиотрофиялық бүйірлік склероз (АБС) – төменгі моторлық нейронның дисфункциясымен байланысты патологиялар.