Кіріспе

Савойдағы көл, Франция. Бурже көлі (lak dy buʁʒɛ; ағылшынша Bourget көлі), жергілікті жерде Грис көлі (lak gʁi;) немесе Экс көлі (lak d‿ɛ) деп те аталады, Франциядағы Савой департаменіндегі Юра тауларының ең оңтүстік ұшында орналасқан көл. Бұл Франция аумағында толығымен орналасқан ең терең көл, және маусымға байланысты ең үлкені немесе Гранд-Лье көлінен кейінгі екінші орында. Көл жағасындағы ең ірі қала – Экс-ле-Бен. Савойяның астанасы Шамбери көлден оңтүстікке қарай шамамен 10 км қашықтықта жатыр. Көлді негізінен Лейза өзені (және басқа да кішкентай өзендер) сумен қамтамасыз етеді, ал суы Савиер каналы арқылы Рона өзеніне құйылады – бұл жасанды канал. Көл Рамсар қорына жатады. Құрып кеткен безуль балығы тек осы көлде ғана табылған. Көл Альп тауларындағы соңғы мұздық кезеңде (Вюрм мұздық кезеңінде) пайда болған, Плейстоцен дәуірінде қалыптасқан. Оның су бетінің ауданы 18 км². Көлдің ұзын және тар солтүстік-оңтүстік бағытындағы ұзындығы 18 км, ал ені 1,6 км мен 3,5 км аралығында. Көлдің орташа тереңдігі 85 м, ал ең терең жері 145 м. Көл меромиктік – әдеттегі көлдерден айырмашылығы, оның терең сулары жыл сайын беткі сулармен араласпайды. Сондай-ақ, Ксавье де Мейстр, Оноре де Бальзак және Александр Дюма сияқты авторлардың сипаттамаларында да айтылған.

Атаудың шығу тегі

1313 жылы Лакус де Буржето деп аталған, оның "Le Bourget" атауы 13 ғасырдың ортасынан келесі ғасырға дейін Савой графтарының негізгі резиденциясы болған осы аттас қамалдан шыққан. Бұрын ол "Шатильон көлі" (13 ғасырда Рипа лаци де Кастеллион) деп аталған, бұл қамал мен сол аттас феодалдық иелікке сілтеме жасайды. Ол әсіресе 1125 жылы Савой графы Амедей III-нің Гауткомб аббаттығын құру үшін жасаған сыйлықта, "Шатильон көлінің жағасында" (supra ripam loci de Castellione) деп ерекше айтылған.

Климат

Бурже көлі Батыс Еуропаның көп бөлігі сияқты мұхиттық климатқа (Köppen: Cfb) ие. Дегенмен, Францияның ішкі бөлігінде, бірнеше тау сілемдеріне жақын орналасқандықтан, оған қатты әсер етеді. Соның салдарынан, жазда ыстық, қыста салқын немесе суық болады, температура жиі нөлден төмен түседі, әсіресе түнгі уақытта. Монт-дю-Ша немесе Монт-Ревард сияқты төңіректегі тауларда жазғы ылғалды континенттік климат (Köppen: Dfb) басым. Жыл бойы конвективтік жаңбыр жиі жауады, нәтижесінде күндік жауын-шашын мөлшері жоғары болады. Ең жақын метеостанция көлден оңтүстікке қарай бір шақырымдай жердегі Шамбери әуежайында орналасқан.