Кіріспе

Ронай (Rònaigh) – Шотландияның Сыртқы Гебрид аралдарындағы, Гримсейдің шығыс жағалауынан қысқа қашықтықта жатқан арал.

География

Ронайдың жағалауы күшті тілімделген, ал Баг-нан-Уамх солтүстік-батыста ең ірісі болып табылады. Арал көптеген кіші аралдармен қоршалған, оның ішінде оңтүстік-шығыста Eilean na Cloiche, шығыста Eilean an Fhèidh, солтүстік-шығыста Flodaigh Mòr, солтүстікте Haunaray және Garbh Eilean Mòr, Grimsay арасында орналасқан. Солтүстік бөлігі Ронай Биг, яғни Кішкентай Ронай деп аталатын жартыаралды құрайды. Орталық бөлігінде тұщы сумен жабдықтауды қамтамасыз ететін жеті немесе одан да көп көл бар. Бүкіл арал таулы және шұңқырлы, тасты тілімдермен және төбелермен жабылған, олар малдың тым көп жаюынан эрозияға ұшыраған болуы мүмкін. Үш негізгі шыңы бар: оңтүстікте Бейн Родаграйх жотасы, шығыста Бейн а'Чарнайн жотасы, оған Кнок Мор және Бейн ант Сагарт кіреді, ал үшіншісі Ронай Бигте орналасқан және .

Тарих

Шотландияның көптеген аралдары сияқты, Ронайда да ежелгі кельт шіркеулерімен байланысы бар сияқты. Солтүстік-батысында діни қызметкердің (an t sagairt) жері (Rubha) және тауы (Beinn) бар, ал оңтүстік-батысында монахтың жері (Rubha na Manach) орналасқан. Мартин Мартин сондай-ақ бір шіркеуді еске алады:

"Рона аралында, «Төмендіктер шіркеуі» деп аталатын, себебі балық аулау кезінде қайтыс болған теңізшілер сол жерге жерленген". Бұл шіркеу Реформациядан бұрын салынған. Аралдың аты Солтүстік Рона сияқты Әулие Ронанға сілтеу болуы мүмкін. Орталық бөлігінде «Друидхнех» (мүмкін друидтер) деген сөзбен байланысты бірнеше атаулар бар, мысалы Лох-нан-Друидхнех. Мұндай атаулар көбінесе неолит дәуірінен қалған іздерге қатысты. Аралдың атауларында басқа да тарихи сілтемелер кездеседі, мысалы батыстағы Bàgh Clann Neill, Rubha Creag Mhic Fhionnlaigh және солтүстіктегі Bàgh na h Eireannach. 1826 жылы аралда 180 адам тұрған, бірақ 1831 жылы тұрғындардың бәрі қой шаруашылығына орын беру үшін көшірілген. «Жоғарғы жерлердегі тазалаулар» деген мақаланы қараңыз. Дегенмен, 1841 жылы 9 адам тіркелген, олар қайта оралған болуы мүмкін. Арал 1931 жылы толығымен тастап кете барды.