Кіріспе

Патент құқығындағы түсінік

Көптеген патенттік заңдарда өнертабыстың бірлігі – патенттік өтінімді қарау үшін орындалуы тиіс ресми әкімшілік талап. Берілген патент бір ғана өнертабысты немесе бір-бірімен тығыз байланысты өнертабыстар тобын қамтуы мүмкін. Бұл талаптың мақсаты әкімшілік және қаржылық сипатта болады. Ол бірнеше өнертабысқа бір патенттік өтінім беруді, сонымен бірге тек бір жиын ақы төлеуді (өтінім беру ақысы, іздеу ақысы, сараптама ақысы, жаңару ақысы және т.б.) болдырмауға бағытталған. Өнертабыстың бірлігі патенттік құжаттарды жіктеуді де жеңілдетеді. Маңыздысы, Дүниежүзілік Интеллектуалдық Меншік Ұйымы (ДСҰО) және Еуропалық Патенттік Бюро (ЕЭБ) патенттегі талаптардың бірлігін ортақ "ерекше техникалық ерекшелік" болуымен анықтайды, ол көбінесе өнертабыстық деңгеймен теңестіріледі. Алайда, АҚШ Патенттік және Сауда белгілері бюросы (USPTO) өз ішкі өтінімдері үшін мүлдем басқа тәсілді қолданады ("тәуелсіз немесе ерекше"), ол әрбір талаптың қолданылу саласына негізделген, және бұл тәсілді әртүрлі технологиялық салаларды іздеуге байланысты "сарапшының жүктемесімен" негіздейді. Жапония мен Қытайдағы патенттік кеңселер де, USPTO сияқты, кеңселердің ақшалай түсімдерін арттыру мақсатында патенттік өтінімдерді бірнеше бөлімге бөлуді талап етеді. Егер патенттік өтінімге өнертабыстың бірлігі жоқ деген шағым түсірілсе, ол, мысалы, өнертабыстың жаңалыққа ие еместігі анықталған жағдайдан айырмашылығы, патенттік қорғауға қабылдануы мүмкін. Әдетте, екінші өнертабысқа және бар болса, одан кейінгі өнертабыстарға бөлімдік өтінім беруге болады. Сонымен қатар, өтінім беруші өнертабыстың бірлігі бар екенін дәлелдеуге құқылы.

Еуропалық патент конвенциясы

Еуропалық патенттік тәжірибе мен сот шешімдеріне сәйкес, (өнертабыстың) бірлігінің жоқтығы "априори" (бұрынғы техника зерделенбегенге дейін) немесе "апостериор" (бұрынғы техника зерделенгеннен кейін) туындауы мүмкін. "Апостериор" бірлігінің жоқтығы көбінесе бір тәуелсіз талап нысанының жаңалығының немесе ойлап табу деңгейінің жетіспеуінен болады.

Патенттік ынтымақтастық туралы шарт

Патент ынтымақтастығы туралы шарт бойынша халықаралық өтінім, оны ПСТ өтінім деп те атайды, "тек бір ғана өнертабысқа немесе "бір жалпы өнертабыстық идеяны" құрайтын өнертабыстар тобына қатысты болуы керек". Егер өнертабыстың бірлігі талабы сақталмаса, Халықаралық іздестіру органы (яғни, халықаралық іздестіруді жүргізуге жауапты патент кеңсесі) "өтініш берушіден іздеуге алынатын бірінші өнертабыстан өзге әрбір өнертабыс үшін қосымша іздеу ақысын төлеуді талап етуге құқылы". Халықаралық іздестіру органының (ХІО) мұндай талабына жауап ретінде өтініш беруші сұранылған қосымша іздеу ақысының барлығын немесе бір бөлігін төлей алады, ал Халықаралық іздестіру органы (ХІО) тиісінше барлық немесе кейбір өнертабыстар немесе өнертабыстар тобы бойынша халықаралық іздестіруді жүргізеді. Наразылық шағымы қарау органымен қаралады. Егер қарау органы наразылықтың негізді екенін анықтаса, ол қосымша іздеу ақысын және қажет болған жағдайда наразылық ақысын өтініш берушіге толығымен немесе ішінара қайтаруға бұйырады.

АҚШ-тағы халықаралық (патенттік ынтымақтастық туралы шарт) өтініштер

35 U.S.C. 371 (табыс бірлігін талдау) бойынша ұсынылған ұлттық сатыдағы өтінімдерді 35 U.S.C. 111(а) (тәуелсіз және ерекше талдау) бойынша ұсынылған ұлттық өтінімдерге қарағанда, Офис шектеуді қажет етуі мүмкін екенін анықтау үшін қолданылатын талдау әртүрлі. Бұл айырмашылық 1986 жылы АҚШ Федералды сотымен расталды, ол USPTO Халықаралық іздеу органы (ISA) ретінде әрекет еткен кезде, АҚШ-тың ішкі ережелерінен гөрі PCT ережелерін қолдануға міндетті екенін анықтады. Егер USPTO Патенттік ынтымақтастық шарты бойынша Халықаралық іздеу органы (ISA) ретінде қызмет етіп жатқанда бөлімдік шектеу шығарса, бұл шектеу өтініш берушінің АҚШ патенттерін кейіннен ПТК ұлттық сатысында екі рет патенттеу айыптамасынан қорғамайды. Тек USPTO ұлттық сатыда шығарған шектеулер ғана екі рет патенттеуден қорғауды қамтамасыз етеді. Маңыздысы, қазіргі (2023) USPTO нұсқаулары патенттік сарапшылардан АҚШ-тағы ұлттық сатыға кіретін PCT өтінімдеріне PCT стиліндегі табыс бірлігі талабын қолдануды, "тәуелсіз немесе ерекше" талабын емес, талап етеді. Осылайша, көптеген бөлімдердің құны және болашақта екі рет патенттеу айыптамалары туралы алаңдаған өтініш берушілерге PCT жолы ұсынылады.