Кіріспе

Америкалық blackface minstrel труппасы, 1960 жылдардағы халықтық музыканы жаңғырту тобы.

Christy's Minstrels, кейде Christy Minstrels деп аталатын бұл топ 1843 жылы Нью-Йорк штатының Буффало қаласында белгілі баллада орындаушысы Эдвин Пирс Кристи құрған blackface тобы еді. Олар менстрельдік шоуды нақты үш актілік форматқа келтіруде маңызды рөл атқарды. Сондай-ақ, труппа "жол" құрылымын ойлап тапты немесе танымал етті, ол стандартталған үш актілік менстрельдік шоудың бірінші актісін құрады, ортасында сұрақ-жауап жүргізуші, ал шеттерінде "Тамбо мырза" мен "Бонс мырза" орналасқан.

Алғашқы жылдар

1846 жылы олар алғаш рет Нью-Йорктегі Полмер опера үйінде өнер көрсетті. 1847 жылдың наурыз айынан бастап, Нью-Йорк қаласындағы Механика залында жеті жыл бойы сахнада болды (1854 жылдың шілдесіне дейін). 1847 жылдың 25 тамызында Огайо штатының Цинциннати қаласында Стивен Фостерге арналған қайырымдылық концертінде өнер көрсеткеннен кейін, топ Фостердің шығармаларын орындауға көшті. Фостер "Old Folks at Home" әнін Кристиге эксклюзивті пайдалану құқығымен сатты. Труппаның коммерциялық сәттілігі зор болды: Кристи Фостерге әннің эксклюзивті құқықтары үшін төлем жасады. Кристиден басқа, труппаның құрамына бастапқыда Кристидің әкесі Джордж Кристи кірді, ол сол дәуірдегі ең көрнекті қара жүзді комедия актері саналды. 1855 жылдың қыркүйегіне қарай Джордж пен Эдвин Кристи топтан шыққаннан кейін, компания "Кристинің Минстрельдері" деген атпен жұмысын жалғастырды, бірақ Эдвин Кристи оларға тыйым салуға шара қолданды. Кристи Америка Азамат соғысының салдарынан ауыр күйзеліске ұшырап, 1862 жылы өз-өзіне қол жұмсады.

Ұлыбритания мен Ирландияда

Дж. В. Рейнор мен Эрл Пирс Кристи Минстрель тобының бұрынғы мүшелерінің көпшілігін пайдалана отырып, жаңа труппа құрды. Ол 1857 жылдың 3 тамызында Англияның Лондон қаласында Сент-Джеймс театрында «Рейнор мен Пирстің Кристи Минстрельдері» атымен сахнаға шықты. Содан кейін олар Суррей театрында, ал кейін Король Уильям көшесіндегі «Полиграф залында» он ай бойы өнер көрсетті. Майкл Балфтың «Нелли Грей» әнін Рейнор орындағанда, ол аса танымал болды. 1859 жылы труппа Ливерпульдегі Сент-Джеймс-холлға көшіп, тағы төрт ай өнер көрсетті, сосын Британ провинциялары бойынша гастрольдік сапарға шықты. Кейін Полиграф залына оралып, 1860 жылдың тамызында таратылды. Осы труппаның жетістігі «Кристи Минстрельдер» терминінің кез келген қаралаған бетпен орындалатын минстрель шоуларын білдіруіне әкелді. Ұзақтан соң, төрт жаңа топ құрылды, олардың әрқайсысы өзін «түпнұсқа» Кристи Минстрельдер деп жариялады, себебі олардың әрқайсысында ескі труппаның бір-екі бұрынғы мүшесі болды. Бір топ 1864 жылы Дублинде Честер театрында, ал 1865 жылы Лондонға Шордичтегі Стандарт театрына көшті. Дублиндегі қойылымдар Джеймс Джойстың «Дублиндер» әңгімелер жинағында және «Финнеганның оянуы» романының алғашқы бетінде еске алынғандықтан, өте танымал болды. Үш айдан кейін труппа Сент-Джеймс-холлға көшіріліп, 1904 жылға дейін 35 жыл бойы сахнада болды. Ақырында, осы труппаның бастапқы мүшелері зейнеткерлікке шықты немесе қайтыс болды, 1870-ші жылдарға дейін тек «Пони» Мур мен Фредерик Берджесс тірі қалды. Сондықтан труппа өз атын «Мур мен Берджесс Минстрельдері» деп өзгертті. Басқа топтар «Кристи» атауын пайдалануды жалғастырды, бірақ тарихшы Франк Эндрюс олардың сапасы нашар екенін айтты. Олардың кейбіреулері ХХ ғасырға дейін өнер көрсетті. Джордж Оруэлл «Виганға жол» (1937 жылы жарияланған) кітабында көмір шахташысының «беті қара, тек еріндері қызыл» екенін сипаттайды.

Орындау стилі

Кристидің үш бөлімді жаңа шоулары "walkaround" –пен басталды, компания сахнаға ән салып, билеп шықты. Бұл саяхаттың маңызды бөлігі – ақ нәсілді көрермендер ұнатып қана қоймай, оның плантациялық құлдардың өз қожайындарының жүріс-тұрысын еліктеуден пайда болғанын білмейтін кек-вок болды. Содан кейін топ жартылай шеңберге орналасты, әр шетінде бір мүше домбыра немесе сүйекше ойнады. Бұл екі топтың мүшелері Тамбо және Боунс бауырластар деп аталды, олар әндер мен билер арасында әзіл-қалжыңдармен алмасты. Тамбоның жіңішке, ал Боунстың тоқ болуы дәстүрге айналған. Топтың ортасында "Сөйлесуші" атты кейіпкер отырды, ол әдеттегідей рәсімдерді өткізуші болды. Сөйлесуші жартылай шеңбердің ортасына келгенде, ол дәстүрлі сөздерді айтты: "Мырзалар, отырыңыздар. Біз овертюрамен бастаймыз". Ол өзін сахнада лайықты ұстады, бұл оның шулы екі топ мүшесінің мінез-құлқынан өзгеше болды. Екінші бөлім ("olio") – варьетеге дейінгі кезең болды, ол әншілерді, бишілерді, комедияшыларды және басқа да жаңалықтарды, сондай-ақ театрдың пародияларын қамтыды. Бұл бөлімнің ең қызықты бөлігі – бір артистің лекция оқып, абсурдты сөздерді қолдануы болды. Артистің мінез-құлқы Зип Кунның күлкілі мақтандығын еске түсірді; ол үлкен білім мен зиялылыққа ұмтылды, бірақ оның тілді күлкілі бұрмалауы оны әрқашан ақымақ және білімсіз етіп көрсетті. Үшінші бөлім шоуды бір актілі пьесамен аяқтады, көбінесе плантациядағы бейқам өмірдің шағын көрінісі болды. 1852 жылы "Том ағаның қабінесі" жарық көргеннен және пьеса танымал болғаннан кейін, минестрель шоулары негізгі кейіпкерлерді эскиздер үшін пайдаланды, олар түпнұсқадағы аболиционистік тақырыптарды құлдықтың көрінеу жақсы екенін дәлелдеуге айналдырды.

Жаңа Кристи Минстрельдері

1960 жылдардағы фолк-топ New Christy Minstrels осы топқа сілтеме жасап аталған, бірақ олар blackface-те өнер көрсетпеді.