Кіріспе

Лермит құбылысы, сонымен қатар шаштараз құбылысы деп те аталады, – артқа және аяқ-қолдарға қарай жүретін жағымсыз "электр тогындай" сезім. Бұл сезім омыртқа бойымен жоғары немесе төмен қарай жүруі мүмкін. Кейбір адамдар үшін бұл қылықты, ал енді біреулері тек ерекше сезімдерді ғана сезінеді. Көптеген жағдайларда, бұл сезім бас алға иілгенде пайда болады. Сондай-ақ, емшінің мойын омыртқасын мойын иілген күйде соққанда да осы құбылыс туындауы мүмкін; мұның себебі – артқы бағаналардың жұмыс істеуі. Лермит құбылысы француз неврологы Жан Лермиттің құрметіне аталған. TOC

Қатысқан жағдайлар

Бұл белгі жоғарғы мойын омыртқасының немесе мидың төменгі бөлігінің зақымдануын немесе қысылуын көрсетеді – әдетте мойын омыртқасының артқы бағаналары немесе мидың ұзынша бөлігі. Көптеген склероздың классикалық белгісі саналғанмен, оның себебіне түрлі жағдайлар жатуы мүмкін, соның ішінде көлденең миелит, Бехчет ауруы, сүйек түзүлісінің жетілмеуі, жарақат, сәулелік миелопатия, В12 витаминінің тапшылығы (субакутты біріктірілген дегенерация), мойын омыртқасының кез келген себептен қысылуы, мысалы, мойын омыртқасының спондилозы, дискінің ісінуі, ісік және Арнольд-Чиари ақауы. Гермит белгісі жоғары дозадағы химиотерапия кезінде немесе одан кейін де пайда болуы мүмкін. Мойын омыртқасына сәулелік терапия жасау 4 ай ішінде ерте сағалмайтын сәулелік зақымдануды тудыруы мүмкін. Бас және/немесе мойынға келген жарақаттан кейін де Lhermitte белгісінің кешігіп пайда болуы мүмкін. Бұл жарақаттан кейін шамамен 2,5 ай өткен соң, неврологиялық белгілер немесе ауырсыздарсыз пайда болады және әдетте 1 жыл ішінде жоғалады. Бұл белгі кейде селективті серотонин кері сіңіруін тежеушілер және серотонин-норадреналин кері сіңіруін тежеушілер сияқты психотроптық препараттармен байланысты "тоқтату синдромының" бір бөлігі ретінде де көрінеді, әсіресе пароксетин және венлафаксин. Әдетте, препаратты біраз уақыт қабылдағаннан кейін, содан кейін оны тез тоқтатудан немесе дозасын азайтудан кейін ғана пайда болады. Флуоксетиннің жартылай ыдырау кезеңі өте ұзақ болғандықтан, оны бір рет кішкентай дозада беруге болады, бұл Гермит белгісінің және басқа да тоқтату симптомдарының пайда болуын болдырмауға көмектеседі. Стоматологиялық практикада үш зерттеу (Лейзер 1978, Гутман 1979, Бланко 1983) азот тотығын қолданушылар арасында Гермит белгісін анықтады. Бұл, әдетте, азот тотығының В12 витаминін азайтуынан туындайды, нәтижесінде толықтырылмаған жағдайда өте ауыр және жылдам тапшылыққа әкеледі.

Терминология

Лермитт белгісі оны ашқан адамға есім берілмеген. Оны алғаш рет Пьер Мари мен Шателин 1917 жылы сипаттаған. Француз неврологы және нейропсихиатры Жан Лермитт өзінің алғашқы баяндамасын 1920 жылға дейін жарияламады. Дегенмен, 1924 жылы ол осы мәселе бойынша маңызды мақала жариялады, соның арқасында ол кеңінен танымал болды.