Анхель Ботелло: Кариб теңізінің Гогені

Кіріспе

Америкалық суретші Анхель Ботелло (20 маусым 1913 жыл - 11 қараша 1986 жыл), толық аты Анхель Ботелло и Баррос, испандық Пуэрто-Риколық суретші, мүсінші және графикалық суретші болған. Ол арал өмірін жарқын түстермен бейнелегендігі үшін "Кариб теңізінің Гогені" деп аталды. Ботелло Латын Америкасының постмодернизм өнерінің ең ұлы суретшілерінің бірі саналады және оның туындыларына деген танылу мен сұраныс бүгінге дейін артып келеді, соның нәтижесінде аукционда бұрынғыдан да жоғары бағаға сатылуда. Анхель Ботелло ешқашан нақты бір көркем мектепке немесе бағытқа жатпады және жан-жақты суретші болды: ол өзінің ерекше көркем стилін қалыптастырды. Ботелло – көп қырлы, шебер суретші, ол қол жеткізе алатын барлық көркем құралдарды пайдаланды: майлы бояулар, сурет салу, графика, қоладан жасалған мүсіндер, ағаштан ойылған өрнектер, фотосурет және мозаика.

Өмір және жұмыс

Анхель Ботелло Испанияның солтүстік-батыс аймағындағы Галисиядағы Кангас-до-Морасо шағын қаласында дүниеге келді. Ботелло балық консервілеу өнеркәсібіндегі кәсіпкер Анхель Ботелло-и-Суарес және Бонис Баррос-и-дель-Амоның алты баласының (төрт қызы және екі ұлы) бірі болған. 1918 жылы Ботеллоның әкесі испан тұмауына шалдығып қайтыс болды. 1920 жылдары отбасылық бизнестің банкротқа ұшырауынан кейін анасы мен бауырлары Францияның Бордо қаласына көшіп, 1935 жылға дейін онда тұрды. Францияда Ботеллоның анасы Анхельдің фермер болғанын қаласа, ал ол сәулетші болуды армандады. Францияда сәулет өнері ғылым емес, көркем өнер саналады, сондықтан студенттер сурет салу курстарын міндетті түрде оқуға тиіс болды. Ботелло мен кіші інісі Мануэль төрт жыл бойы École des Beaux-Arts-та оқыды, оны үздік дипломмен бітірді және сурет салу, бояу және мүсіндеме жасауда өте жақсы нәтижелер көрсетті. 1935 жылы Ботелло Испанияға оралды және Мадридтегі Сан-Фернандо академиясының өнер мектебіне стипендия бойынша қабылданды. Жасырақта Ботеллоның Франция мен Испанияда салған аз ғана картиналары оның қатаң академиялық білімінен импрессионизм және пост-импрессионизм идеялары мен техникаларына қарай тез ауысқанын көрсетеді. 1936 жылы Испанияда Азамат соғысы басталды, ол оқуын тоқтатып, картограф ретінде Республика армиясына қосылды. Ол ағасы Мануэльмен бірге Испания Азамат соғысында шайқасты, ағасы соғыс даласында қаза тапты. 1939 жылы Испания Азамат соғысы генерал Франсиско Франконың жеңісімен аяқталды, бұл Испанияда қалуды мүмкінсіз етті. Ботелло Францияға қайтып, босқындар лагерінде болған отбасымен кездесті. Отбасы Еуропадан Доминикан Республикасына көшіп кетуге шешім қабылдады, онда олар жылы қабылданды. Доминикан суретшілерінің қауымдастығы оны өздерінің бірі деп санады және осы кезеңде салған көптеген картиналары 1940 жылы Риверсайд мұражайында өткен «Латын Америкасы өнері көрмесінде» көрсетілді. Сол жылы Ботеллолар Кубаға сапар шекті, онда сегіз ай тұрды. Санто-Домингоға оралғаннан кейін оның картиналарын Перу елшісі байқап, 1944 жылы Ботеллоны оларды Гаитидің Порт-о-Пренс қаласында көрсетуге шақырды. Гаитиге келгеннен кейін Ботелло Кристиан Огюстпен танысты, ол оның әйелі және өнер менеджері болды. Ол үйленгеннен кейін өнер саласындағы жоспарларын өзгертіп, Мексикаға, ең ұлы мексикалық суретші Диего Риверамен кездесу үшін барудан бас тартып, Гаитиде қалды. Ботеллоның танымалдылығы мен сыншылар тарапынан мақтауы арта түсті. Оның Гаити пейзаждары мен фигуралық этюдтері оның ең жақсы туындыларының бірі саналады. Гаитиде Ботелло ағаштан бұйымдар жасау өнерін дамытты. Ботеллолар отбасы 1953 жылға дейін Гаитиде он жыл тұрды, содан кейін олар Пуэрто-Риконың Сан-Хуан қаласына көшіп, онда тұрақты түрде қалды. Осы кезде ол бұрыннан-ақ көркем өнер әлемінде халықаралық деңгейде танымал болған. Ботеллоның «Ана мен бала» атты картинасы Discovery Channel арнасының «Аукцион корольдері» бағдарламасының екінші маусымында көрсетілді және 17 000 долларға сатылды.

Ángel Botello was born in the small town of Cangas do Morrazo in Galicia, in the northwestern region of Spain. Botello was one of six children (four girls and two boys) of Ángel Botello y Suárez, a businessman in the fish canning industry and Bonis Barros y del Amo. Botello's father died in 1918 after contracting the Spanish influenza. In the 1920s and, after the bankruptcy of the family business, his mother and siblings moved to Bordeaux, France, and lived there until 1935. While in France, Botello's mother wanted Ángel to become a farmer but he wanted to be an architect. In France, architecture is considered a fine art rather than a science and students must take art courses. Botello and his younger brother Manuel studied during four years at the École des Beaux Arts, from which they graduated with honors and where they excelled in drawing, painting and modeling. In 1935 Botello returned to Spain where he applied and was accepted with a scholarship at the School of Art of the San Fernando Academy in Madrid. The few paintings that remain of the young Botello's work in France and Spain reflect an immediate break from his strictly academic training to the impressionist and post impressionist concepts and techniques that shaped his development. The Spanish Civil War started in 1936, which made him leave his studies and join the Republican Army as a cartographer. He fought in the Spanish Civil War together with his brother Manuel, who died in the war field. In 1939, the Spanish Civil War ended with a victory for General Francisco Franco which made it impossible to stay in Spain, Botello eventually returned to France to meet with his family who were in a refugee camp. The family decided to leave Europe and move to the Dominican Republic where he was warmly received. The community of Dominican artists included him as one of their own and many of the paintings created at this time were presented at the "Latin American Art Exposition" at the Riverside Museum in 1940. During that year, the Botello family traveled to Cuba, where they stayed for eight months. Upon their return to Santo Domingo, his paintings were noted by the Peruvian ambassador there who invited Botello to show them in Port au Prince, Haiti, in 1944. After his arriving to Haiti, Botello met Christiane Auguste, who became his wife and artistic manager. After his marriage, Botello changed his artistic plans to move to Mexico to meet with the greatest Mexican artist Diego Rivera and stayed in Haiti. Botello became increasingly recognized and critically acclaimed. His Haitian landscapes and figure studies are considered to be some of his best works. In Haiti, Botello developed his artistic career of woodworking. For ten years, the Botello family lived in Haiti until 1953 when they moved to San Juan, Puerto Rico, where they would reside permanently. By this time, he already had gained international recognition in the world of plastic arts. A painting by Botello entitled 'Mother and Child' featured on an episode of Discovery Channel's Auction Kings during the show's second series achieving a price of $17,000.

Пуэрто-Рикодағы Ботелло

Ботелло отбасы 1953 жылы Гаитиден Пуэрто-Рикоға келгеннен кейін Caribe Hilton қонақүйінде алғашқы өнер галереясын ашты. Кейін олар Ескі Сан-Хуан қаласында екінші галереяны құрды. Ботелло тропиктің жарқын түстері оған жаңа әлем ашқанын және оның шығармашылығын жақсартқанын айтты. 1960 жылдардан бастап 1986 жылы қайтыс болғанға дейін оның туындылары жекеленіп, үш баласы – жаңа сүйікті тақырыбымен толықты. Оның балалары мен отбасына деген терең махаббаты кейінгі суреттері мен мүсіндерінде көрінеді. 1959 жылы Ботелло Италияның Равенна қаласына мозаика жасау техникасын үйренуге барып, бірнеше мозаика жасады, бірақ оны меңгергенін сезініп, бұл техникадан тез бас тартты. 1960 жылдары Ботелло бір сурет сатушы оның суреттерін осы техникамен көшіргеннен кейін гравюра өнеріне қызығушылық танытты. Ботелло осы көшірмелерге қол қоюдан бас тартты, себебі ол кеңес алған жоқ және гравюралардың түпкілікті дайындалуына тікелей қатыспады. Сондықтан Ботелло Парижге сапар шегіп, гравюра техникасын үйренді. Ол гравюра және графикалық дизайн шеберіне айналды. Оның ең жақсы гравюралық туындылары линогравюра, литография және сериграфия болып табылады. 1980 жылдардың басында Ботелло сурет салу және мүсін жасау саласындағы екі карьераны бірге жүргізді. 1985 жылы көп темекі шеккен Анхель Ботелло өкпе рагымен ауырды. Өміріне қауіп төнгенін білген ол өнер туындыларын жасау қарқынын арттырып, ауруға мойын бұрмады. Өмірінің соңғы жылында, 73 жасында, Ботелло үлкен форматтағы 22 қола мүсінді жасады. Ботеллоның Пуэрто-Рикода өткізген 33 жылы – оның суреттері мен мүсіндерінің сапасы, жасалған туындылардың саны және қолданылған өнер құралдары тұрғысынан ең өнімді кезеңі саналады. Пуэрто-Рикодағы Ботеллоның бұл кезеңі күшті бейнелеу және сюрреалистік ықпалға ие және суретшіге ең көп танымалдық әкелген кезең. Бұл кезеңдегі туындылары Пуэрто-Рикода «Ботелло стилі» деп белгілі, оның карикатуралық бейнелері, әсіресе қыздар суреттерімен танылады. Анхель Ботелло 1986 жылдың 11 қарашасында Пуэрто-Риконың Сан-Хуан қаласында қайтыс болды, артында майлы бояулар, литографиялар, линогравюралар, сериграфиялар және қола мүсіндер қалдырды. Оның бұрынғы үйі, Ескі Сан-Хуанда орналасқан, қазірде өнер галереясы болып жұмыс істейді, онда оның суреттері, мүсіндері және басқа да көрнекті пуэрторикалық және халықаралық суретшілердің туындылары қойылған.

After the Botello family left Haiti and arrived in Puerto Rico in 1953, they opened their first art gallery at the Caribe Hilton Hotel. Later, they established a second art gallery in Old San Juan. Botello stated that the light and bright colors of the tropics opened a new world for him and stimulated his creativity. From the 1960s until his death in 1986 his work became more personal, as it was enriched by his new favorite theme: his three children. The deep love that he felt for his children and his family is reflected in his later paintings and sculptures. In 1959, Botello traveled to Ravenna, Italy to learn about the mosaic technique and produced some mosaics but quickly abandoned the technique, convinced that he had mastered it. In the 1960s, Botello became interested in printmaking after an art dealer reproduced some of his paintings using this technique. Botello refused to sign these reproductions because he was not consulted and had not worked personally on the final production of the prints. For that reason, Botello traveled to Paris, France and learned printmaking techniques. He became a master in printmaking and graphic design. Some of his best printmaking works are his linocuts, lithographs and serigraphs. By the beginning of the 1980s, Botello started a double artistic career in painting and sculpture. In 1985, Ángel Botello, who was a heavy smoker, was diagnosed with lung cancer and knowing that his life was in danger, then accelerated his artistic production pace and never surrendered to his illness. In the last year of his life, at age 73, Botello produced the incredible amount of 22 bronze sculptures in large format. The 33 years that Botello lived in Puerto Rico are considered the most prolific period in his artistic career, in terms of the quality of his paintings and sculptures and the quantity of artwork produced and art media used. This artistic period of Botello in Puerto Rico has a strong figurative and surrealist influence and is the period that brought most recognition to the artist. His works of this period are known in Puerto Rico as the "Botellian Style", recognized by his caricature figures, especially girls. Ángel Botello died in San Juan, Puerto Rico on November 11, 1986 leaving behind an impressive legacy of oil paintings, lithographs, linocuts, serigraphs and bronze sculptures. His former house located at Old San Juan, Puerto Rico now is an art gallery where his paintings, sculptures and artwork of other outstanding Puerto Rican and international artists are displayed.