Кіріспе

Американдық журналист Джеймс Шепард Пайк (8 қыркүйек 1811 – 29 қараша 1882) – Реконструкция дәуірінде Оңтүстік Каролина тарихын зерттеген американдық журналист және тарихшы.

Өмірбаян

Пайк 1811 жылы Массачусетс штатының Кале қаласында (сол штаттың 1820 жылы Мэн штаты болып құрылған бөлігінде) дүниеге келді және 19-ғасырдың ортасында АҚШ-та журналист болды. 1850-1860 жылдары ол «Нью-Йорк Трибьюн» газетінің бас Вашингтон тілшісі және редакторы болды. «Трибьюн» республикалық көптеген газеттер үшін жаңалықтар мен пікірлердің басты көзі болды. Республикалық редакторлар оның хабарларын Америка Азамат соғысы басталар алдында қайта басып шығарды. 1854 жылы ол Канзас-Небраска заңына қарсы күресті жетектеді, оған қарсы тұру үшін жаңа саяси бірлік құруға шақырды. Пайк былай деп жазды: «Агрессияның берік фалангасы Мейсон-Диксон сызығының оңтүстігінде қара басын көтеріп, құлдықты құрлықта таратуға біріккен». Оның есептері «кеңінен цитаталанды, қызыл тілмен сыналып немесе ынталы түрде мақталып, қоғамдық пікірге терең ықпал етті және авторына ұлттық даңқ әкелді, біріншіден, құлдыққа қарсы келісімсіз виг, ал кейіннен ынталы республикашыл ретінде». Президент Авраам Линкольн Пайкты Нидерландыдағы елші етіп тағайындады, онда ол 1861-1866 жылдар аралығында Конфедерацияның дипломатиялық күш-жігеріне қарсы күресіп, Одақтың соғыс мақсаттарын ілгерілетуге атсалысты. 1866 жылы Вашингтонға оралғаннан кейін Пайк «Нью-Йорк Трибьюн» газетіне жазуын жалғастырды және «Нью-Йорк Сан» газетіне редакциялық мақалалар жазды. Пайк Таддеус Стивенс пен Чарльз Самнермен бірге тұрып, президент Эндрю Джонсонға қарсы шыққан белгілі бір радикалды республикашыл болды. Қаралардың сайлау құқығы маңызды мәселеге айналмас бұрын, Пайк босатылған құлдарға дауыс беру құқығы берілуі керек деп сенді. Пайк 1866-1867 жылдары қара нәсілділердің сайлау құқығын және бұрынғы конфедерациялықтардың көпшілігін мемлекеттік қызметтен шеттетуді ынтамен қолдады. Пайк Улисс С. Грантты саясаткер ретінде бағаламады және Республикалық партиядан алыстады. 1872 жылы Пайк қара нәсілділердің сайлау құқығынан, жемқорлықтан және Қайта құрудың сәтсіздігінен көңілі тоқты. Ол федералды үкімет оңтүстік штаттардан әскерін шығаруы керек деп мәлімдеді. Ол 1872 жылы президент Улисс Грантқа қарсы шығып, оның әкімшілігінің жемқорлығын айыптаған Либералды республикалық қозғалыстың жақтаушысы болды. Пайктің басшысы, «Нью-Йорк Трибьюн» газетінің редакторы Хорас Грили 1872 жылы Либералды республикалық партияның үміткері болды. Грили Гранттан үлкен айырмамен жеңіліп, қайтыс болды. «Трибьюн» газетінің жаңа редакторы Уайтлоу Рид Пайкты Оңтүстік Каролинаға Қайта құру кезінде оңтүстік аймақтағы жағдайды зерттеу үшін жіберді.