Кіріспе

Дәстүрлі британдық/ирландтық халық әні

"The Black Velvet Band" (Roud нөмірі 2146) – Ирландия, Австралия, Англия, Канада және АҚШ-тағы әншілерден жиналған дәстүрлі халық әні. Ол жас жігіттің қалай алданып, содан кейін 19-ғасырда Британ империясында кең таралған жаза ретінде Австралияға жер аударылуға сотталғандығын баяндайды. Әннің нұсқалары жедел жарияланымдарда да жарық көрген. The Dubliners 1967 жылы дәстүрлі ағылшын әншісі Гарри Кокс орындаған нұсқаға негізделген әннің танымал нұсқасын шығарды.

Қысқаша мазмұны

Айтушы (немесе баяндаушы) қалада (әртүрлі нұсқаларда әртүрлі) шәкірт болып қалады. Ол жас қызға ғашық болады. Қыз сағатты ұрлап, оның қалтасына немесе қолына салады. Шәкірт бұған қарсы тұруға тырыспайды, бұл оның қызға деген махаббатынан болған деп есептеледі. Дегенмен, ол әйелге қарсы тілек айтады, бұл "Қара барқыт лентаға жамандық болсын" деген сөзінен көрінеді. Шәкірт ертесі күні сотқа шақырылып, жеті жылға қатаң түрмеге (Ван Димен жеріне, яғни Тасманияға) жіберіледі, себебі сол кезде Австралия түрме колониясы ретінде пайдаланылған. Жарнамалық парақшалардағы нұсқаларда қыздың ниеті анық көрінеді – ол теңізшімен кездесіп, сүйіктісінен құтылуды қалайды. Парақшалардағы оқиға Лондонның шығыс бөлігіндегі Ратклиф шоссесінде болса, жинақталған нұсқаларда әртүрлі жерлер айтылады: Лондон, Белфаст, Трали, Бедфордширдегі қала және Корк округіндегі Дунманвей.

Нұсқалар

Roud Index-те бұл әнге 98 жазба бар, олар халық балладалары, дәстүрлі әншілерден жиналған нұсқалар және далалық жазбалардан құралған. Ол 1796 және 1853 жылдар аралығында Манчестердегі Свинделлс, ал 1863 және 1885 жылдар аралығында Лондондағы H. Such баспасынан халық балладасы ретінде жарияланған. Әннің нұсқалары Англияның Дорсет, Ко. Дарем, Гэмпшир, Лондон, Норфолк, Суффолк, Сассекс, Сцилли аралдары және Ворчестершир, Ирландияның Белфаст, Антрим және Корк графтықтары, Австралияның Батыс Австралия, Квинсленд және Жаңа Оңтүстік Уэльс, Канаданың Онтарио және АҚШ-тың Мэн штатынан жиналған. Ең ерте жиналған нұсқаны Джордж Гардинер 1907 жылдың шілде айында Англияның Гэмпшир штатындағы Аксфордтан Альфред Гудйерден жинаған. Альфред Гудйердің нұсқасы және 1911 жылы Клайв Керидің Суссекс штатының Читхерст қаласынан миссис Терриден жинаған нұсқасы (Белфаста орын алған) Гарри Кокстан жиналған «Оның көздері алмас сияқты жарқырады» деген қосымшаны қамтиды. BBC-де жұмыс істеген кезде Питер Кеннеди 1952 жылы Белфастта бір нұсқасын жазды. 1959 жылы Австралияда бір нұсқасы табылған. Манчестердегі Swindells баспасының ертерек нұсқасы тым әдемі сөздермен толы және қосымшасы жоқ. Оқиғалар Баркинг, Эссекс қаласында орын алады. Кейбір ертерек нұсқаларда Олд Бейли және Лондон Тауны еске алынады. Бұл нұсқаның жариялану мерзімі шамамен 1837 және 1853 жылдар аралығында. Клифф Карлайл мен Мел Форреге жатқызылған «The Girl In The Blue Velvet Band» атты американдық әнді Билл Монро, Док Уотсон және Мак Уайсман сияқтылар жазған. Оның сюжеті ұқсас және ол «Black Velvet Band» әніне негізделген болуы мүмкін. 2009 жылы Ирландияның регби командасы Гранд Слем жеңісіне ие болғаннан кейін, қанат жақтаушы Томми Боу команданың Дублиннің Доусон көшесіне оралуында «Black Velvet Band» әнінің өзіндік нұсқасын жеңіске толы көрермендерге орындады.

Танымал мәдениет

Ән BBC-нің "Peaky Blinders" телесериалында кем дегенде екі рет қолданылды. Оны 1-ші және 6-шы маусымдарда естіуге болады.