Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Тезозомоц Якатетелтелтл (Тезозомоц, Тезозомоктли, Тезозомоктзин; 1320 – 1426), 1353 немесе Бес Қамыс (1367) немесе Сегіз Қоян (1370) жылдан бастап, өмірінің соңына дейін, Он екі Қоян (1426) жылы қайтыс болғанға дейін Аскапоцалько алтепетлін (этникалық мемлекетін) басқарған тепанек көшбасшысы. Отарлау дәуірінде жазылған тарихтар Тезозомоцты әскери және саяси гений ретінде көрсетеді, ол тепанектердің ықпалын кеңейтіп, Мексика алқабында және одан тыс жерлерде Аскапоцальконың үстемдігіне қол жеткізді.
Tezozomoc Yacateteltetl (also Tezozómoc, Tezozomoctli, Tezozomoctzin; 1320 – 1426), was a Tepanec leader who ruled the altepetl (ethnic state) of Azcapotzalco from the year 1353 or Five Reed (1367) or Eight Rabbit (1370) until his death in the year Twelve Rabbit (1426). Histories written down in the early colonial period portray Tezozomoc as a military and political genius who oversaw an expansion of Tepanec influence, bringing about Azcapotzalco's dominance in the Valley of Mexico and beyond.
Өмірбаян
Тезозомоц – Аколнауакатцин мен Куелахокитциннің ұлы. Фернандо де Альва Кортес Икстлильхокитль оны "ең қатыгез адам, мақтанқор, соғыскер және үстемдік танушы" деп сипаттаған. Тарихқа сәйкес, және қарт княздардың айтуынша, ол қатты қарттап, бала сияқты қауырсын мен жұмсақ теріге оралған күйде тасымалданған. Оны күнге шығарып, жылытатын, ал түнде екі үлкен оттың арасында ұйықтатып, олардың жылуынан ешқашан алыс кетпеген, себебі ол табиғи жылудан мүсіркеу болған. Ол тамақ ішуде және су ішуде өте шамалы болған, соның арқасында ұзақ өмір сүрген. 1403 жылы Хуицилихуитль патшасын таңдауын мақұлдап, ұлы Макстланың қарсылығына қарамастан, қызы Аяхциуатльді оған үйлендірген. Теккоко патшасы Техоталатзинге қарсы соғыс жариялап, жеңілгеннен кейін бейбітшілік сұраған; бірақ Техоталатзин қайтыс болғаннан кейін, оның мұрагері Икстлильхочитль I-ге қарсы соғысын жалғастырып, 1419 жылы жеңіп, өлтіріп, Теккоко тажын басып алған. Тезозомоц – Тлакатеотл, Матлалатзин, Хуакальтзинтли және Чимальпопоканың әкесі, ал Экатепек Тезозомоцының атасы болған.
Tezozomoc was a son of Acolnahuacatzin and Cuetlaxochitzin. He is described by Fernando de Alva Cortés Ixtlilxochitl as a tyrant and: "the most cruel man who ever lived, proud, warlike and domineering. And he was so old, according to what appears in the histories, and to what elderly princes have told me, that they carried him about like a child swathed in feathers and soft skins; they always took him out into the sun to warm him up, and at night he slept between two great braziers, and he never withdrew from their glow because he lacked natural heat. And he was very temperate in his eating and drinking and for this reason he lived so long." He approved the choice of King Huitzilihuitl in 1403 and gave him his daughter Ayauhcihuatl in marriage, notwithstanding the opposition of his son Maxtla. He declared war against the king of Texcoco, Techotlalatzin, and being defeated sued for peace; but after the latter's death he continued the war against his successor, Ixtlilxochitl I, whom he defeated and assassinated in 1419, usurping the crown of Texcoco. Tezozomoc was a grandfather of Tlacateotl, Matlalatzin, Huacaltzintli and Chimalpopoca and great grandfather of Tezozomoc of Ecatepec.