Ағылшын азамат соғысы кезеңіндегі жаңалықтарды таратушы және басылым лицензиялаушы Гилберт Мэббот
Gilbert Mabbot
Гилберт Мэббот (1622-1670) – Англия азамат соғысы кезеңіндегі жаңалықтарды жариялаған журналист, баспагер. Rushworth көмекшісі, «Perfect Diurnall» авторы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гилберт Маббот, немесе Маббот (1622–шамамен 1670), 1647 жылдан 1649 жылға дейін баспасөзді ресми лицензиялаған адам болды, сонымен қатар Англия азамат соғысы кезеңінде жаңалықтар кітаптарын шығарушы және журналистиканың алғашқы қадамдарын жасаған баспагер еді.
Gilbert Mabbot, alternately Mabbott (1622—c. 1670), was the official licenser of the press from 1647 to 1649 and himself a pioneering journalist and publisher of newsbooks during the English Civil War period.
Өмірбаян
Маббот – Эдвард Мабботтың ұлы болды, ол Нотингем қаласынан шыққан аяқ шеберi немесе кордвейнер болды. 1643 жылы ол Джон Рашворттың көмекшiсi болып тағайындалды, Рашворт – Парламент палатасының хатшысының көмекшiсi, кейiннен Армия хатшысы болды. Маббот жеке корреспонденттерге жаңалықтар хаттарын көптеп жазып, Рашвортқа Азамат соғысы кезеңiнiң заманауи тарихы ретiнде "Тарихи жинақтарды" жинауға көмектестi. Ол 1642-1655 жылдар аралығында Сэмюэл Пекке "Perfect Diurnall" жаңалықтар жинағын дайындауда көмектескен сияқты.
Mabbot was the son of Edward Mabbot, a cobbler or cordwainer from Nottingham and had been appointed in 1643 as an assistant to John Rushworth who was clerk assistant to the House of Commons and later Secretary to the Army. Mabbot became a prolific writer of newsletters to individual correspondents and assisted Rushworth in compiling the Historical Collections as a contemporary history of the civil war period. He appears to have assisted Samuel Pecke in compiling the Perfect Diurnall newsbook from 1642 to 1655.
Әскери байланыстар
Рашворт өзінің көптеген материалдарын жаңалықтарды жариялауды бастаған және баспасөзді лицензиялау қызметін атқару барысында кездескен алғашқы жаңалықтар кітаптарынан жинаған. Ол өзінің ықпалын пайдаланып, 1645 жылдың наурыз айынан бастап Мабботты өзінің орынбасары етіп тағайындады. Екеуі де 1647 жылдың наурыз айында қызметтен босатылды, бірақ Парламент армиясының бас қолбасшысы Томас Фэрфакстың өтініші бойынша Маббот 1647 жылдың 30 қыркүйегінде Рашворттың орнына тағайындалды. Маббот армиядағы маңызды фракция – Ливелерлердің жақтасы болуы мүмкін, олар республика жариялауды, Лордтар палатасын таратуды және қоғамдық өмірдің барлық саласында толыққанды демократиялық үкімет орнатуды көздеген.
Rushworth had gathered much of his material from the primitive newsbooks which pioneered the publication of news, and which he encountered as part of his service as a licenser of the press. He used his influence to appoint Mabbot as his deputy from March 1645. Both were dismissed in March 1647 but Mabbot was appointed as Rushworth's successor on 30 September 1647 after a request from Thomas Fairfax, Commander in Chief of the Parliamentary Army. It is possible Mabbot was an ally of the Levellers, an important faction in the Army who wanted to declare a Republic, abolish the House of Lords, and institute a government which was purely democratic over the whole sphere of public life.
Баспасөзге лицензия беру
Лицензиар ретінде Маббот өзіне ұнамайтын жаңалықтар басылымдарына жариялауға лицензия беруден бас тарту құқығына ие болды; алайда, ол уақыт өте келе бұл істе сәттіліксіз болып бара жатты. Оның аты сол кездегі жаңалықтар басылымдарында жиі кездеседі, бірақ көбінесе оның рұқсатысыз пайдаланылды. Ол Джон Диллингхемнің 1648 жылғы 11 мамырдағы санында француз тіліндегі "Dieu nous donne les Parlements briefe, Rois de vie longue" деген қысқа сөйлемді енгізгеннен кейін, маусым айында "Moderate Intelligencer" басылымын тоқтатуға өкілеттігін пайдаланды. Маббот сонымен қатар "Moderate Intelligencer" басылымын басып шығарған баспагерлермен келісіп, оның орнына армия саясатына сәйкес келетін жаңалықтарды басып шығарды. Ол мұны "The Moderate" деп атады және оны "Moderate Intelligencer" басылымының жалғасы ретінде нөмірледі, тіпті "Мен бұрынғы 'Moderate Intelligencer' атағымнан бас тартып, енді 'The Moderate' деген атаумен шығамын" деп мәлімдеді. Алайда, Диллингхем балама баспахана тауып, Лордтар палатасына шағымданып, Мабботтың оқырмандарды жаңылыстыруын тоқтатуға қол жеткізді. "The Moderate" басылымының шығу күні өзгертілді. Ол монархияны жоюды ынтамен қолдады және король Карл I-нің өлім жазасын қуана қарсы алды; корольдің жерлеу рәсімі туралы оның есебі ең толыққанды болып табылады.
As licenser, Mabbot had the power to withhold a license to publish from those newsbooks which displeased him; however, he was progressively less successful. His name frequently appears on newsbooks of the period but was often used without his permission. He used his power to attempt to suppress the Moderate Intelligencer of John Dillingham in June 1648 after Dillingham inserted a brief sentence of French in the issue of 11 May 1648: "Dieu nous donne les Parlements briefe, Rois de vie longue." Mabbot in addition made arrangements with the printers who had handled the Moderate Intelligencer to print in its stead a newsbook more in tune with Army policy. This he called The Moderate and numbered as if a continuation of the Moderate Intelligencer, even declaring "I have laid down my former title of 'Moderate Intelligencer' and do go by another, viz. 'The Moderate'". However, he was thwarted by Dillingham finding an alternative printer and successfully appealing to the House of Lords to stop Mabbot confusing his readers. Publication of The Moderate was moved to a different day of the week. It eagerly supported the abolition of the monarchy and welcomed the beheading of King Charles I; its account of the King's funeral is the most complete.
Қоғамдастық кезеңіндегі қызметтері
1649 жылы мамыр айында Маббот баспаға лицензия беруші лауазымынан қызметтен босатылды немесе өз еркімен кетті, Джон Рашворт бұрынғы қызметін қайта бастады. Ұлттық Достастық кезеңінде Маббот Лейт қаласының ресми өкілі және Кингстон-апон-Халл қаласына жаңалықтар жеткізуші ретінде маңызды лауазымдар атқарды. Ол Армия хатшысы сэр Уильям Кларктың жекжаттысы болды және онымен ақпарат көзі ретінде байланыста болды; сондай-ақ, ол Ирландияның лорд-лейтенанты Генри Кромвельмен үнемі хат алмасып тұрды.
Mabbot was either dismissed or resigned his position as licenser of the press in May 1649, John Rushworth resuming his previous duties. During the Commonwealth Mabbot held important posts as official agent for the town of Leith and as supplier of news to the city of Kingston upon Hull. He was the brother in law of Sir William Clarke, Secretary to the Army, and kept in touch with him as a news source; he also regularly corresponded with Henry Cromwell, Lord Lieutenant of Ireland.
Кейінгі өмірі
Король Карл II қалпына келтірілгеннен кейін, 1661 жылдың қаңтарында Мейббот Ирландиядағы шараптар мен күшті суларға лицензия беру жөніндегі менеджер лауазымын алды. Ол Дублинге көшіп барды, онда лицензияларды күштеп орындау әрекеттері Киелі Үштік Гильдиясының мүшелерінен оның қатыгездігіне шағымдануына себеп болды. Осы шағымның нәтижесінде ол 1664 жылдың маусым айында кеңсесін патшаға 4800 фунт стерлингке қайтаруға келісті. Мейббот шамамен 1670 жылы қайтыс болған болуы мүмкін, себебі ол ирландиялық Канцелярия ісінде есімдері тізілгендердің арасында болды.
After the restoration of King Charles II, Mabbot obtained in January 1661 the office of manager for licences of wines and strong waters in Ireland. He moved to Dublin where his attempts to enforce licensing led to a complaint from members of the Holy Trinity Guild against his aggression. As a result of this complaint he agreed to surrender his office to the crown in June 1664 in return for £4,800. Mabbot appears to have died in around 1670 when he was named in an Irish Chancery suit.