Кіріспе
Спирттік ішімдіктер сататын бөлшек сауда дүкені – негізінен алдын ала қаптамаланған алкогольді сусындарды, оның ішінде ликерлерді (көбінесе бөтелкеде), шарапты немесе сыраны сататын бөлшек сауда кәсіпорны. Бұл дүкендердегі ішімдіктер әдетте дүкен аумағынан тыс тұтынуға арналған. Аймаққа және жергілікті тілге байланысты, оларды «лицензиясыз сату орын» (Ұлыбритания мен Ирландияда), «сатудан тыс» (Канада мен АҚШ-тың кейбір аймақтарында), «бөтелке дүкені», «бөтелке сату орын» (Оңтүстік Африкада) немесе, көбінесе, «бөтелке» (Австралияда, Жаңа Зеландияда және Канаданың кейбір аймақтарында), «спирттік ішімдіктер дүкені» (Канада, АҚШ, Австралия және Жаңа Зеландияда) сияқты басқа да ұқсас атаулармен атауға болады. Алкоголь монополиясы бар мемлекеттердің саны өте шешiлi. АҚШ-тың спирттік ішімдіктерді бақылау (ABC) жүзеге асыратын штаттарында «ABC дүкені» термині қолданылуы мүмкін.
A liquor store is a retail business that predominantly sells prepackaged alcoholic beverages, including liquors (typically in bottles), wine or beer, usually intended to be consumed off the store's premises. Depending on region and local idiom, they may also be called an off licence (in the UK and Ireland), off sale (in parts of Canada and the US), bottle shop, bottle store (South Africa) or, colloquially, bottle o (in Australia, New Zealand and parts of Canada), liquor store (in Canada, the US, Australia and New Zealand) or other similar terms. A very limited number of jurisdictions have an alcohol monopoly. In US states that are alcoholic beverage control (ABC) states, the term ABC store may be used.
Ашытқы дүкені
Сыра дүкені (немесе сыра сататын дүкен, сыра дүкені) – сыра және сырамен байланысты басқа да тауарлар сатылатын бөлшек сауда дүкені; бұл алкогольдік ішімдіктер дүкенінің мамандандырылған түрі. Сыра дүкендерін бүкіл әлемде кездестіруге болады, бірақ олардың көп бөлігі сыра маңызды мәдени өнім болып табылатын елдерде орналасқан, мысалы Бельгия, Канада, Германия, Жаңа Зеландия, Скандинавия елдері, Ұлыбритания және АҚШ. Сыра дүкендерінің көлемі әртүрлі болуы мүмкін және олар көшелерде немесе сауда орталықтарында орналасуы мүмкін. Кейбір дүкендер тек өңірде танымал немесе белгілі жергілікті брендтерді ұсынады. Ал басқалары әлемнің түкпір-түкпірінен сыралардың кең ассортиментін ұсынады, кейбір тауарлардың бағасы қымбат болуы мүмкін, мысалы, құрметті шараптар сияқты. Қолөнерлі сыра қайнату компанияларының көбеюіне байланысты көптеген сыра дүкендері жергілікті немесе халықаралық микро сыра қайнатушылардан қолөнерлі сыра сатады, ал кейбір сыра қайнатушылар өз тауарларын және кейде серіктес сыра қайнатушылардың тауарларын сату үшін өз сыра дүкендерін ашқан, олар әдеттегі бөтелкелерде немесе үлкен, қайта пайдалануға болатын құмыраларда (growlers) сатады, олар сыраны тасымалдауға арналған. Кейбір сыра дүкендері сыраны татып көруге, үйде сыра қайнату сабақтарына және сыра джемі, сыра қышасы, сыра шоколады, қолөнерлік ірімшіктер және хоппен қосылған алкогольдік ішімдіктер сияқты арнайы тауарларды ұсынады. Дүкендерде әдетте білікті қызметкерлер жұмыс істейді, кейде тіпті сыра туралы кең білімі бар сыра сомельелері де болады.
Үндістан
Үндістанның алкоголь заңдары штаттар бойынша үлкен айырмашылықтарға ие, толық тыйым салудан (мысалы, Гуджарат штаты) бастап мемлекеттік монополияларға (мысалы, Керала, Тамил Наду штаттары) және коммерциялық лицензиялауға (мысалы, Дели, Карнатака штаттары) дейін жетеді. Лицензиясы бар алкоголь сатушылар әдетте алкоголь дүкендері немесе шарап дүкендері деп аталады. Аты айтылғанмен, шарап дүкендері көбінесе сыра мен қатты ішімдіктерді сатады, тіпті шарапты мүлдем сатпауы мүмкін. Оңтүстік Үндістанда тек пальма сырабын (тодди) өндіруге және сатуға лицензиясы бар дүкендер тодди дүкендері деп белгілі, ал Тамил Наду штатының алкоголь монополиясы TASMAC дүкендері "Tasmac сауда орындары" немесе "Tasmac барлары" деп аталады, сондай-ақ кейбіреулері ішкілік ішуге рұқсат беретін орындар болып табылады.
Жапония
Жапонияда алкогольдік сусындарды ыңғайлы дүкендер мен супермаркеттерден кеңінен алуға болады. Арнайы алкоголь дүкендері сакая (酒屋) деп аталады, ал орнында ішуге арналған мекемелер изакая (居酒屋) деп белгілі. Алкогольдік сусындар сататын автоматтары әлі де жиі кездеседі, бірақ 2000 жылы "ерікті тыйым" енгізілген.
Оңтүстік Корея
Оңтүстік Кореяның алкогольге қатысты бай тарихы мен оған байланысты дәстүрлер Кореяның түрлі алкогольдерге ашық екенін көрсетеді, оларды ыңғайлы дүкендер мен супермаркеттерде, корей барбекюі мен сыра үйлерінде кездестіруге болады. Сондай-ақ, дәстүрлі және импортталған алкогольге маманданған дүкендер де бар.
Еуропа
Австрия, Болгария, Хорватия, Кипр, Чехия, Эстония, Франция, Германия, Грекия, Венгрия, Италия, Латвия, Литва, Люксембург, Мальта, Нидерланды, Польша, Португалия, Румыния, Словакия, Словения және Испанияда барлық супермаркеттер, шағын дүкендер және жанармай құю станциялары лицензиясы болған жағдайда ғана сыра, шарап және спирттік сусындарды сата алады. Кез келген орында алкоголь ішуге тыйым салынбаған, бірақ мұндайға қарсылық бар. Нидерландыда супермаркеттер 15% ABV дейін алкогольді сусындарды сатуға рұқсат етілген, ал қатты спирттік сусындар тек мамандандырылған дүкендерде сатылады. 2007 жылы Еуропалық Одақ соты жеке тұлғаларға ұлттық монополияларды араламай, Еуропалық Одақ шегінде қолмен жасалған сыраны онлайн тапсырыс беруге рұқсат берді.
Солтүстік елдер
Дания – Алкогольді сусындарды кез келген азық-түлік дүкенінен немесе киосктан сатып алуға болады. Әдетте шарап немесе сыраға маманданған, алкогольдің белгілі бір түрлеріне арналған бірнеше арнайы дүкендер бар. Фарер аралдары – 1,8% алкогольден жоғары алкогольді сусындарды Rúsdrekkasøla Landsins дүкендерінен, сондай-ақ Русан деп те аталатын жерден сатып алуға болады. Финляндия – Азық-түлік дүкендері мен киосктар белгілі бір сағаттарда (таңғы 9-дан кешкі 9-ға дейін) сыра мен басқа жеңіл алкогольді сусындарды (көлем бойынша 5,5% аспайтын) сата алады. Қалған барлық алкогольді Alko дүкендерінен сатып алу керек. Исландия – Тек Vínbúð дүкендерінен сатып алуға болады. Норвегия – 4,8% алкогольден жоғары алкогольді сусындарды тек Vinmonopolet дүкендерінен сатып алуға болады. Швеция – Азық-түлік дүкендерінде 3,5% алкогольден аспайтын сыра сатуға рұқсат етіледі. Қалған барлық алкогольді мемлекеттік Systembolaget дүкендерінен сатып алу керек, сонымен қатар ол этикеткалардың сыртқы түріне де белгілі бір деңгейде бақылау жасайды, бұл цензура деп те қарастырылады.
Finland – Grocery stores and kiosks may sell beer and other mildly alcoholic beverages (no higher than 5.5% alcohol by volume) during designated hours (9am to 9pm). All other alcohol must be purchased from Alko stores. Iceland – Can only be bought at Vínbúð stores. Norway – Alcoholic beverages above 4.8% ABV can only be bought at Vinmonopolet stores. Sweden – Grocery stores may sell beer no higher than 3.5% ABV. All other alcohol must be purchased in the state run Systembolaget stores, and it even has some degree of control—also argued to be censorship—over the appearance of the labels.
Океания
Австралияда алкогольді ішімдіктерді сатуды реттеу – штаттардың құзыретінде. Әдетте, сыра, шарап және спирттік сусындарды «бөтелке дүкенінен» сатып алу керек, бұл дүкен халық арасында «бөтелке» деп аталады (/b/ɒ/t/l/oʊ/ BOTloh). «Шарап дүкені» деген термин де қолданылады. Бұл дүкендер супермаркеттің бөлігі немесе жеке тұрған дүкен болуы мүмкін – ірі сауда компаниялары көбінесе өздерінің супермаркеттеріне жақын орналасқан бөтелке дүкендерінің франшизаларын ұстайды. Қонақ үйлер мен мейрамханалар да ішімдіктерді сыртқа алып жүру үшін сатуға құқылы. Алкогольді сату орындарынан жүргізіп өту кең таралған. Виктория штаты мен Австралия астанасы аймағы супермаркеттер мен шағын дүкендерде алкогольді ішімдіктерді сатуға рұқсат береді. Жаңа Зеландияда лицензия бастапқыда бір жылға беріледі, содан кейін әр үш жыл сайын жаңаланады. Супермаркеттерде 15%-дан аспайтын алкоголь құрамы бар сыра, сидр және шарап сатуға болады. Спирттік сусындар (виски, бренди, ром, джин, водка және т.б.), соның ішінде дайын спирттік коктейльдер (RTD) бөлек бөтелке дүкендерінен сатып алу керек. Көптеген шағын дүкендер, «сүт дүкендері» деп аталатын дүкендердің алкоголь сатуға лицензиясы жоқ. Лицензиядан тыс сату термині спорттық жарыс орындарындағы сусын сату орындарында да қолданылады, онда алкогольді сусындар сату орнынан тыс жерде сатып алынады, тіпті ол тамақ сататын орында болса да, оларды трибуналарда ішуге болады, бірақ оларды жарыс алаңынан шығаруға болмайды.