Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ливан өзені, Ливанның оңтүстігіндегі маңызды су көзі болып табылады. Литани өзені (نهر الليطاني), ежелгі Леонт (Λεόντης (Leóntes)) деп аталған, Оңтүстік Ливандағы маңызды су ресурсы болып есептеледі. Өзен Бағалбектің батысындағы Бекаа аңғарынан басталып, Тир қаласының солтүстігінде Жерорта теңізіне құяды. 140 км-ден аса ұзын болатын Литани – Ливандағы ең ұзын өзен және жылдық орташа су ағыны 920 миллион текше метрге бағаланады. Литани өзенінің сулары Ливанның шегінде пайда болып, толығымен осы елдің ішінде ағып өтеді. Ол Ливанның оңтүстігін және елдің барлық аймақтарын сумен жабдықтау, суару және гидроэлектр энергиясын өндірудің маңызды көзі болып табылады.
River in Lebanon
the Lebanese river
The Litani River (نهر الليطاني), the classical Leontes (Λεόντης (Leóntes)), is an important water resource in southern Lebanon. The river rises in the fertile Beqaa Valley, west of Baalbek, and empties into the Mediterranean Sea north of Tyre. Exceeding 140 km in length, the Litani is the longest river in Lebanon and provides an average annual flow estimated at 920 million cubic meters. The waters of the Litani both originate and flow entirely within the borders of Lebanon. It provides a major source for water supply, irrigation and hydroelectricity both within Southern Lebanon, and the country as a whole.
Этимология
Литани өзені угарит құдайы Лтн (қайта құрылған айтылуы līyitānu) есімімен аталған, ол жеті баслы теңіз жыланы және теңіз құдайы Ямның құлы. Ливандық атаудағы "і" әрпі угарит тіліндегі болжамды "і" әрпін сақтайды. Бекаа алқабында жылан сияқты иіліп-бұрылып ағатын бұл өзен құдайдың бейнесі деп есептелген.
The Litani is named after the Ugaritic deity Ltn (reconstructed pronunciation līyitānu), a seven headed sea serpent and servant of the sea god Yam. The ī in the Lebanese name preserves the hypothesized ī in Ugaritic. The river that winds and coils like a serpent through the Beqaa Valley was believed to be the personification of the deity.
Тарих
Тарихшылар бұрын-соңды Ешуаның Мером суларында жеңілгеннен кейін түрлі тайпаларды қуған жер, яғни Мисрефот-Маимнің орналасқан жері Литани өзенінің сағасы болған деп ұсынған, бірақ Литани атауы Киелі кітаптағы оқиғадан бұрын пайда болғандықтан, мұның ықтималдығы төмен. Литани – Селевкидтердің Левант аймағындағы Птолемейлік үстемдігіне енуіне тосқауыл болған табиғи шекара еді.
Historians in the past have suggested that the location of Biblical Misrephoth Maim, the place to which Joshua chased the various tribes after their defeat at the waters of Merom, was the river mouth of the Litani River, but it is unlikely as the name Litani predates that of the Biblical story. The Litani was a natural frontier that prevented the Seleucids from encroaching on the Ptolemaic dominion in the Levant.
География
Литани өзені 174 км-ге созылып, 60 км-лік салалары бар, жағалау бойындағы субтропиктік климаттан құрлықтағы құрғақ климатқа дейін әртүрлі климат аймақтарын қамтиды. Оның бассейні 2110 км² аумақты құрайды, бұл Ливанның ең ірі су жинау алабы болып табылады және елдің жалпы аумағының шамамен 20% -ын құрайды. Бассейн 12 аудан мен 4 облыстағы 263 ауылды қамтиды, Ливанның экологиялық ландшафтының маңызды бөлігін құрайды және елдегі су ағынының шамамен 30% -ын қамтамасыз етеді. Литани өзенінің бассейнінде Кафр Забад (60 га) сияқты ерекше табиғи нысандар бар, ол батпақты жерлермен, тұрақты бұлақтармен, жағалаудағы ормандармен және қарағайлы ормандармен сипатталады. Әлемдік табиғат қорығы мәртебесіне ие болған Ааммик (280 га) – жаһандық құстар көші-қоны жолдарындағы маңызды нүкте, шамамен 250 түрлі құсқа пана береді. Аль-Шуф кедрлік табиғат қорығы (55 000 га), оның шығыс бөлігі бассейнге кіреді, ливандық кедрлерді сақтауға көмектеседі. 6503 метрлік су төгу құрылысы суды жер асты станциясына жеткізеді, онда генераторлар максималды 185 мегаватт электр энергиясын өндіреді, бұл Ливандағы ең ірі гидроэлектрлік жоба. Бөгеттің мақсаты Оңтүстік Ливанның 310 км² және Бекаа алқабының 80 км² жерін суару еді. Офис көлдің оңтүстік (бөгет) жағында, сол жақта орналасқан. Көл жағасында қонақ үй және таза шабақтан дайындалған тағамдар ұсынатын бірнеше мейрамхана бар.
The Litani River, stretching 174 km with 60 km of tributaries, traverses diverse climates from coastal subtropical to dry continental. Its basin encompasses 2110 km2, making it the largest watershed in Lebanon and covering about 20% of the country's total area. The basin spans 263 villages in 12 districts and 4 governorates, covering a significant portion of Lebanon's ecological landscape and contributing around 30% of the total water flow in the country. Within the basin of the Litani River, there are notable natural features, including Kafr Zabad (60 ha), characterized by marshland, constant springs, riparian woodland, and pine woodlands. Aammiq (280 ha), designated a World Nature Reserve, serves as an important point in global bird migration routes, hosting nearly 250 bird species. The Al Shouf Cedar Nature Reserve (55,000 ha), with its eastern section falling within the basin, contributes to the conservation of Lebanese cedars. A spillway of 6503 meters carries the water to the underground station where generators produce a maximum of 185 megawatts of electricity, the largest hydroelectric project in Lebanon. The dam was intended eventually to provide irrigation for 310 km² of farmland in South Lebanon and 80 km² in the Beqaa Valley. The office is at the southern (dam) end of the lake on the left side. The lakeside has a hotel and a number of restaurants specializing in fresh trout.
Литани өзені басқармасы
Литани өзені бассейнінің кешенді дамуын жеңілдету мақсатында 1954 жылы Литани өзені басқармасы құрылды. Құрылғаннан кейін көп ұзамай, басқарма ауқымды су электр станциясын салу жобасына кірісті.
The Litani River Authority was formed in 1954 to facilitate the integrated development of the Litani River Basin. Shortly after its formation, the authority engaged in a massive hydroelectric development project
Ластану
Литани өзені ластану мәселесімен күресіп жатыр, бұл өзеннің өзіне де, Қарааун су қоймасына да әсер етеді. Сан алуан зерттеулер, оның ішінде микробиологиялық және химиялық талдаулар, стандарттық деңгейден жоғары ластануды көрсетті. Мұның түпкі себептері – бақылаусыз кәріз суларын төгу және ауыл шаруашылығында тыңайтқыштарды еңсерсіз пайдалану, бұл су сапасына да, өзеннің денсаулығына да қауіп келтіруде.
The Litani River contends with pollution concerns, impacting both the river itself and the Qaraaoun Reservoir. Numerous studies, including microbiological and chemical analyses, revealed contamination exceeding standard levels. The root causes include uncontrolled sewage disposal and the indiscriminate use of fertilizers in agriculture, threatening both water quality and the health of the river.