Кіріспе
Джакомо Пуччини операларының жинағы. «Il trittico» (Триптих) – Джакомо Пуччинидің «Il tabarro», «Suor Angelica» және «Gianni Schicchi» атты үш бір актілі операсының жинағы. Алғашқы әлемдік премьерасы 1918 жылдың 14 желтоқсанында Метрополитен опера театрында болды.
Il trittico (The Triptych) is the title of a collection of three one act operas, Il tabarro, Suor Angelica, and Gianni Schicchi, by Giacomo Puccini. The work received its world premiere at the Metropolitan Opera on 14 December 1918.
Өмірбаян
1904 жылы Пуччини бір актілі опералар сериясын жоспарлай бастады, бұл негізінен Пьетро Масканьидің «Кавальерия Рустикана» операсының сәттілігіне байланысты болды. Алғашқыда ол әр операны Дантенің «Құдайлық комедиясының» бір бөлігін көрсететіндей етіп жазуды жоспарлаған. Алайда, ол соңында Дантенің эпикалық поэмасына сүйенгені – «Джанни Шикки» операсы ғана болды. Аталған шығармалардың арасындағы байланыс – әр опера өлімді жасыру тақырыбын қамтиды. Пуччини осы үш операны бірге қоюды ниеттенген және 1920 жылы «Каса Рикорди» компаниясына Лондондағы Корольдік опера театрына «Табарро» мен «Шикки» операларын «Анжеликасыз» қоюға рұқсат бергеніне наразылық білдірді. Ол екі операны Серж Дягилевтің «Ресей балеті» қойылымымен бірге қосуға мәжбүр болды, бірақ «Иль-табарро» да алынып тасталғанын естігенде, досы Сибил Селигманға «Триптихті бөліп-бөліп қоюымды ұнатпаймын. Орыс балетімен бірге екі операға ғана рұқсат бердім, біреуіне емес» деп жазды. Бүгінде триптих операларының тек біреуі немесе екеуі ғана бір кеште қойылуы жиі кездеседі, кейде олардың бірі басқа композитордың бір актілі операсымен жұптастырылуы мүмкін.
Өнер тарихы
Операның премьерасы Метрополитен опера театрында 1918 жылдың 14 желтоқсанында өтті. «Il trittico» операсына сын пікірлер қарама-қайшы болды; көптеген сыншылар Джанни Шиччидің үш операның ең жақсысы екеніне келісті. «Il trittico» 1919 жылдың 11 қаңтарында Римде алғаш рет қойылды. Нью-Йорктегі премьераға қатыспаған Пуччини Рим опера театрындағы қойылымды тамашалады. Римдегі қойылым, әсіресе Джанни Шиччи, жағымды пікірлер алды. Сол жылы триптих Буэнос-Айрестегі Колон театрында (25 маусым), Туллио Серафин дирижерлігімен және Чикагода (6 желтоқсан) қойылды. Осы бастапқы премьералардан кейін көптеген опера театрлары операларды жеке-жеке орындауды бастады; Джанни Шиччи ақырында жиі орындалатын операға айналды. 2007 жылдың 20 сәуірінде Джек О'Брайен режиссерлік еткен Метрополитен операсындағы жоғары бағаланған қойылым ашылды және PBS телеарнасының «Met» сериясы аясында теледидарда көрсетілді. Бұл қойылымда «Il tabarro» 1910 жылдан 1927 жылға, «Suor Angelica» 17 ғасырдан 1938 жылға, ал «Gianni Schicchi» 1299 жылдан 1959 жылға көшірілді.
Табра
Орын: Париждегі Сена өзеніндегі баржа. Уақыт: 1910 жыл. Опера қараңғы және ойлы, веризм операсына тән зорлық-зомбылық пен қаталдыққа толы.
Әулие Анжелика
Орын: Сиена қаласының жанындағы монастырь. Уақыт: 17 ғасырдың соңы. Бұл екінші опера Пуччинидің өзіне ең ұнайтын туындысы (бірақ көбінесе егер екі опера ғана қойылса, одан бас тартқан жөн), ол діни тәубеге жеткен жайлы көңіл көтеріп, қуандыратын оқиға.
Джанни Шичи
Өтетін жері: Флоренция. Уақыт: 1299 жыл. Үшінші опера – ең көп танылған, ашкөздік пен айла-шарғылыққа толы фарс.