Кіріспе

Тәуелсіздік берілгеннен кейін, 2005 жылдың 22 мамырында АҚШ пен Ирак күштері бірлесіп Бағдадтың батыс шетіндегі аудандарды тазартуға "Squeeze Play" операциясын бастады. Операцияның бірінші күні шамамен 300 күдікті ұсталды. Бұл операция "Матадор" операциясынан кейін, ал "Жаңа нарық" операциясынан бұрын жүргізілді.

Контекст

АҚШ Саддам Хусейн үкіметін құлату үшін Иракқа коалициялық күштерді енгізді. Бұл Ирак соғысының бастауы болды. Соғыс 2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі шабуылдардан кейін Ирактан терроризмнің таралуын тоқтату мақсатымен басталды. АҚШ-қа Ұлыбритания және көптеген басқа коалициялық күштер Иракты басып алуға қосылды. Басып алудың басталуы Ирак соғысы кезеңінде көптеген операцияларға әкелді, олардың ең танымалсы – Саддам Хусейнді ұстауға әкелген "Қызыл таң" операциясы. Саддам Хусейннің ұсталуы түрлі топтар мен үкіметтердің Ирак билігін алуға тырысуына, нәтижесінде діни қақтығыстарға соқты. Ирак соғысының көптеген кезеңдерінде "Squeeze Play" операциясы шағын операция болғанымен, коалициялық күштерге жаңа үміт сыйлады. Әскери шенеуніктер бұл коалициялық күштерді, тараптардың ынтымақтастығы нәтижесінде табысқа жеткендіктен, жаңа дәуірдің басталуы деп қарады.

Шолу

Бұл операцияның мақсаты - Бағдадтың шығыс қалаларына шабуыл жасап, терроризммен байланысы бар кез келген адамды ұстау және Ирак астанасындағы терроризмге қарсы күреске үміт арту болды. Коалициялық күштер Бағдадтың шығыс қалаларында үй-үйді аралап, блоктарды тазалап, қаладағы күдікті террористерді немесе белгілі террористер туралы пайдалы ақпаратқа ие болғандарды табуға тырысты. Соғыстан зардап шеккен қала тұрғындары әскери күштерді жақсы қабылдады және тіпті қалада көрілген белгілі террористер туралы ақпарат берді. Бұл қалалар коалициялық әскер үшін Ирактың осы аймағында жиі қолданылатын қолдан жасалған жол жиегіндегі жарылғыш құрылғыларының болуы және қаланың географиялық орналасуы себепті қызығушылық тудырды. Бұл қалалар Бағдад пен Фаллужа арасында Баас партиясының террористері мен Заркауидің террористік желісі үшін паналасқан орын ретінде пайдаланылды.

АҚШ-тың рөлі

АҚШ Иракқа коалициялық күштерді бастап кірді. Атап айтқанда, "Squeeze Play" операциясында бұл операцияға қатысқан бөлімдер – Ирак армиясының 6-шы дивизиясының 3-ші бригадасынан екі батальон және Ирак интервенциялық күштерінің 1-ші бригадасынан екі батальон болды. АҚШ осы бөлімдерді ғана емес, сонымен қатар 2-ші бригада арнайы полиция командаларының үш батальоны мен 10-шы тау дивизиясының 2-ші бригадалық ұрыс тобындағы 14-ші топтың 2-ші сарбаздарын да берді. Бұл операцияға Құрама Штаттар жеке өзі 900-ден астам әскерін жіберді; олар сарбаздар, теңізшілер, ұшқыштар және моряктардан құралды. Бұл 900 американдыққа Ирактағы терроризмнің таралуын тоқтату үшін жерді қайтарып алу міндеті жүктелді. Америкалық шенеуніктер операциядан кейін Шығыс Бағдадтан әскерлерін шығарып алса, қала дереу терроризмнің ықпалына түседі деп ойлады. Қала тазартылғаннан кейін американдықтар Ирак әскери және полиция күштерін даярлауды бастады, олар Бағдадтың сол бөлігін қайта басып алуға тырысқан бүлікшілермен күресуге жеткілікті күшті болады деп үміттенді. Осы күш-жігердің нәтижесінде әскери шенеуніктер қала тұрғындарына бүлікшілердің нағыз ниеттерін түсіндіре бастады; бүлікшілердің мақсаты – қаладағы террористік шабуылдарын жалғастыру ғана.

Ирак әскерлерінің рөлі

Ирак әскері мен американдық әскерилер осы операция кезінде бірлесіп жұмыс істеді, нәтижесінде коалициялық күштер үшін өнімді 48 сағаттың ішінде 400 күдікті ұсталды. Екі тарап та құнды ақпарат ұсынды және бірлескен жұмыс оларды Бағдад маңындағы терроризм күдіктілерін тазалау мақсатына жақындастырды. Американдық әскерилер 900-ден астам әскер, пайдалы технология және қару-жарақ әкелді. Ирак әскері бұл операцияны ұзақ мерзімді жоспарлауға көмектесті. Ирак әскері мен полициясы американдықтармен бірге жұмыс істеу арқылы, АҚШ күштері кеткеннен кейін қалаларын терроризмнен қорғау үшін бекініс қалай орнатуға болатыны туралы тәжірибе алды. Олар аймақ туралы ақпарат берді, бірақ ең маңыздысы – Бағдад қалаларында кең таралған және американдықтар үшін үлкен қауіп төндірген, жол жиегіндегі жарылғыш құрылғыларды анықтау туралы ақпарат ұсынды.