Кіріспе
Амбитранзитивті етістік – бір заттық және бірнеше заттық етістіктердің қатарына жататын етістік. Бұл етістікке тікелей толықтыру қажет болуы да, болмауы да мүмкін. Ағылшын тілінде мұндай етістіктер көптеп кездеседі. Мысалы, оқу, сындыру және түсіну (мысалы, "Мен кітапты оқыдым" – оқылатын нәрсені көрсетеді, немесе жай ғана "Мен түстен кейін оқыдым"). Амбитранзитивті етістіктер кейбір тілдерде кең таралған, ал басқа тілдерде сирек кездеседі, онда валенттілік белгілі болады және валенттілікті өзгертуге арналған нақты операциялар қолданылады (мысалы, пассивтік, антипассивтік, аппликативтік, каузативтік конструкциялар және т.б.).
Агенттік және шыдамдылық
Жалпы алғанда, екі түрлі амбитранзитивті етістік бар, олар аргументтерінің семантикалық рөлдерінің синтаксистік рөлдермен үйлесуімен ажыратылады. Бұл транзитивті түрлері энергикалық емес етістіктер деп аталады, бірақ бұл термин толыққанды қабылданбаған, себебі ол көптеген басқа мағыналарда да қолданылады. Сонымен қатар, 1968 жылғы Лайонстың оқулығында кеңінен таралған, өйткені "эргативтілік" тілдің жалпы морфологиялық немесе синтаксистік эргативтілігіне ешқандай әсер етпейтін лексикалық бірлікте толығымен қамтылған. Кейбір етістіктерге қатысты ана тіліндегілердің сезімі, бұл сөздердің негізінен транзитивті, ал екінші деңгейде – интранзитивті екенін көрсетеді (мысалы, қирату немесе созу). Ал басқа сөздерде керісінше жағдай орын алады (саяхаттау, жарылу, еру, еріп сіңу, жүру, қадам басу). Соңғы топты себептік етістікке өтуге болады.
Псевдо-рефлексивтілік
Ағылшын тілінде ауыспалы амбитранзитивтер жиі кездеседі. Роман тілдерінде мұндай етістіктер сирек кездеседі, себебі осы семантикалық ұғымды псевдорефлексивті етістіктер жабады. Бұл етістіктер амбитранзитивтер сияқты жұмыс істейді, бірақ интранзитивті формада клитикалық жалғаулы сөз қолданылуы керек, ол рефлексивті конструкциялар үшін де қолданылады. Мысалы, испан тілінде (үшінші тұлғада "se" жалғаулы сөзін пайдаланады): La ventana se rompió. "Терезе сынды." Este barco se está hundiendo. "Бұл қайық батып бара жатыр." Se derritió todo el helado. "Барлық балмұздақ еріді." Мысалда, romper, hundir және derretir етістіктерінің барлығы ауыспалы; олар псевдорефлексивті клитиканы қолдану арқылы интранзитивті болады, ал тікелей толықтырғыш интранзитивті тәуелді сөзге айналады. Осылар мен нағыз рефлексивті формалар арасында екіұштылық туындауы мүмкін, әсіресе интранзитивті тәуелді сөз жанды болғанда (демек, мүмкін агент). Me estoy hundiendo әдетте "Мен батып барамын" (пассивті бірінші тұлға) дегенді білдіреді, бірақ ол "Мен өзімді батырып жатырмын", "Мен өзімді батыруға алып келіп жатырмын" (активті) дегенді де білдіруі мүмкін.
La ventana se rompió. "The window broke." Este barco se está hundiendo. "This boat is sinking." Se derritió todo el helado. "All of the ice cream melted." In the example, the verbs romper, hundir and derretir are all transitive; they become intransitive by using the pseudo reflexive clitic, and the direct object becomes the intransitive subject. Ambiguity may arise between these and true reflexive forms, especially when the intransitive subject is animate (and therefore a possible agent). Me estoy hundiendo usually means "I'm sinking" (patientive first person), but it could also mean "I'm sinking myself", "I'm getting myself sunk" (agentive).