Өмір Ғылымы: 1920-жылдардағы биологияның энциклопедиясы
The Science of Life
«Өмір ғылымы» – Г.Уэллс, Дж.Хаксли және Г.П.Уэллстің 1929-30 ж. жарық көрген биология тарихы. Биология ғылымының негіздері, эволюция, жаңа тұжырымдамалар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Өмір туралы ғылым - Х. Г. Уэллс, Джулиан Хаксли және Г. П. Уэллс жазған кітап, 1929–30 жылдары The Waverley Publishing Company Ltd компаниясы үш томдық түрінде басып шығарды. Кітап 1920 жылдары белгілі болған биологияның барлық маңызды аспектілерін қарастырады. Ол «биологияның алғашқы заманауи оқулығы» және «биология ғылымдарына ең жақсы таныстырылым» деп аталады. Уэллстің соңғы биографы «Өмір туралы ғылым» кітабы «көргендей ескірген жоқ» деп жазады. «Өмір туралы ғылым» жобасын бастағанда, он жыл бұрын «Тарихтың жобасы» атты кітабы жарық көрген және екі миллионнан астам данасы сатылған Х. Г. Уэллс биологияны да осылай қарастыруды қалады. Ол өз оқырмандарын «ақылды төменгі орта тап [не] ақымақтар, ақылсыз жас адамдар, діни фанаттар, білгіш әйелдер немесе барлық нәрсені білетін ерлер» деп ойлады. Биологияны зерттеген Т. Х. Хакслидің немересі Джулиан Хаксли және Уэллстің ұлы «Гип», зоолог, бастапқы жазу жұмысын бөлісті; Х. Г. Уэллс редакциялады, баспагерлермен жұмыс істеді (әдеби агенті А. П. Уотттың көмегімен) және қатаң талапкер ретінде әрекет етті, көбінесе әріптестерін бірге отырып жұмыс істеуге мәжбүр етіп, оларды қатаң кестеде ұстады. (Х. Г. Уэллс әйелінің соңғы ауруы кезінде кітапты бастаған және кітапты жазуды жоғалту туралы ойдан ауыстыру үшін пайдаланған делінеді.) Басылған мәтін «үш автордың» ортақ жұмысы ретінде ұсынылады. Х. Г. Уэллс кітаптан түскен табыстың 40% -ын алды, қалғаны Хаксли мен Уэллстің ұлы арасында бөлісті. Өсиетімен Х. Г. Уэллс кітапқа қатысты құқықтарды Г. П. Уэллске қалдырды. 1927 жылы Хаксли Лондондағы Кингс колледжіндегі Зоология кафедрасын тастап, жұмысына толыққанды көңіл бөлді. Кітаптың табысының арқасында Хаксли оқытудан бас тартып, өзін әкімшілік және тәжірибелік ғылымға арнады. Кітап бастапқыда 31 екі апталық бөлімнен тұрады, 1929–30 жылдары 3 томдық және 1931 жылы бір томдық түрінде жарық көрді. Томда 300-ден астам иллюстрация бар. Кітап үлкен жетістікке ие болды, бірақ қор нарығының құлдырауы мен одан кейінгі депрессия сатуды төмендетті, өйткені кітап клубтарының мүшелігі азайды. Төртінші кітапта («Даму мен эволюцияның қалай және неліктен») былай делінген: «Бұл кітапта осы тақырып бойынша бұрын-соңды жазылған ең айқын, ең түсінікті, қысқа және ақпараттық мәлімет берілген. [Хаксли] кейін эволюциялық синтезге айналған өз нұсқасын алғаш рет осы жерде түсіндірді». «Өмір туралы ғылым» қазіргі заманғы экологиялық тұжырымдамаларды енгізгенімен де ерекшеленеді. Сонымен қатар, мінез-құлық және Юнг психологиясының маңыздылығына баса назар аударуымен ерекшеленеді. Кітаптың соңында «Өмір туралы ғылым» ғылыми саладан моральдық салаға ауысып, бір тарауды (Сегізінші кітап, 8-тарау: «Қазіргі заманғы мінез-құлық идеялары») оқырманға практикалық моральдық кеңес беру үшін арнайды, оған кеңес береді (еркекше сөздер бүкіл кітапта қолданылады, 1930 жылға дейін бұл қалыпты жағдай): «Өзіне қатысты негізгі міндеттерінен кейін, әрбір адамның бірінші міндеті – өзін тану, өзін ұстап тұру және өзінің тұлғасын мүмкіндігінше мәдениетті джентльменге айналдыру. Ол мейірімді болуы керек. Ол сенімді болуы керек». Соңғы беттерінде Уэллс жеке өлместіктің «сенімділігінің» жоқтығын атап өтеді және «өзін үлкен бірлікке қатыстыруын» қолдайды, бұл «Құдай» немесе «Адам» болсын.
The Science of Life is a book written by H. G. Wells, Julian Huxley and G. P. Wells, published in three volumes by The Waverley Publishing Company Ltd in 1929–30, giving a popular account of all major aspects of biology as known in the 1920s. It has been called "the first modern textbook of biology" and "the best popular introduction to the biological sciences". Wells's most recent biographer notes that The Science of Life "is not quite as dated as one might suppose". In undertaking The Science of Life, H. G. Wells, who had published The Outline of History a decade earlier, selling over two million copies, desired the same sort of treatment for biology. He thought of his readership as "the intelligent lower middle classes [not] idiots, half wits greenhorns, religious fanatics smart women or men who know all that there is to be known". Julian Huxley, the grandson of T. H. Huxley under whom Wells had studied biology, and Wells' son "Gip", a zoologist, divided the initial writing between them; H. G. Wells revised, dealt (with the help of his literary agent, A. P. Watt) with publishers, and acted as a strict taskmaster, often obliging his collaborators to sit down and work together and keeping them on a tight schedule. (H. G. Wells had begun the book during his wife's final illness and is said to have used work on the book as a way to keep his mind off his loss.) The text as published is presented as the common work of a "triplex author". H. G. Wells took 40% of the royalties; the remainder was split between Huxley and Wells's son. In his will, H. G. Wells left his rights in the book to G. P. Wells. In 1927, Huxley gave up his chair of Zoology at King's College, London to concentrate on the work. Thanks to the success of the book, Huxley was able to give up teaching and devote himself to administration and experimental science. The book was originally serialised in 31 fortnightly parts, published in 3 volumes in 1929–30 and in a single volume in 1931. The volume includes more than 300 illustrations. It was a great success, though the stock market crash and subsequent depression held back sales, in part because of declining memberships in book clubs. It has been said of Book Four (The How and Why of Development and Evolution) that it "offers perhaps the clearest, most readable, succinct and informative popular account of the subject ever penned. It was here that [Huxley] first expounded his own version of what later developed into the evolutionary synthesis". The Science of Life is also notable for its introduction of modern ecological concepts. It is also notable for its emphasis on the importance of behaviorism and Jung's psychology. Toward the end The Science of Life strays from the scientific to the moral realm and devotes a chapter (Book Eight, Ch. VIII: "Modern Ideas of Conduct") to practical moral advice to the reader, advising him (the masculine pronoun is used throughout, a universal practice circa 1930): "After his primary duties to himself, the first duty of Mr. Everyman to others is to learn about himself, to acquire poise and make his persona as much of a cultivated gentleman as he can. He has to be considerate. He has to be trustworthy." In its last pages, Wells emphasises the lack of "credibility" of personal immortality, and advocates "realization of [one's] participation in a greater being with which he identifies himself", whether this be "the Deity" or "Man".
Жарияланымдар рекорды
Өмір туралы ғылым: өмір туралы қазіргі заманғы білімнің және оның мүмкіндіктерінің жиынтығы алғаш рет 1929–30 жылдары Amalgamated Press басылымы шығарған 31 екі апталық бөлімде жарық көрді, басылымның жариялану барысында үш томдық жинаққа біріктірілді. Кітаптың пошта арқылы тапсырыспен алуға болатын нұсқасы да жарық көрді, бірақ қор нарығының күйреуінен кейін ол тоқтатылды. Ол алғаш рет 1931 жылы Cassell баспасынан бір томдық түрінде шықты, содан кейін 1934 және 1937 жылдары қайта басылды; 1938 жылы Х.Г. Уэллстің жаңа алғы сөзімен толыққан және жаңартылған танымал басылым жарық көрді. Cassell баспасы оны 1934–1937 жылдары жеке томдар түрінде қайта басып шығарды: I Тірі дене. II Өмір үлгілері (1934). III Эволюция – факт және теория. IV Ұрықтандыру, тұқым қуалаушылық және жыныстық даму. V Өмірдің тарихы мен оқиғасы. VI Өмірдің драмасы. VII Жануарлардың мінез-құлқы (1937). VIII Адамның ой-қиялы мен мінез-құлқы. IX Биология және адамзат. Нью-Йоркте оны 1931, 1934 және 1939 жылдары Doubleday, Doran & Co. баспасы, ал 1934 жылы The Literary Guild баспасы шығарды. Doubleday 1931 жылы осы еңбектің төрт томдық шектеулі басылымын шығарды, ол 750 данадан тұрды, ал бірінші томның шектеу бетіне үш автордың қол қойылған белгісі қойылды. Cassell баспасынан шыққан үш кітап 1932 жылы Doubleday баспасында жарық көрді: Эволюция, факт және теория; Адамның ой-қиялы және мінез-құлқы; Көбею, генетика және жыныстың дамуы. «Өмір туралы ғылым» француз тіліне аударылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери оқу сыныптарында пайдалануға арналған бір томдық басылым шығарылды. 1960 жылға дейін бұл еңбек АҚШ-тағы жоғары оқу орындарында оқытылып келді.
The Science of Life: a summary of contemporary knowledge about life and its possibilities was first issued in 31 fortnightly parts published by Amalgamated Press in 1929–30, bound up in three volumes as publication proceeded. A mail order version of the book was also published, though this was dropped after the stock market crash. It was first issued in one volume by Cassell in 1931, and reprinted in 1934 and 1937; a popular edition, fully revised, with a new preface by H. G. Wells, appeared in 1938. It was again published as separate volumes by Cassell in 1934–1937: I The living body. II Patterns of life (1934). III Evolution—fact and theory. IV Reproduction, heredity and the development of sex. V The history and adventure of life. VI The drama of life. VII How animals behave (1937). VIII Man's mind and behaviour. IX Biology and the human race. In New York, it was published by Doubleday, Doran & Co. in 1931, 1934 and 1939; and by The Literary Guild in 1934. Doubleday also issued a four volume limited edition of the work in 1931, limited to 750 sets, with the first volume autographed on the limitation page by the three authors. Three of the Cassell spin off books were also published by Doubleday in 1932: Evolution, fact and theory; The human mind and the behaviour of Man; Reproduction, genetics and the development of sex. The Science of Life was translated into French. During World War II a one volume edition designed for use in military classes was issued. As late as 1960 the work was still being used in college classes in the US
Тарихи тұрғыдан қызығушылық тудыратын үшінші кітап – «Эволюцияның даусыз фактісі», ол бес тараудан тұрады: I. Дәлелдеуге тиіс факт, II. Тастардағы дәлелдер, III. Өсімдіктер мен жануарлардың құрылымынан алынған дәлелдер, IV. Тірі организмдердің түр-түрі мен таралуының дәлелі, V. Адамның эволюциясы. Бұл кітап Скопс процесінен кейін бес жыл ішінде жазылған, сондықтан ол сол кездегі эволюция туралы ғылыми білімнің батыл және толық сипаттамасы болып табылады. Төртінші кітап эволюцияға қатысты дау-дамайларды қарастырады және «дарвинизмнің негізгі қағидалары ең қатаң тексеруден кейін, негізінен өзгеріссіз қалады» деген қорытындыға келеді. «Экологиялық көзқарас» деген бөлімде кейінгі жасыл қозғалыстың көптеген тақырыптары көрініс береді, оның ішінде ластануды азайтудың және жойылу қаупі төнген түрлерді қорғаудың маңыздылығы, сондай-ақ баламалы энергия көздерінің қажеттілігі айтылады. Бұл кітаптардың толық тізімі жоқ, бірақ басқа баспагерлер де оларды шығарған болуы мүмкін, сонымен қатар кейбір кітаптарға басқаша атаулар берілген болуы да мүмкін. Басқа тілдерде де басылымдары бар.
Of historic interest is Book Three – The Incontrovertible Fact of Evolution, comprising five chapters; I. The fact to be proved, II. The evidence in the rocks, III. The evidence from plant and animal structure, IV. The evidence from the variation and distribution of living things, V. The evolution of Man. Considering that this was written less than five years from the Scopes Trial, it is a bold, comprehensive account of the scientific knowledge of evolution at the time. Book Four concentrates on the controversies about evolution concluding that "the broad positions of Darwinism emerge from a scrutiny of the most exacting sort, essentially unchanged". The section entitled "The Ecological Outlook" anticipates many of the themes of the later green movement, including stressing the importance of reducing pollution and protecting endangered species from extinction, as well as the importance of alternative power sources. The reference given is the most complete available, but there may have been other publishers and dates, and some books may have been given alternative titles. There are editions in some other languages.