Даму теориясы
-
Чарльз Лайелл: Шотландиялық геолог және геология ғылымының революционері
Чарльз Лайелл – шотланд геологі, "униформизм" теориясын қалыптастырған. Геологияның негіздері еңбегімен танымал, жердің қалыптасуына қатысты маңызды ашылымдар жасаған.
-
Эволюция теориясы және Дарвинизм
Дарвинизм: эволюциялық теория, табиғи іріктеу арқылы түрлердің пайда болуы мен дамуын түсіндіреді. Чарльз Дарвиннің ғылыми жұмыстары, тіршілік эволюциясы.
-
Жануарлар мінез-құлқының ғылыми зерттеуі
Жануарлар мінез-құлқының ғылыми зерттелуі – этология. Дарвин, Тинберген, Лоренц еңбектерінен бастау алған, эволюциялық биологиямен байланысты ғылым.
-
Қадамдық даму философиясы
Жаңа өзгерістер кезең-кезеңімен жүреді: gradualism теориясы, эволюция, геология, саяси реформалар. Бақытты Хаттон мен Чарльз Лайеллдің еңбектері.
-
Джон Мейнард Смит: Эволюция және ойын теориясының көрнекті ғалымы
Джон Мейнард Смит: эволюция, генетика, ойын теориясы. Ұлыбританиялық ғалымның өмірі мен ғылыми еңбектері туралы мақала. Эволюциялық биология сарапшысы.
-
Мендель мұрагерлігі: Биологиялық мұрагерлік түрінің қарапайым түсіндірмесі
Мендельдік мұрагерлік: генетиканың негіздері, шарттары, эволюциядағы рөлі. Грегор Мендельдің бұршақтармен жасаған тәжірибелерінен бастау алады. Генетика, эволюция, мұрагерлік.
-
Эмбриондық даму эволюциясы: қайталау заңы гипотезасы
Эволюция теориясы: Эмбрион даму эволюциялық ата-бабалар сатыларынан өтеді деген "онтогенез филогенезді қайталайды" гипотезасы. Тарихы, сын, және басқа салалардағы қолданысы.
-
Эволюциялық биологиядағы үзілісті тепе-теңдік теориясы
Эволюциялық биологиядағы үзілісті тепе-теңдік теориясы – түрлердің қазба жазбаларындағы тұрақтылығы, және эволюцияның күрт өзгеру кезеңдері туралы.
-
Стивен Джей Гулд: Американ ғалымы мен палеонтологтың өмірі мен еңбектері
Стивен Джей Гулд (1941-2002) – әйгілі американ ғалымы, палеонтолог, эволюция биологы және ғылым тарихшысы. Тепе-теңдік теориясының авторы.
-
Чарльз Дарвиннің эволюция теориясы және оның тарихы
Чарльз Дарвиннің 1859 жылғы эволюция туралы кітабы – түрлердің өзгеруі, эволюциялық идеялар, ғылым мен дін арасындағы қақтығыс, және қоғамдық әсер.
-
Томас Генри Гаксли: Эволюцияның көрнекті жақтаушысы және анатомия ғалымы
Томас Генри Гаксли (1825-1895) – ағылшын биологы, эволюция теориясын қорғаған «Дарвиннің иті». Оксфордтағы эволюция туралы тартыс, Дарвинмен ынтымақтастығы туралы ақпарат.
-
Тауық па, жұмыртқа па: мәңгілік дау
Құс немесе жұмыртқа? – философиялық тұспалдама. Бұл мәселе себеп пен салдардың арақатынасын, бастауды анықтау қиындығын көрсетеді. Тарихы Plutarch-қа дейін жетеді.
-
Универсалдылық принципі және табиғат заңдарының тұрақтылығы
Біркелкілік принципі – ғарыштағы заңдар мен процестердің уақыт пен кеңістікте өзгермейтінін болжайды. Геологиядағы маңызды тұжырым, ғылыми зерттеулердегі негізгі қағида.
-
Аугуст Вейсман: Эволюциялық теорияның негізін қалаушысы
Аугуст Вейсманн – 19 ғасырдың көрнекті эволюция биологы, герм плазма теориясының авторы. Мұрагерлік гаметтер арқылы жүзеге асады, соматикалық жасушалар мұрагерлікке әсер етпейді.
-
Джон Холдейн: Ғылымның көрнекті тұлғасы және эволюция теориясының негізін қалаушысы
Джон Холдейн: британ-индиялық ғалым, генетика, эволюция, математика саласындағы новатор. «Алғашқы сорпа» теориясын ұсынды, неодарвинизм негізін қалады.
-
Соқыр сағатшы: Эволюция дәлелдері мен жобасыз әлем
Ричард Докинздің «Соқыр сағатшы» кітабы эволюция теориясын, табиғи іріктеуді, гендік көзқарасты және жобасыз ғаламды түсіндіреді. Эволюцияға сынға ұшыраған тұжырымдарды жоққа шығарады.
-
Табиғи іріктеу мен мендельдік мұрагерліктің бірігуі
Жаңа синтез: Дарвин эволюциясы мен Мендель генетикасының үйлесімі. Табиғи іріктеу, мутация, популяция генетикасы эволюцияның математикалық негізін құрайды.
-
Жан Батист Ламарк: Француз табиғаттанушысының өмірі мен ғылыми еңбектері
Жан Батист Ламарк (1744-1829) – француз ғалымы, эволюция теориясын қалыптастырушы. Биология, табиғаттану және медицина саласындағы еңбектері.
-
Тірі материяның өмірден пайда болу теориясы
Өмірдің өмір еместен пайда болуы туралы ежелгі теориялар, Аристотель, Реди, Спалланцани, Пастер және Тиндалл ғылымдағы өзгерістері.
-
Уильям Дональд Гамильтон: Эволюцияның көрнекті теоретигі
Уильям Д. Гамильтон – британдық эволюция биологы (1936-2000). Альтруизм, гендік эволюция, жыныс қатынасы теорияларының авторы. Эволюция теориясындағы маңызды тұлға.
-
Қанатты эволюция: Дарвиннің құстары туралы очерк
Эволюция, Галапагос аралдары, Дарвин құстары: Джонатан Вайнердің «Құстың мүсіні» кітабы эволюциялық биологияны зерттейді. Пулитцер сыйлығының иегері.
-
Жер қабаттарындағы күрт өзгерістер теориясы
Жер қабаттарының қалыптасуы: катаклизм теориясы мен біртекті өзгеріс арасындағы дау. Кенеттен болған геологиялық өзгерістер, таулардың пайда болуы туралы ақпарат.
-
Герберт Спенсер: Философ, ғалым және эволюция теориясының дамуы
Герберт Спенсер (1820-1903): ағылшын философ, эволюция теориясын, «күштінің тірі қалуын» ұсынған, әлеуметтану, биология сарапшысы.
-
Сент-Джордж Джексон Миварт: Эволюция, Дің және Теология арасындағы қайшылықтар
Сент-Джордж Мівart – ағылшын биологы, Дарвиннің эволюция теориясын сынаған ғалым. Діни көзқарастары ғылым мен дін арасындағы қайшылықты көрсетті.
-
Джордж Джон Романес: Эволюциялық биологияның негізін қалаушы және салыстырмалы психологияның дамуы
Джордж Романes: эволюция, психология, Дарвин. Канад-шотландтық ғалым салыстырмалы психологияның негізін қалады, жаңа дарвинизм терминін енгізеді. Биолог, физиолог.
-
Этьен Жоффру Сен-Илер: Француз табиғаттанушысының өмірі мен ғылыми еңбектері
Этьен Жоффру Сен-Илер: француз ғалымы, эволюция теориясын дамытқан, ағзалар құрылысының біртүтастығын қадағалаған, палеонтолог, эмбриолог. (1772-1844)
-
Көбелектер мен адамдар: Эволюциялық зерттеулердегі даулы мәселелер
«Көбелектер мен адамдар» кітабында Э.Б.Форд мектебінің және Б.Кеттлвеллдің эволюциялық тәжірибелеріне сын қарастырылған. Тәжірибелердің дұрыстығы күмәнді, бірақ жаңа зерттеулер бұрынғы нәтижелерді растады.
-
Джордж Гейлорд Симпсон: Американдық палеонтолог және эволюция теориясының қайта жаңғыртушысы
Джордж Гейлорд Симпсон (1902-1984) – әйгілі палеонтолог, эволюция синтезіне үлкен үлес қосып, сөнген сүтқоректілерді зерттеген. Эволюция теориясы.
-
Жаралған әңгімелер мен геологиялық ғылымды қақтырысу әрекеті
Жертану мен Жаратılıс кітабындағы су тасқыны туралы ғылыми емес пікірлер. Су тасқыны геологиясы – бұл геологиялық құбылыстарды мифтік су тасқынымен байланыстыру әрекеті.
-
Джордж Кристофер Уильямс: Эволюция биологы және генетикалық таңдау туралы еңбектері
Джордж Кристофер Уильямс – эволюция биологы (1926-2010). Топтық таңдауға сын, геноцентризм дамуына үлес қосты. Еңбектері қарттық эволюциясын түсіндіреді.
-
Чилилік табиғат зерттеуші және тарихшы Жван Игнасио Молина
Жуан Игнасио Молина – чили дінтақысы, тарихшы, табиғатты зерттеуші. Эволюция теориясының алғашқы дамушысы, Дарвиннен 44 жыл бұрын. Биология, география, тіл білімі сарапшысы.
-
Джордж Роберт Прайс: Өмір және ғылыми еңбектері
Жорж Роберт Прайс: Американдық генетик, Price теңдеуін жасаған, эволюциялық стратегияны ұсынған ғалым. Өмірі мен ғылыми еңбектері туралы ақпарат.
-
Құбырша қанатты көбелектің эволюциялық маңызы
Құбырша қанатты көбелек эволюциясы: Өнеркәсіп революциясы кезіндегі ластану салдарынан түс өзгерісі, Дарвиннің табиғи іріктелуінің дәлелі. Эволюцияның классикалық мысалы.
-
Құбылмалы меланизм: көбелектердегі эволюциялық зерттеулер
Бернард Кеттлвеллдің 1973 жылғы «Меланизм эволюциясы» кітабы – көпекей молықтың эволюциясы, индустриалды меланизм және хищтік эксперименттер туралы маңызды зерттеу.
-
Хью Фалконер: Геолог, ботаник және палеоантрополог өмірі мен еңбектері
Хью Фалконер (1808-1865) – шотланд геологы, ботанигі, палеонтологы. Үндістан, Ассам, Бирма геологиясын зерттеді, эволюция теориясын дамытты.
-
Хуго де Фриз: Голланд ботанигі және генетиканың негізін қалаушысы
Хуго де Фриз (1848-1935) – голланд ботанігі, генетиканың негізін қалаушы. Мутация, гендер және тұқым қуалау заңдарын зерттеген. Эволюция теориясына үлкен үлес қосты.
-
Дарси Томпсон: Биолог, математик және классик ғалымның өмірі мен еңбектері
Дарси Томпсон: британдық биолог, математик, классик ғалым. «Өсу және пішін» еңбегі морфогенезді түсіндірді. Табиғаттағы математикалық үйлесімді зерттеді.
-
Уильям Диллер Мэтью: Американдық палеонтолог және эволюция теориясы
Уильям Диллер Мэтью – америкалық палеонтолог, омыртқалылар қазбаларын зерттеген. Еңбектері минералогия, геология, ботаника, трилобиттерді қамтиды. Палеонтология туралы ақпарат!
-
Керемет Өмір: Берджесс тақтасы және Тарих Табиғаты
Жасыл тақта: Кембрий фаунасының эволюциясы. Стивен Джей Гулдтың 1989 жылғы бестселлері, тарих пен эволюцияда кездейсоқтықтың ролі. 🏆📚
-
Құдайдың жаратылысты кезең-кезеңмен жасауы туралы сенім
Жаратылыс эволюциясы: Құдайдың миллиондаған жылдар бойы жаңа өмір формаларын кезең-кезеңімен жаратқанына сену. Геологиялық дәлелдермен сәйкес келеді.
-
Бэден Пауэлл: Оксфорд геометрі және эволюцияны қолдаушы дін қызметкері
Баден Пауэлл: Оксфорд геометрі, математик және дін қызметкері. Эволюция теориясын қолдаған либералдық теолог, Чарльз Дарвиннен бұрынғы ойшыл.
-
Тікелей даму эволюциясы гипотезасы
Ортогенез: эволюцияның мақсатты бағыты туралы ескі гипотеза. Ішкі күштердің әсерімен ағзалардың күрделенуге ұмтылуы, табиғи іріктеуге қарсы тұру.
-
Конрад Ваддингтон: Биолог, палеонтолог және эволюция теориясының негізін қалаушы.
Конрад Ваддингтон: британдық ғалым, жүйелік биология, эпигенетика және эволюциялық даму биологиясының негізін қалаушы. Женетикалық ассимиляция теориясы, саяси көзқарастары.
-
Генетика және Түрлердің Тегі
«Genetics and the Origin of Species» – Т.Добжанскийдың 1937 жылғы эволюциялық генетика туралы маңызды еңбегі. Жаңа синтез, мутация, табиғи іріктеу, түр пайда болуы.
-
18-19 ғасырлардағы түрлердің эволюциялық идеялары
Эволюция тарихы: 18-19 ғасырлардағы түрлердің өзгеру идеялары, Ламарк, Эразм Дарвин, трансформация, табиғи іріктеуге дейінгі эволюциялық ойлар.
-
Кеймплазма теориясы және мұрагерлік принциптері
Кеймплазма – ұрпақтарға берілетін ақпарат тек жыныс жасушалары арқылы жүзеге асатынын, соматикалық жасушалардың мұрагерлікке әсері жоқ екенін түсіндіретін биологиялық теория.
-
Өсу және Пішін: 1917 жылғы кітап туралы
Дарси Вентуорт Томпсонның 1917 жылғы «Өсу және пішін» кітабы – эволюция, физика, математика, биология қағидаларын зерттейтін ғылыми еңбек. Пішіннің пайда болуындағы заңдылықтар.
-
Эволюциялық биология: Жаңа қасиеттердің пайда болуы
Эволюциялық биология: Жаңа қасиеттердің пайда болуы, сананың дамуы, C. Lloyd Morgan теориясы, және эволюцияның материалдық емес көзқарастары туралы ақпарат.
-
Америкалық палеонтолог Найлс Элдредж және эволюция теориясы
Найлес Элдредж – американдық палеонтолог, 1972 ж. Стивен Джей Гулдпен бірге «тепе-теңдік үзілісі» теориясын ұсынды. Геология, эволюция туралы білуге болады.
-
Лей Ван Вален: Эволюция ғалымының өмірі мен еңбектері
Лей Ван Вален – эволюция биологы, жоғалу заңы мен «Қызыл Патшайым» гипотезасын ұсынған. Эволюция, түрлердің өзгеруі, жоғалу себептері туралы мағлұматтар.
-
Жәрмеңкелік таңдау және эволюция: қазіргі эволюциялық ойларға сын
Жордж К. Уильямстың «Бейімделу және Табиғи Іріктеу» кітабы эволюция, генге бағытталған көзқарас, топтық іріктеу сынды мәселелерді қарастырады. Эволюциялық ойлар.
-
Веро Копнер Уинн-Эдвардс: Ұлыбританиялық зоолог және топтық таңдау теориясының жақтаушысы
Веро Копнер Уинн-Эдвардс – британский зоолог, известный теорией группового отбора. Биография, образование и научные работы ученого. Зоология, эволюция.
-
Көне генетикалық теория: Араласу мұрагерлігі
Көне генетика теориясы: Ата-ана белгілері ұрпаққа орташа түрде беріледі. Дарвиннің пәнгенезисі мен Дженкиннің сын-пікірлері талқыланады.
-
Джордж Бернард Шоудың «Метусалаға оралу» пьесасы
Джордж Бернард Шоудың «Метусалаға оралу» пьесасы: 5 бөлімнен тұратын шығарма, эволюция, үкімет және адам өмірі туралы ойлар қамтылған. Театр өнерінің шеберінен!
-
Адамның Табиғаттағы Орыны: Т.Г. Гекслинің 1863 жылғы кітабы
Томас Генри Гакслидің 1863 жылғы «Адамның табиғаттағы орны» кітабында адам мен маймылдың ортақ атадан дамуы дәлелденеді. Эволюция, жануарлар әлемі, ғылым.
-
Чарльз Лайелдің «Адамның Көнелігі» кітабы
Чарльз Лайелдің «Адамның ежелгілігі» кітабы: эволюция, мұз дәуірлері, адам тегінің жасы туралы ғылыми зерттеулер. 1863-73 жылдарғы басылымдары.
-
Мутациялық эволюция және табиғи іріктеуге баламалар
Мутациялық эволюция – табиғи іріктеуге балама теория. Жаңа түрлердің пайда болуы мутация арқылы, кенеттен секірістермен жүреді деген идеяны ұсынады. Эволюция, түрлену.
-
Генетика тарихы: бастаулары мен дамуы
Генетика тарихы: Пифагор, Гиппократтан бастап Мендельдің бұршақтар туралы зерттеулеріне дейін қалыптасқан. Мұрагерлік теориясының бастаулары мен дамуы.
-
Өмір Ғылымы: 1920-жылдардағы биологияның энциклопедиясы
«Өмір ғылымы» – Г.Уэллс, Дж.Хаксли және Г.П.Уэллстің 1929-30 ж. жарық көрген биология тарихы. Биология ғылымының негіздері, эволюция, жаңа тұжырымдамалар.
-
Omphalos (book)
-
Тірі организмдердің эволюциясы мен дамуына қатысты гипотезалық түсінік
Элан виталь: эволюция, организмдердің дамуы, өзін-өзі ұйымдастыру, сана және уақыт ағыны туралы Бергсонның гипотезасы. Философия, биология.
-
Түрлердің қалыпты эволюциядан кері даму мүмкіндігі
Эволюцияның кері процесі – түрлердің қалай бастапқы формаға қайта оралуы мүмкін екені туралы ұғым. Деволюция ғылыми тұрғыдан дәлелденбеген, эволюция заңдылықтарына қайшы келеді.
-
Натанiel Шейлер: Палеонтолог, геолог және ғылыми расизмнің өкілі
Натанiel Шейлер (1841-1906): Американдық палеонтолог, геолог, эволюция теориясы және ғылыми расизм туралы жазған. Гарвардта оқытқан, геологиялық зерттеулер жүргізген.
-
Биолог мамандығы және тірі организмдерді зерттеу
Биологтар – тірі организмдерді зерттейтін ғалымдар. Биология, жасушадан бастап, организмдер мен популяцияларды зерттейді. Биотехнология, медициналық зерттеулер.
-
Адамнан кейінгі жануарлар әлемі
Кітап «Адамнан кейін»: болашақтағы жануарлар эволюциясы, 50 млн жылдан соңғы әлем. Эволюция, табиғи іріктеу, жаңа түрлер туралы қызықты деректер!
-
Richard Swann Lull
-
Джордж Уильям Хантердің «Азаматтық Биологиясы» және эволюция дауы
«Civic Biology» – 1914 ж. Джордж Уильям Хантердің биология оқулығы. Эволюция, нәсілдер және евгеника туралы мәлімдемелері «Дайтон соты» ісіне себеп болды.
-
Эдвард Багналл Полтон: Эволюция ғалымы және табиғи іріктеудің жақтасы
Эдвард Полтон: британдық эволюция биологы, табиғи іріктеуді қолдаушы, түрлердің қатар дамуы (симпатрия) терминін енгізген, жануарлардың түсі мен камуфляжы зерттеуші.
-
Уақыттың жебесі, уақыттың айналымы: Геологиялық уақытты ашу тарихындағы мифтер мен метафоралар
Жер тарихының геологиялық уақыт пен дамуы: Стивен Джей Гулдтың 1987 жылғы кітабы. Томас Бернет, Джеймс Хаттон, Чарльз Лайеллдің еңбектері арқылы талданған.
-
Өсімдіктердегі Өзгеріштілік және Эволюция
«Өсімдіктердегі өзгергіштік және эволюция» – 1950 ж. жарық көрген, генетика мен табиғи іріктеудің өсімдіктер эволюциясындағы рөлін зерттеген маңызды еңбек.
-
Жер көлемінің өзгеру теориялары: тарих және дамуы
Жер көлемінің өсуі/қышқалдану теориясы – геологиядағы тарихи гипотеза. Пластинкалық тектоника дәлелдерімен жоққа шығарылды. Дарвиннің зерттеулері.
-
Құбырша қанатты көбелектің эволюциялық өзгеруі: Кеттлвелл тәжірибесі
Құбырша қанатты көбелектің эволюциясы: Индустриалды меланизмді зерттеу. Кеттлвелл тәжірибесі, қоршаған ортаға бейімделу, табиғи іріктелу, эволюция.
-
Эволюция теориясы: Табиғи іріктеу және оның қолданылуы
Эволюция теориясы: Альфред Рассел Уоллес жазған «Дарвинизм» кітабы, табиғи іріктеу, түрлердің пайда болуы, және Дарвиннің теориясын қарастырады. 📚🔬
-
Эразм Дарвиннің «Зоономия» еңбегі және эволюция теориясының бастаулары
Эразм Дарвиннің «Zoonomia» еңбегі – патология, анатомия, психологияны қамтиды. Эволюция теориясының алғашқы идеялары, мұрагерлік сипаттары талданған.
-
Питер Боулер: Эволюция тарихы мен ғылым тарихындағы зерттеулер
Питер Боулер – танымал биология тарихшысы, эволюция, генетика және экология ғылымдары тарихын зерттейді. «Эволюция» кітабы эволюция тарихы бойынша негізгі оқулық.
-
Кенетті және үлкен мутациялық өзгерістер
Кенеттен болатын мутация өзгерістері – эволюцияның бір қадамдық түрленуі. Сальтация, мутация және түр түзілу процестері туралы біліңіз.
-
Жон Томас Гулик: Гавайи миссионері және табиғатты зерттеушісі
Жон Томас Гулик (1832-1923) – американдық миссионер, табиғатты зерттеуші. Гавайи бұршақтарын зерттеп, эволюция теориясын дамытты, "дивергенттік эволюция" терминін енгізді.
-
Британ ғалымы – эмбриолог және эволюция теориясының зерттеушісі
Грэм де Бир: британский эмбриолог, зоолог, военный деятель. Феллоу Королевского общества, профессор, директор Музея естественной истории. Биография.
-
Evolution: The Modern Synthesis
-
Telegony (inheritance)
-
Evolution of the eye
-
Elisabeth Vrba
-
Junkyard tornado
-
Louis Dollo