Кіріспе
Джузеппе Вердидің операсы Un giorno di regno, ossia Il finto Stanislao (Бір күндік патшалық, немесе Салтанатты Станислав, бірақ көбінесе ағылшын тіліне King for a Day деп аударылады) – Джузеппе Вердидің 1818 жылы Феличе Романи жазған итальяндық либреттоға екі актілі опералық мелодрама. Либретто бастапқыда богемиялық композитор Адалберт Гироветц үшін жазылған, ал оның негізінде француз Александр Винсент Пине-Дувальдың 1808 жылы жазған Le faux Stanislas пьесасы жатыр.
Un giorno di regno, ossia Il finto Stanislao (A One Day Reign, or The Pretend Stanislaus, but often translated into English as King for a Day) is an operatic melodramma giocoso in two acts by Giuseppe Verdi to an Italian libretto written in 1818 by Felice Romani. Originally written for the Bohemian composer Adalbert Gyrowetz the libretto was based on the play Le faux Stanislas written by the Frenchman Alexandre Vincent Pineux Duval in 1808.
Премьера және басқа да XIX ғасыр спектакльдері
1840 жылы 5 қыркүйекте Ла Скаладағы алғашқы қойылым сәтсіз аяқталды, сол себепті Ла Скала жоспарланған қалған қойылымдарды тоқтатты. Олар осы туындыны 2001 жылға дейін қайта қоймады. Верди мансабының соңында «Фальстаф» операсымен аяқталғанша, тағы бір опералық комедияға кіріспеді. Премьера кезінде Верди оркестр алдында отырды және көрермендердің реакциясын тікелей естіді. Сыншылармен бірге Верди сәтсіздіктің себебінің бір бөлігі жеке жағдайына байланысты екенін мойындады, себебі оның екі баласы (біріншісі 1838 жылы, екіншісі 1839 жылы) дүниеден өтті, содан кейін 1840 жылдың маусымында әйелі Маргарита Барецци қайтыс болды – бәрі де осы операның жазылуына дейін және осы кезеңде болды. Бұған себеп болған фактор – Ла Скала импресариосының қолында тек «Иль-Темпларио» операсы үшін жиналған әншілер ғана болды, бұл Ото Николайдың операсы еді, және олардың комедия жанрында тәжірибесі болмады: «Труппа маусымның ең сәтті жаңалығы – Николайдың «Иванхо» нұсқасы «Иль-Темпларио» қойылымы үшін негізінен жиналған еді». Бадден қысқаша айтқанда, «Доницеттидің «Эликсир д’Аморе» немесе «Дон Паскуале» операларымен салыстырғанда, бұл опера өңдеусіз болып көрінеді» деп атап өтеді. Вердидің өмірінде Италиядағы басқа қойылымдар жақсырақ болды; ол 1845 жылы Венецияда («Иль финто Станислао» атымен, онда жақсы қабылданды), 1846 жылы Римде және 1859 жылы Неапольде (сонымен қатар «Иль финто Станислао» атымен) қойылды.
ХХ ғасыр және одан кейінгі
АҚШ-та операның премьерасы 18 маусым күні 1960 жылы, ал Ұлыбританияда 21 наурыз күні 1961 жылы өтті. Ол 1981 жылғы маусым айында Сан-Диего операсының «Верди фестивалі» аясында қойылды. 1999 жылы Ковент-Гардендегі Корольдік опера театры уақытша жабылуына байланысты Корольдік опера Корольдік фестиваль залында концерттік орындалыс көрсетті. Ресейлік баритон Владимир Чернов «Патша» рөлін, ал Джон Дель Карло барон Келбар рөлін орындады; Сюзанна Ментцер Джульетта партиясын шырқады. Бұл қойылым 2001 жылы Англиядағы Букстон фестивалінде сахналанды. 2012 жылдың қазан айында Вердидің барлық туындыларын қоюды жоспарлаған Бильбао қаласындағы ABAO қоғамы дирижер Альберто Зедда басшылығымен операны ұсынды. Сарасота операсы 2013 жылдың наурыз айында операның жаңа сындық басылымын көрсетті, бұл компания ұсынған толық Верди канонының (барлық нұсқаларында) 29-шы туындысы болды. Америкалық Верди зерттеулер институтының директоры және сындық басылымның редакторы доктор Франческо Иццо мынадай пікір білдірді: Бұл басылым операның басқа партитураларында кездесетін қателіктер мен кездейсоқ өзгерістерді түзетеді, ол көбінесе Il finto Stanislao деген атпен таралды. Мен Вердидің ниеттерін толыққанды бейнелейтін басылымды жасау үшін бар күшімді салдым. Глиммергласс фестивалі операны 2013 жылғы фестиваль барысында жаңа ағылшын тіліне аударылған нұсқада ұсынды.
This edition corrects a number of inaccuracies and arbitrary alterations present in other scores of the opera, which has often circulated under the title Il finto Stanislao. I have done my very best to provide an edition that faithfully reflects Verdi's intentions throughout. The Glimmerglass Festival presented the opera in a new English adaptation during the 2013 Festival.