Кіріспе
Джордж Бернард Шоудың пьесасы «Жаңбырлы күн» — Джордж Бернард Шоудың 1909–1910 жылдары жазған пьесасы. Пьесаның барлық оқиғасы Суррейдегі Хиндхедтегі үлкен ауыл үйінің консерваториясында бір сенбі күні түстен кейін өтеді, бұл Эдуард дәуірінің Англиясы. Бұл 1908 жылы жазылған «Некеге тұру» пьесасында оның айтқан неке туралы ойларының жалғасы. Сонымен қатар, бұл социализм, дене шынықтыру, өмірлік күш және «Жаңа әйел» туралы оның басқа да идеяларының жалғасы болды: яғни, Виктория заманының әйелдерге таңған әлсіздік, бейтараптық, қатал әдептілік және саясатқа немесе қоғамдық істерге қатыспау стандарттарынан құтылуды көздеген әйелдер. Шоу пьесасын «Бір отырыстағы пікірталас» деп атады және 1910 жылы пьесаның тұсаукесер бағдарламасына мынадай жазба қосты: «Пікірталас 1909 жылғы 31 мамырда Суррейдегі Хиндхед қаласындағы Джон Тарлтонның үйінде өтеді. Пікірталас ұзаққа созылғандықтан, перде екі рет түсіріледі. Көрермендердің ыңғайы үшін жасалған бұл үзілістерге түсініктікпен қарауларын сұраймыз». Ирландиялық драматург Леннокс Робинсон Шоуға пьесаның алғашқы лондондық қойылымын қою кезінде көмектесті.
Misalliance is a play written in 1909–1910 by George Bernard Shaw. The play takes place entirely on a single Saturday afternoon in the conservatory of a large country house in Hindhead, Surrey, in Edwardian era England. It is a continuation of some of the ideas on marriage that he expressed in 1908 in his play Getting Married. It was also a continuation of some of his other ideas on socialism, physical fitness, the life force, and the "New Woman": i. e. women intent on escaping Victorian standards of helplessness, passivity, stuffy propriety, and non involvement in politics or general affairs. Shaw subtitled his play A Debate in One Sitting, and in the programme of its first presentation in 1910 inserting this note: "The debate takes place at the house of John Tarleton of Hindhead, Surrey, on 31 May 1909. As the debate is a long one, the curtain will be lowered twice. The audience is requested to excuse these interruptions, which are made solely for its convenience." The Irish playwright Lennox Robinson assisted Shaw when he was directing the original London production of the play.
Сюжет
«Жалған одақ» – жазғы күндері бай адамның шағын үйіне жиналған түрлі топтың үйлену инстинктісін ирониямен зерттейтін туынды. Романтикалық қызығушылықтың дені үй иесінің қызы Гипатия Тарлтонға шоғырланады, ол Шонің өмірлік теориясын бейнелейді: махаббатта әйелдер табанды ізденушілер, ал ерлер қорқынышпен ізденіске түседі. Гипатия – жақында ғана бай болған Джон Тарлтонның қызы, ол сұлу емес, бірақ табысты кірме киім бизнесі арқылы байлыққа ие болды. Ол өзін қоршаған қатал әдет-ғұрыптардан және өміріндегі ер адамдардың тым белсенді сөздерінен жалыққан. Гипатия зиялы қабілеті жоғары, бірақ денесі мен сезімдері жетілмеген аристократ Бентли Саммерхейсқа құда түседі. Пьеса басталғанда Гипатия құдалығына көңілі тола бермейді, тіпті оның болашақ күйеуінің әкесі, лорд Саммерхейс та оған құдалық ұсынғаны белгілі болады. Ол қарттарға күтім жасауға құштар емес және ерте жесір болуға асықпайды. Ол кездейсоқ оқиғаның орын алуын күтеді, ал бірінші актінің соңында консерватория төбесінен ұшақ құлайды. Екінші актінің басында ұшақ екі күтпеген қонақ әкелгені белгілі болады. Ұшқыш, Джоуи Персиваль – келбетті жас жігіт, ол Гипатияның аңшылық инстинктін бірден оятады. Жолаушы, Лина Щепановска – цирк акробаты, оның жандылығы мен тікелейлігі үй иесінің барлық ер адамдарын қызықтырады. Тағы бір шақырылмаған қонақ – Гуннер. Ол өміріне наразы кассир. Ол қарапайым жұмысшының қиын жағдайы үшін бай топты кінәлайды, ал Джон Тарлтонды Гуннердің анасымен болған махаббат оқиғасы үшін айыптайды. Гуннер Тарлтонды өлтіру ниетімен келеді, бірақ жиһаздың ішіне жасырынады. Осыдан ол Гипатияның Персивальға деген құштарлығын біліп алады. Оның кейіпкері пьесаға социализм тақырыбын енгізеді, сондай-ақ неке мен әлеуметтік тәртіп туралы дәстүрлі көзқарастарға күмән тудырады. Бір жазғы түстен кейін сегіз адам некеге тұруға ұсыныс жасайды. Осы үйленулердің кез келген комбинациясы сәтті одақ бола ма, әлде жалған одақ бола ма деген сұрақ болашақ күйеулердің біреуін Шониң атақты болжамын айтуға итермелейді: Егер ер адамдардың барлық есімдері бір қапқа, ал әйелдердің есімдері басқа қапқа салынып, соқыр бала лотерея нөмірі сияқты тартса, қазіргідей көптеген бақытты үйленулер болар еді. Шониң тұжырымының бір бөлігі – ер адамдар оларға мойынсұнатын және бағынышты әйелге құмарлықпен көп күш жұмсайды, ал олардың шын ниеті – олармен тең болатын күшті әйелді табу. Шониң осындай «идеалдық әйел» туралы идеясы, оның барлық туындыларында кездесетін, осы пьесада Лина Щепановска кейіпкерімен бейнеленген. Ол – Персивальмен бірге ұшқан және кейін Саммерхейс, Тарлтон, Бентли және Джоннидің сүйіспеншілігіне ие болған өлімге қарсы тұратын поляк акробаты. Оның Шониң архетипілік идеалдық әйел рөлін бекітуі – оның сөзінде (туындыдағы ең ұзыны), ол Джоннидің неке ұсынысын қабылдамай, тәуелсіздігін сақтап қалады – қаржылық, зиялық және денелік тұрғыдан. Пьесаның соңында ол Бентлиді, ол жаңа батылдық табады, бірге ауаға көтеріледі.
If marriages were made by putting all the men's names into one sack and the women's names into another, and having them taken out by a blind folded child like lottery numbers, there would be just as high a percentage of happy marriages as we have now. Part of Shaw's premise is in the irony that men spend so much energy courting a woman who will be obedient and subservient to them, when what they really desire is a strong woman who will be their equal. Shaw's idea of such an "ideal woman", one present throughout his works, is embodied in this case by the character of Lina Szczepanowska. She is a death defying Polish acrobat who accompanies Percival on his flight and subsequently becomes the object of affection for Summerhays, Tarleton, Bentley and Johnny. The affirmation of her role as Shaw's archetypical ideal woman is her speech (the longest by far in the work) in which she rejects Johnny's offer of marriage in favor of retaining her independence—financially, intellectually and physically. She takes Bentley, who finds a shaky new courage, up into the air with her at the conclusion of the play.
Аудио бейімделулері
L.A. Theatre Works 2004 жылы Роджер Рис Лорд Саммерхейс, Эрик Стольц Джонни Тарлтон, Виктория Теннант миссис Тарлтон, У. Морган Шепард мистер Тарлтон, Джой Грегори Гипатия, Том Бейер Бентли Саммерхейс, Теган Вест Джой Персиваль, Дуглас Уэстон Ганнер/Джулиус Бейкер және Серена Скотт Томас Лина Шчепановска рөлінде ойнады.