Кіріспе

Катуллдың өлеңі. Катуллдың 11-ші өлеңі – Катуллдың өлеңі.

Кіріспе

11-өлең – Катуллдың сапфик өлең ұйқасымен жазған екі өлеңінің бірі. Екіншісі, 51-өлең, – Катуллдың Сапфоның бір өлеңін өңдеуі. 11-өлеңде Катулл екі досы Фуриус пен Аврелийден Лесбия деп есептелетін белгісіз қызға хабар жеткізуді өтінеді. Бұл хабар Лесбияға Катуллдың енді онымен бірге болғысы келмейтінін білдіреді. Фуриус 16, 23 және 26-өлеңдерде де еске алынады. Аврелий 15, 16, 21-өлеңдерде де еске алынады.

Сыни жауап

Катулдың 11-ші өлеңінде, Катулдың Фурий мен Аврелий достарына айтқан сөзі, басқа өлеңдердегідей емес, өзгешелеу. Басқа өлеңдерде ол оларға көбінесе жоғарыдан қарап, кемсіте айтса, бұл өлеңде өте қадірлі, құрметпен сөйлейді. Сонымен қатар, алғашқы үш шумақта Катул Фурий мен Аврелиймен бірге әлемнің әртүрлі жерлерін аралап, олардың қаншалықты жақын достар екенін көрсетуге тырысады. Бірақ, керісінше, олардан тек көшенің ар жағына барып, өзінің сүйіктісімен ажырасуларын сұрайды. Бұл өлеңде Катулдың тағы бір ерекшелігі – 10-шы жолда Цезарьді мақтап айтуы. Бұл, Катулдың басқа өлеңдерімен салыстырғанда, өте ерекше, себебі ол әдетте Цезарьді мақтамайды. Өлеңнің бірінші жартысында Катул жазу арқылы лирикалық, романтикалық атмосфера құрайды. Алайда, екінші жартысында өлеңнің мазмұны күрт өзгереді, ол Лесбияны сөкпекке кіріседі.

Фуриус пен Аврелий

Ғалымдар Катулдың осы өлеңінде Фурий мен Аврелийге қалай қатысқанын түсіндіруде келіспейді. Бірінің пікірінше, ол шын ниетпен айтқан сөздері, және Фурий мен Аврелийді өмірінің соңына дейін жақын достары деп санайды. Екіншілері Катулдың ірониялы тон қолданғанын айтады. Мысалы, өлеңнің екінші жартысындағы тоны күрт өзгереді, ол олардан алыс елдерді атағаннан кейін, Лесбияға көшеден ғана баруды сұрайды. Бұл Катулдың тоны іронияға жақын болуы мүмкін екенін көрсетеді. Бірақ, жалпы алғанда, екі жақты да дәлелдеуге болады, себебі ол өлеңнің бірінші жартысында шынайы сезімдерін білдіргендей көрінеді, бірақ бұл шынайылық өлеңнің соңғы екі шумағында әлсірейді.