Кіріспе

Мұғлалық асхананың десерті – осы аттас парсы десерті.

Фалуда – вермишельден жасалған мұғлалық суық десерт. Дәстүрлі түрде ол раушан сиропы, вермишель және тәтті туысқан тұқымын сүтпен араластырып дайындалады, көбінесе мұзқаймақпен бірге беріледі. Фалуда дайындауға қолданылатын вермишель бидайдан, арроруттан, жүгері ұнынан немесе сагодан жасалады.

Тарих

Фалуданың шығу тегі Иранға (Персия) дейін жетеді, онда ұқсас десерт – фалуде әлі де танымал. Бұл десерт 16-18 ғасырларда Оңтүстік Азияға шапқындап келген және қоныстанған көптеген Орталық Азиялық династиялармен бірге соңғы ортағасырлық Үндістанға келді. Бүгінде бұл сусын пакистан, бірма, үнді, бангладеш және шри-ланка асүйлерінің бір бөлігі болып табылады және тойларда және басқа да мерекелік шараларда беріледі. Шри-Ланкада фалуда (ෆලුඩා / ஃபலூடா) көбінесе танымал сүт тағамдарының бірі ретінде ішіледі.

Метафоралық сілтемелер

Хиндустани тілінде "хантериан" сөзі кейде ұсақтап кесілген нәрсені білдіру үшін қолданылады, бұл вермишель кеспе макаронына байланысты айтылады. Мысалы, абыройын жоғалтқан адам өзінің "хантерианы" хантерианға айналғанын айтуы мүмкін, бұл шамамен "менің абыройым құлдырады" дегенмен тең келеді.

Нұсқалар

Кейбір үнді нұсқалары мөлдір бидай крахмалынан жасалған кеспе және дәмді сироптан тұрады. Мьянмада фалуда (ဖာလူဒါ) базилик тұқымдарымен, шөп желесімен, жұмыртқа пудингімен, ванильді балмұздақпен, тәтті сүтпен және раушан сиропымен дайындалады. Күрделірек нұсқаларында саго, күріш кеспесі, жеміс желесі және туралған жемістер де болады. Бангладештің оңтүстігінде фалуда пандан шырынынан, фисташкадан, саго жемшөптерінен, қаймақ қосылған кокостан, мангодан, сүттен және кеспеден жасалады, тіпті құю шайы да қосылуы мүмкін. Малайзия мен Сингапурда бандюнг деп аталатын ұқсас сусын бар. Тайландта да осындай сусын бар, ол лимон базилігінің тұқымдарымен, кесілген желемен, тапиока перлілерімен және Әйүптің жасымен қант, су және раушан суы қосылып жасалады. Ирактық күрдтер қалың кеспеден жасалған нұсқасын дайындайды. Маврикийдегі нұсқасы алуда деп аталады. Оңтүстік Африка үнділері арасында "Бомбейлік ұғым" деп аталатын нұсқасы танымал.