Кіріспе

Асқазан безін хирургиялық жолмен алу

Медицинада панкреаэктомия – асқазан безінің толық немесе бір бөлігін хирургиялық жолмен алып тастау. Панкреаэктомияның бірнеше түрі бар, оның ішінде панкреатодуоденальді резекция (Уиппл процедурасы), дистальді панкреаэктомия, сегменттік панкреаэктомия және толық панкреаэктомия. Соңғы жылдары ТП ИАТ (Аутотрансплантациясы бар толық панкреаэктомия) медициналық қауымдастықта да кең таралды. Бұл процедуралар асқазан безімен байланысты түрлі жағдайларды, мысалы, қатерсіз ісіктерді, асқазан безінің қатерлі ісігін және панкреатитті емдеу үшін қолданылады.

Түрлері

Ең көп кездесетін хирургиялық процедура – панкреас ағзасының бір бөлігін алып тастау операциясы, панкреатодуоденоэктомия деп аталады. Толық немесе дерлік толық панкреаэктомияның жиі кездесетін салдары – инсулин немесе ас қорыту ферменттерін алмастыруды қажет ететін панкреас эндокриндік немесе экзокриндік функциясының жеткіліксіздігі. Пациентте бірден 1-ші типті қант диабеті пайда болады, себебі панкреас жартылай немесе толыққандай жоқ болғандықтан, зақымдалған панкреастың эндокриндік функциясын қалпына келтіретін болашақ 1-ші типті қант диабетінің емделуіне үміт аз. 1-ші типті қант диабетін қандағы глюкоза деңгейін мұқият бақылау және инсулинмен емдеу арқылы бақылауға болады. Панкреас көптеген ас қорыту ферменттерін өндіруге жауапты болғандықтан, панкреаэктомия тек өмірге қауіпті панкреастық аурулар, мысалы, панкреастық қатерлі ісіктер үшін ғана қарастырылуы керек. Панкреаэктомиядан кейін де көптеген пациенттерде ауыру сақталады екенін ескеру өте маңызды. Дистальдық панкреаэктомия – панкреас ағзасының денесі мен құйрығын алып тастау операциясы.

Болжам

Толық панкреаэктомиядан кейін организм енді инсулин немесе панкреатикалық ферменттерді өндірмейді, сондықтан пациенттер инсулин мен ферменттерді қосымша қабылдауы тиіс. Бұрын диабетке шалдықпағандарда ол ауру пайда болады. Эндогендік инсулин мен панкреатикалық ферменттердің автономды реттелуі болмағандықтан, гликемиялық деңгейді бақылау тіпті жас және дені сау адамдар үшін де қиынға соғады. Бұл жасқа және басқа да ауруларға байланысты еңсеруге келмейтін қиындыққа ұшырауы мүмкін. Бірақ жалпы алғанда, толық панкреаэктомиядан кейін пациенттердің өмір сапасы, панкреатаның ішінара резекциясы жасаған пациенттердің өмір сапасына ұқсас. Толық панкреаэктомиядан кейін эндокриндік функцияның жоғалуын азайтуға көмектесетін аралша жасушаларын трансплантациялау деп аталатын тәжірибелік процедура бар.