Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жеміс және өсімдік,
қарақат деп аталатын басқа да өсімдіктер.
Berry and plant
other plants called gooseberry
Phyllanthus emblica, сондай-ақ эмблик, эмблик миробалан деп те аталады.
Phyllanthus emblica, also known as emblic, emblic myrobalan,
Химиялық құрамдас бөліктер
Жемістерде аскорбин қышқылының (С витамині) жоғары мөлшері бар, сондай-ақ ембликанин А (37%), ембликанин В (33%), пуниглюконин (12%) және педункулагин (14%) сияқты эллагитаниндердің жоғары концентрациясынан туындайтын ащы дәм сезіледі. Аmla құрамында пуникафолин, филанемблинин А, басқа полифенолдар, сонымен қатар флавоноидтар, кемпферол, эллаг қышқылы және галл қышқылы да бар.
The fruits contain high amounts of ascorbic acid (vitamin C), and have a bitter taste that may derive from a high density of ellagitannins, such as emblicanin A (37%), emblicanin B (33%), punigluconin (12%), and pedunculagin (14%). Amla also contains punicafolin and phyllanemblinin A, phyllanemblin other polyphenols, such as flavonoids, kaempferol, ellagic acid, and gallic acid.
Қолданылуы
Күз айларында пісіп жетілетін жидектер жеміс беретін жоғары бұтақтарға көтеріліп, қолмен жиналады. Үнді емблигінің дәмі қышқыл, ащы және құрғақ, сондай-ақ ол өте талшықты.
Ripening in autumn, the berries are harvested by hand after climbing to upper branches bearing the fruits. The taste of Indian emblic is sour, bitter and astringent, and it is quite fibrous.
Ас үй
Амла жемісін шикі немесе пісірілген күйінде жеуге болады. Оңтүстік Азияда бұл жеміс көбінесе тұз, май және дәмдеуіштермен бірге тұздалады. Ол даль (бұршақтан жасалған тағам) сияқты тағамдардың құрамына қосылады, сондай-ақ, амле ка мурабба – жидектерді қант сиропында қанттанғанша қаптау арқылы дайындалатын тәтті тағамға айналдырылады. Дәстүрлі түрде тамақтан кейін ішіледі. Индонезияның Суматра аймағындағы Батак ауданында, дәстүрлі балық сорпасы – холаттың қайнатпасына кермекті, ащы дәм беру үшін ішкі қабық қолданылады.
The amla fruit may be eaten raw or cooked, and in South Asia, the fruit is often pickled with salt, oil, and spices. It is used as an ingredient in dishes including dal (a lentil preparation), and is also made into amle ka murabbah, a sweet dish made by soaking the berries in sugar syrup until they are candied. It is traditionally consumed after meals. In the Batak area of Sumatra, Indonesia, the inner bark is used to impart an astringent, bitter taste to the broth of a traditional fish soup known as holat.
Дәстүрлі медицина
Аюрведада өсімдіктің кептірілген және таза жемістері жиі қолданылатын құраушы ретінде пайдаланылады.
In Ayurveda, dried and fresh fruits of the plant are used as a common constituent.
Мәдениетте
Буддистік дәстүрде миробалан жемісі туралы көптеген сілтемелер бар. Шатапанчасаткада Будданың білімі поэтикалық теңеумен сипатталған: «О, Бхагаван, уақыт бойындағы барлық құбылыстардың пайда болуы сіздің санаңыздың шегінде, қолыңыздағы амбалан жемісі сияқты». Амал жемісінің жартысы Ұлы Үндістан императоры Ашоканың буддалық сангхаға жасаған соңғы сыйы болды. Бұл Ашокаваданадағы келесі шумақтарда көрсетілген: «Ұлы қайырымды, адамдардың мырзасы, көрнекті Маурья Ашока, Джамбудвипаның [континенттің] мырзасы болудан жарты миробаланның мырзасы болуға дейін өтті». Тхеравада буддизмінде бұл өсімдік жиырма бірінші Будда, Фусса Будданың ағартушылыққа, яғни Бодхиға жете алуы үшін қолданған ағаш деп айтылады. Индуизмде миробалан санскрит тілінде амалака деп аталады және ол Тримуртидің үш құдайы – Брахма, Вишну және Шиваға қасиетті. Аңыз бойынша, діни жиын кезінде Вишнудің жұбайы Лакшми Шиваға құлшылық етуді тілесе, ал Шиваның жұбайы Парвати Вишнуға құлшылық етуді қалады. Бір-бірінің ізгілігіне риза болып, олар жерге жас төгіп, сол жастан алғашқы миробалан ағаштары пайда болды. Амалака Экадаши – Вишнуға арналған және миробаланға құлшылық етумен байланысты индуистік мереке.
In the Buddhist tradition there are many references to the fruit of the emblic myrobalan. In the Śatapañcāśatka, Buddha's knowledge is described in a poetic simile: "O Bhagavan, the entire origination of all types of phenomena throughout time is within the range of your mind, like an ambalan fruit in the palm of your hand". Half an amla fruit was the final gift to the Buddhist sangha by the great Indian emperor Ashoka. This is illustrated in the Ashokavadana in the following verses: "A great donor, the lord of men, the eminent Maurya Ashoka, has gone from being lord of Jambudvipa [the continent] to being lord of half a myrobalan". In Theravada Buddhism, this plant is said to have been used as the tree for achieving enlightenment, or Bodhi, by the twenty first Buddha, named Phussa Buddha. In Hinduism, the myrobalan, called the āmalaka in Sanskrit, is sacred to all three members of the Trimurti, the Hindu supreme trinity of Brahma, Vishnu, and Shiva. According to legend, during a religious gathering, Lakshmi, Vishnu's consort, expressed a desire to worship Shiva, while Parvati, Shiva's consort, wished to worship Vishnu. Moved by each other's piety, they shed tears upon the earth, from which emerged the first myrobalan trees. The Amalaka Ekadashi is a Hindu occasion dedicated to Vishnu, venerating the myrobalan.