Грек эпосы: Әйелдер каталогы

Кіріспе

Көне грек эпосы Әйелдер каталогы (Γυναικῶν Κατάλογος) — Эхоия (Ἠοῖαι) деп те аталатын, грек эпосының фрагментті поэмасы. Бұл атаудың «әйелдері» шын мәнінде қаһармандар еді, олардың көптегені құдайлармен байланысқа түсіп, грек мифологиясының қаһармандарына құдайлық және өлімдік жандар арқылы ұрпақтар сыйлады. Гомердің «Илиада» мен «Одиссея» повестьтеріндегі оқиға баянына назар аударудан айырмашылығы, Каталог осы одақтардан туындаған санжыралардың кең жүйесіне негізделген және М. Л. Весттің бағалауынша, «қаһармандық дәуірдің барлық кезеңін» қамтыды. Поэманың бес кітабында бұл туыстық ағаштар көптеген мүшелеріне қатысты оқиғалармен толықтырылды, сондықтан поэма Гесиодтың «Теогониясы» сияқты, құдайлық санжыраларға негізделген грек пантеонының жүйелі есебін ұсынғандай, қаһармандық мифологияның жинағына айналды. Қазіргі ғалымдардың көпшілігі Каталогты Гесиодтың еңбегі деп санамайды, бірақ поэманың шынайылығы туралы сұрақтар әдеби, әлеуметтік және тарихи тақырыптарды зерттеуге деген қызығушылықты азайтқан жоқ. Героизмнің гомерлік әлемін терең зерттейтін гесиодтық шығарма ретінде Каталог, «Теогонияның» құдайлық сферасы мен «Жұмыстар мен күндердің» жер бетіндегі фокусы арасындағы кезеңдік байланысты ұсынады, өйткені оның кейіпкерлері жартылай құдайлар еді. Поэманың қаһармандармен қатар қаһарман әйелдерге назар аударуы грек әдебиеті мен қоғамында әйелдердің рөлі мен қабылдауы туралы мәліметтер береді, оның құрастырылуы мен танымалдық кезеңінде. Грек аристократиялық қауымдастықтары, билеуші элита, өз тегін эпикалық поэзияның қаһармандарына дейін іздейтін; осылайша Каталог, шын мәнінде «геленологиялық әлемнің картасы», Архаикалық кезеңнен кейін де саяси маңызы бар туыстық байланыстар мен иерархиялардың күрделі жүйесі туралы көптеген ақпаратты сақтайды. Каталогтағы көптеген мифтер басқаша куәленбеген, толығымен немесе онда баяндалған түрінде, және архаикалық кезеңнің соңынан бастап эллиндік және римдік дәуірлерде ақындар мен ғалымдар үшін ерекше қызығушылық тудырды. Геллендік әдебиетшілер мен римдік Мысырдың оқырмандары арасында танымал болғанына қарамастан, поэма ортағасырлық қолжазба дәстүріне енгенге дейін таралудан шығып, бүгінгі күні папирус фрагменттері мен ежелгі авторлардың цитаталары арқылы сақталған. Дегенмен, «жоғалған» көптеген шығармаларға қарағанда Каталог туралы мәліметтер көп, өйткені оның 1300-ге жуық толық немесе ішінара жолдары сақталған: бір бағалау бойынша, «алғашқы поэманың үштен бірінен төрттен біріне дейін». Поэманы қайта құруға қатысты мәліметтер — оның мазмұнының элементтері ғана емес, сонымен қатар Каталогтағы осы мазмұнның таралуы — шынымен де кең, бірақ бұл мәліметтердің фрагменттілігі көптеген шешілмеген күрделіліктерді қалдырды және өткен ғасырдың барысында бірнеше ғылыми қателіктерге әкелді.

Ancient Greek epic poem

The Catalogue of Women (Γυναικῶν Κατάλογος)—also known as the Ehoiai (Ἠοῖαι, )—is a fragmentary Greek epic poem that was attributed to Hesiod during antiquity. The "women" of the title were in fact heroines, many of whom lay with gods, bearing the heroes of Greek mythology to both divine and mortal paramours. In contrast with the focus upon narrative in the Homeric Iliad and Odyssey, the Catalogue was structured around a vast system of genealogies stemming from these unions and, in M. L. West's appraisal, covered "the whole of the heroic age." Through the course of the poem's five books, these family trees were embellished with stories involving many of their members, and so the poem amounted to a compendium of heroic mythology in much the same way that the Hesiodic Theogony presents a systematic account of the Greek pantheon built upon divine genealogies. Most scholars do not currently believe that the Catalogue should be considered the work of Hesiod, but questions about the poem's authenticity have not lessened its interest for the study of literary, social and historical topics. As a Hesiodic work that treats in depth the Homeric world of the heroes, the Catalogue offers a transition between the divine sphere of the Theogony and the terrestrial focus of the Works and Days by virtue of its subjects' status as demigods. Given the poem's concentration upon heroines in addition to heroes, it provides evidence for the roles and perceptions of women in Greek literature and society during the period of its composition and popularity. Greek aristocratic communities, the ruling elite, traced their lineages back to the heroes of epic poetry; thus the Catalogue, a veritable "map of the Hellenic world in genealogical terms," preserves much information about a complex system of kinship associations and hierarchies that continued to have political importance long after the Archaic period. Many of the myths in the Catalogue are otherwise unattested, either entirely so or in the form narrated therein, and held a special fascination for poets and scholars from the late Archaic period through the Hellenistic and Roman eras. Despite its popularity among the Hellenistic literati and reading public of Roman Egypt, the poem went out of circulation before it could pass into a medieval manuscript tradition and is preserved today by papyrus fragments and quotations in ancient authors. Still, the Catalogue is much better attested than most "lost" works, with some 1,300 whole or partial lines surviving: "between a third and a quarter of the original poem", by one estimate. The evidence for the poem's reconstruction—not only elements of its content, but the distribution of that content within the Catalogue—is indeed extensive, but the fragmentary nature of this evidence leaves many unresolved complexities and has over the course of the past century led to several scholarly missteps.

Атауы және ē' hoiē-формуласы

Ежелгі авторлар өлеңді көбінесе «Әйелдер каталогы» немесе жай ғана «Каталог» деп атаған, бірақ бірнеше балама атаулар да қолданылған. «Суда» деп аталатын он бірінші ғасыр энциклопедиясы кеңейтілген нұсқаны ұсынады – «Батыр әйелдер каталогы» (Γυναικῶν Ἡρωϊνῶν Κατάλογος), ал басқа бір кейінгі дереккөз, он екінші ғасыр византиялық ақын және грамматик Цетцес, өлеңді «Батырлар шежіресі» (Ἡρωϊκὴ Γενεαλογία) деп атауды жөн көреді. Бірақ ең ерте және ең танымал балама атау – «Эхои» (Ἠοῖαι) болды, ол әйелдік формуладан кейін келген «ē' hoiē» (ἠ' οἵη), «немесе осындай» деген сөз тіркесінен шыққан. Ол поэмада жаңа бөлімдерді батыр немесе батырлардың енгізілуі арқылы бастайтын. Осы лақап атау ұқсас Гезиод еңбегі үшін де стандартты атау болды – «Ұлы Эхои» (Μεγάλαι Ἠοῖαι). Балама атау ретінде қолданылуынан көрініп тұрғандай, «ē' hoiē» формуласы поэманың ең танымал ерекшеліктерінің бірі болды. Бұл бастапқыда атақты батырларды тізімдеген поэзия жанрына жатуы мүмкін, бірақ «Каталогта» бұл формула ақынға отбасы ағашының үзілген тармағын қайта бастауға немесе шежірелер арқылы жаңа тұлға мен ұрпақ желісіне көшуге мүмкіндік беретін құрылымдық құрал ретінде қолданылады. Мысалы, Портхаонның қыздарының енгізілуін «Кат.» фр. (фрагмент) 26.5–9-да кездестіруге болады:

Поэманың алдыңғы бөлімі Портхаонның қарындасы Демодиканың кеңейтілген отбасымен ұзақ айналысты, оның ұрпақтарын Троя соғысынан кейінгі ұрпаққа дейін баяндады. Мұнда «ē' hoiai» (көпше түрі) Портхаон мен Демодиканың әкесі Агенордың ұрпақтарын толықтырып, оның ұлының отбасын қамту үшін артқа қарай секіру үшін қолданылады. Басқа жерлерде бұл формула алыс тармақтарға өту кезінде қолданылады. Мысалы, Местраның «Эхоиі» ақырында Сизифтің отбасын қайта таныстыруға қызмет етеді, ол Местраның бес атасы, ұлы Глаукусқа әйел ретінде алуды үміттенген. Бұл неке болмаса да, Сизифтің ұрпақтары жақын уақыттың ішінде таныстырылады.

Мазмұны

Судаға сәйкес, Каталог бес кітаптан тұрған. Әрқайсысының көлемі белгісіз, бірақ поэманың толығымен 4000-нан 5000-нан астам тармақтан тұрғаны мүмкін. Мазмұнның көп бөлігі негізгі генеалогиялық топтарға құрылған: Эоль ұрпақтары 1-кітапта және 2-кітаптың кем дегенде бір бөлігінде, ал кейінгі кітаптарда Иннах, Пелаг, Атлас және Пелопс ұрпақтары келтірілген. Бұл құрылымға қатысты шамамен бағытты Афиналық Аполлодор есімімен жеткен, Рим дәуірінің мифологиялық анықтамалығы – Bibliotheca-да табуға болады деп саналады. Ол Каталогты көптеген генеалогиялық егжей-тегжей үшін басты дереккөз ретінде пайдаланған және өлеңнің жалпы құрылымын сақтаған тәрізді.

1- кітап

Бірінші кітабы – поэманың ең толық куәландырылған бөлігі, онда бірнеше кең көлемді папирустар ежелгі цитаталармен келісіп жатыр немесе парафраздермен сәйкес келеді: кем дегенде 420 тармақ дактильдік гексаметрдің үзінділері не толық, не ішінара сақталған. Бір папируста басқа көздер арасындағы байланыс жүйесімен бірге жол нөмірлері бар, бұл кітаптың мазмұнының көп бөлігін шамамен нөмірлеуге мүмкіндік береді. Осы жапырақтардың ең маңыздысы – поэманың бастапқы жолдары бар папирус пен «Теогония» арасындағы байланыс: «Каталог» «канондық» Гесиод поэмасының жалғасы ретінде ұсынылған, ал «Теогонияның» соңғы екі тармағы «Әйелдер каталогының» 1-ші кітабының 1-2 жолдары ретінде қарастырылған. Қолжазба дәстүрінде «Теогонияның» соңында, Зевстің Олимпке соңғы тәртіп орнатуынан және бірнеше маңызды құдайларды дүниеге келтіруінен кейін, ақын Музаларды шақырып, «өлімсіз қадірлі құдайлар тайпасы» туралы ән шырқауды сұрайды, олар өлдіктермен араласып, құдайларға ұқсас балалар тудырған. Осы тақырыпқа арналған 150-ге жуық тармақтан кейін «Каталогқа» кіріспе Музаларды тағы да шақыру арқылы жасалады, жаңа, аздап жерге байланысты тақырыпты ұсыну үшін (Cat. fr. 1.1–5):

Келесі жолдар батырлар дәуірінің маңызды ерекшеліктерін сипаттайды. Біріншісі поэманың негізгі тақырыбын құрайтын қарым-қатынастарға мүмкіндік берді: сол күндері құдайлар мен өлдіктер еркін араласты. «Каталогтың» ең қызықты бөлімдерінің бірінде батырлардың жағдайы туралы маңызды мәлімет беріледі. Ерлер мен әйелдер «бірдей ұзақ өмір сүрген» (ἰσαίωνες, isaiōnes, hapax legomenon) емес деп айтылады, бірақ бұл батырлардың өмір сүру ұзақтығының өзгешелігін, батырлар мен «қазіргі» адамның өмірі арасындағы айырмашылықты, әлде батырлар мен құдайлардың өмір сүру ұзақтығының өзгешелігін көрсете ме – белгісіз. Батырлардың тағдыры да әртүрлі сипатталады: кейбіреулері мәңгілік жастықпен ұзақ өмір сүргендей көрінеді, ал басқалары құдайлардың қаһарына ілігіп ерте қайтыс болған. Папирус осы жерде зақымдалған, сондықтан осы салыстырулардың толық мағынасы белгісіз. Содан кейін Музаларға тағы да жүгініп, «[Зевс] қаншасымен араласып, даңқты патшалардың ұрпағын дүниеге келтірді және Посейдон [Арес Гермес [Геф] Ээст Гераклмен] араласты» деп ән шырқауларын сұрайды; осы жерде папирус аяқталады.

Эолидтер

Бұл, бәлкім, ең үлкен біріктірілген тұқымдық, Эол мен Энаретенің бес қызы мен жеті ұлының ұрпақтары туралы есеп, 1-кітаптың 200-ші жолынан бастап екінші кітапқа дейін созылған. Каталогта табылған ұлдары – Кретей, Атамас, Сизиф, Сальмоней, Дейон (немесе Дейон) және Периер. Жетінші ұлының аты лакунада жасырын: ол Минияс, Локрус немесе екінші Магнес ретінде анықталды, Магнеттердің епонимі емес, Даная-Персей мифінің Диктис пен Полидекстің әкесі. Эолдың қыздарының кім екендігіне күмән жоқ: олар Пейсидике, Алкионе, Калике, Канаке және Перимеде болды. Қыздарының отбасылары бірінші болып қарастырылды, ал 1-кітаптың ортасының көп бөлігі – 400-ден астам жол – олардың ұрпақтарының есебіне арналды. Эолдың ұлдары мен қыздары арқылы шыққан отбасы, Гомер жырларынан мүлдем жоқ фантастикалық әңгімелер мен халықтық элементтердің шоғырлануымен ерекшеленеді, олар бір-бірін «Зевс» және «Гера» деп атаған және жаза ретінде балықшы балықшы мен халционға айналған (frr. 10a.83–98, 10d OCT, 15). Тесалиялық Пейсидике мен Канаке отбасыларын қарастырғаннан кейін, ақын Калике мен Перимеденің араласқан этолиялық Элий желілеріне бет бұрды. Кітаптың басында Перимеде Ахелой өзенінен екі ұл туып, оның бірі Энейдің атасы Гипподам болды. Этлийден Калике Эндимионды туды, оның ұлы Этол Этолияның епонимі және Демодике мен Портаонның арғы атасы болды, ол арқылы кейінгі Этолия және Элий санжыралары анықталды. Осы отбасылардың бір жерінде Эврит пен Ктеат Илиададағыдан да қорқынышты түрде табылды: Каталогта олар екі басы, төрт қолы және бірдей аяғы бар қатал егіздер болды. Эпостық дәстүр үшін ең маңыздысы Демодике ұлы Тестий мен Портаонның қызы Эвритемисттің некесі болды, бұл қыздар Леда, Альтея және Гиперместраны тудырды, олар fr. 23a.3–5. Леданың Тиндарийге үйленуінен кейін Клитемнестра, Тимандра және Филонея туылады, олардың соңғысын Артемида өлместікке жеткізеді. Клитемнестра мен Агамемнонның екі қызы болды, Электра және Ифимеда, поэмада әйелге арналған есім, кейіннен Ифигения деп аталды. Ол грек флоты Трояға жүзіп барар алдында Артемидаға құрбандыққа шалуы керек деп пайғамбарлық етілген еді, бірақ оқиғалардың каталог нұсқасында құдай оны эйдолонмен алмастырып, Ифимеді «Артемида Энодия» немесе Геката ретінде мәңгілікке қалдырды. Оресттің тууы мен анасын өлтіру туралы баяндалады, оның Клитемнестраны өлтіргені туралы ең ертегі дерек, өйткені Ифимеда/Ифигенияның жоспарланған құрбандығы алғаш рет Каталогта кездеседі. Тимандраның Эхемусқа үйленуінен кейін, Леданың Диоскуриді Зевске бірнеше зақымдалған жолдармен әкелуінен кейін. Еленаның тууы туралы осы жерде хабарланған-хабарланбағаны белгісіз, өйткені оның ата-анасы туралы куәліктер оның ата-анасы туралы белгісіз. Альтея Ареспен бірге жатыр және Мелеагерді тудырады, оның ерлік қасиеттері Калидондық шошқаны аулаудың жалғасы болған Куреттермен болған қақтығыста Аполлонның қолынан қаза тапқандығымен бірге сипатталады. Альтеяның Онейдің балалары арасында Деянейра Гераклдің өлімі мен апотеозындағы рөлі үшін ерекшеленеді. Кейін ақын өзінің назарын Портаонидтерге аударады (жоғарыда қараңыз) және әйел Эолидтер туралы Стерип пен Ахелой қыздары Сиреньдермен аяқтады. Сальмонийдің қызы Тирдің Эхоиесі еркек Эолидтердің отбасыларына өтуін қамтамасыз етеді. Сальмоней Элис патшасы болғандықтан, өзінің қол астындағыларды өзіне Зевс ретінде ғибадат етуге мәжбүрледі және шынайы Зевс патшаны да, оның азаматтарын да жойып жіберді, бірақ Тирді аяп, оны өзінің құдайсыз әкесімен айтысқандықтан, Тесалиядағы ағасы Кретей үйіне алып барды. Ол жерде ол Энипей өзеніне ғашық болды, бірақ Посейдонның Тирге қатысты өз жоспары болды және өзеннің түрінде онымен бірге жатып, Нелей мен Пелиасты тудырды. Екі ағайынды бір-бірімен татуласпағандықтан, Зевс оларға әртүрлі аймақтарды билеуге берді: Пелиас Иолкосты, ал Нелейге батыс Пелопоннестегі Пиллосты иемденді. Нелейдің үйі қазір басты орынға ие болды. Геракл Пиллосты лақтырып, барлық еркек нелейдтерді өлтірді, Геракл Геренияда, Мессеньияның басқа қаласында болған Несторды қалдырды. Посейдонның пішінін өзгертуге қабілет берген Нелейдің ұлы Периклимен Гераклдің шабуылдарына қарсы Пилостың жалғыз қорғанышы болды, ал Каталог ақыны оған қысқаша аристорея берді, ол Афина Гераклдің күймесіндегі араның іс жүзінде Пилианның қорғаушысы екенін көрсеткенде аяқталды. Нестордың үйлену және отбасы туралы оқиғадан кейін, Нелейдің қызы Перо үшін айтыс айтылды. Әкесі Филаста Ификлдің малын ұрлаған адамға оны беруге уәде берді, бұл күшті Биас бауырларының көмегімен орындалды. Ақын содан кейін Пелиас отбасына бұрылды, ал 1-кітаптан алынған соңғы фрагмент мұнда тоқтады. Тирдің Кретейден туған балалары – Эсон, Ферес және Амифаон – одан кейін келді, және мүмкін, Аттамас ағасы Кретейдің отбасын бастауға орын болды. Аттамас Боэтияда биледі және оның отбасылық өмірінің бірнеше егжей-тегжейі Каталогта ойнағанын білуге болады. Оның алғашқы балалары Фрикс және Хелле болды, олардың анасы Нефеле болды. Аргонавтика сағасының алғашқы эпизодында ол оларға алтын жүні бар қойды берді, олар анасының кескінінен қашты. Аттамас құдайлардың ықпалымен ақылдан безді, мүмкін, ол жас Дионисты үйіне әкелгендіктен, және оның және Иноның ұлы Лархты өлтірді; Ино өзі де ұлы Меликертпен бірге теңізге секірді және теңіз құдайы Леукофеяға айналды. Иноға үйленуге дейін Аттамас Темистодан Леукон мен Схоенді дүниеге келтірді, ал Леуконның қыздары Пейсидике, Эуиппе және Гипериппе Каталогта кеңінен қарастырылды.

What was likely the largest unified stemma to be treated, the account of the descendants of Aeolus and Aenarete's five daughters and seven sons, stretched from before the 200th line of book 1 well into the second book. The sons who were certainly found in the Catalogue are Cretheus, Athamas, Sisyphus, Salmoneus, Deion (or Deioneus) and Perieres. A seventh son's name is obscured in lacuna: he has been identified tentatively as Minyas, Locrus or a second Magnes, not the eponym of the Magnetes, but the father of Dictys and Polydectes of the Danaë Perseus myth. No similar doubt attends the identities of Aeolus' daughters: they were Peisidice, Alcyone, Calyce, Canace and Perimede. The families of the daughters were treated first, and much of the middle of book 1—over 400 lines—was devoted to recounting their descendants. Aeolus' extended family, via both sons and daughters, is notable for a concentration of fantastical narratives and folk elements of a sort largely absent from the Homeric poems, beginning with the doomed, hubristic love of Ceyx and Alcyone, who called one another "Zeus" and "Hera" and were turned into the kingfisher and halcyon as punishment (frr. 10a.83–98, 10d OCT, 15). After treating the Thessalian families of Peisidice and Canace, the poet turned to the intermingled Aetolian Elian lines of Calyce and Perimede. Perimede had earlier in the book borne two sons to the river Achelous, one of whom was the grandfather of Oeneus, Hippodamas. To Aethlius Calyce bore Endymion, whose son Aetolus was the eponym of Aetolia and the great grandfather of Demodice and Porthaon, through whom the later Aetolian and Elian genealogies were traced. Somewhere within these families, Eurytus and Cteatus were found in a form more fearsome than they were in the Iliad: in the Catalogue they were fierce conjoined twins with two heads, four arms and an equal number of legs. Most significant for the epic tradition, however, was the marriage of Demodice's son Thestius and Porthaon's daughter Eurythemiste which produced the daughters Leda, Althaea and Hypermestra, who are introduced in a group Ehoiai at fr. 23a.3–5. Leda's marriage to Tyndareus is followed by the births of Clytemnestra, Timandra and Phylonoe, the last of whom Artemis made immortal. Clytemnestra and Agamemnon had two daughters, Electra and Iphimede, the name used in the poem for the woman later and more famously known as Iphigenia. It had been prophesied that she must be sacrificed to Artemis before the Greek fleet could sail for Troy, but in the Catalogue version of events the goddess replaced her with an eidolon and immortalized Iphimede as "Artemis Enodia", or Hecate. Next Orestes' birth and matricide are reported, the earliest extant account of his killing Clytemnestra, as the planned sacrifice of Iphimede/Iphigenia is first found in the Catalogue. Timandra's marriage to Echemus follows, followed in turn by Leda's bearing the Dioscuri to Zeus in several damaged lines. It is unknown if Helen's birth was reported here, for the testimonia leave her parentage uncertain. Althaea lies with Ares and bears Meleager, whose heroic qualities are described along with his death at the hands of Apollo during the conflict with the Curetes that was the sequel to the Hunt for the Calydonian Boar. Among Althaea's children by Oeneus, Deianeira is singled out for her role in the death and apotheosis of Heracles. The poet next turns his attention to the Porthaonids (see above) and closes out his account of the female Aeolids with the Sirens, daughters of Sterope and Achelous. The Ehoie of Salmoneus' daughter Tyro provides the transition to the families of the male Aeolids. As king of Elis, Salmoneus forced his subjects to worship him as Zeus and simulated the god's thunder and lightning by dragging bronze cauldrons from his chariot and throwing torches through the air. The real Zeus destroyed king and subjects alike, but spared Tyro and conducted her to the house of her uncle Cretheus in Thessaly because she wrangled with her impious father. There she became enamored of the river Enipeus, but Poseidon had his own designs upon Tyro and in the guise of the river lay with her, siring Neleus and Pelias. The brothers did not get along, and Zeus gave them different realms to rule: Pelias received as his lot Iolcos; to Neleus fell Pylos in the western Peloponnese. The house of Neleus now takes center stage. Heracles sacked Pylos, killing all the male Neleids, save Nestor who was off in Gerenia, another Messenian city. Periclymenus, a son of Neleus to whom Poseidon had granted the ability to change shape, was Pylos' only bulwark against the onslaught of Heracles, and the Catalogue poet granted him a brief aristeia which ended when Athena pointed out that the bee on Heracles' chariot was actually the Pylian defender. Following the account of Nestor's marriage and family, the contest for Neleus' daughter Pero was narrated. The father would give her hand to whoever could rustle the cattle of Iphicles from Phylace, a feat accomplished by Bias with the help of his brother Melampus. The poet then turned to the family of Pelias as the last assignable papyrus fragment from book 1 breaks off. It is likely that Tyro's children by Cretheus—Aeson, Pheres and Amythaon—followed, and there might have been room in the book to at least start the family of Cretheus' brother Athamas. Athamas ruled in Boeotia and had a complicated family life, several details of which are known to have played part in the Catalogue. His first children were Phrixus and Helle, whose mother was Nephele. In what was the first episode of the Argonautic saga, she gave her children a ram with a golden fleece upon which they fled the intrigues of their stepmother Ino according to other sources. Athamas was driven mad by the gods, perhaps because he took the young Dionysus into his household, and slaughtered his and Ino's son Learchus; Ino herself jumped into the sea with their son Melicertes and became the sea goddess Leucothea. At some point before his marriage to Ino, Athamas had sired Leucon and Schoeneus by Themisto, and Leucon's daughters Peisidice, Euippe and Hyperippe were given extended group treatment in the Catalogue.

2-кітап

Қазіргі кездегі фрагменттер арасында 1-ші және 2-ші кітаптар арасындағы бөлінудің қай тұсында болғаны белгісіз, бірақ кем дегенде аeoлидтік отбасылардың кейбірі екінші кітапта қамтылған. Периер, Деион және Сизиф (осы ретімен) отбасылары 2-ші кітапта кездескен болуы мүмкін, себебі 1-ші кітапта Нелей мен Пелиас балаларынан кейін оларды топтап орналастыруға жеткілікті орын қалмаған. Бір кезде кітапты Атталантаның эхоісі ашқан деп ойланған, бірақ жақында жарияланған деректер бұл пікірге күмән келтіреді (3-ші кітапты қараңыз). Периердің отбасы Мессененің төңірегінде шоғырланған. Оның ұлы Левкипптің бірнеше қызы болған, бірақ Арсиноя ерекше назарға ие болды. Ол Аполлоннан Асклепийді дүниеге әкелді, оны Зевс өлтірді. Ашуға буған Аполлон Циклоптарды өлтірді, содан кейін Зевс оны Тартарға тастауға әзірленгенде Лето араласып, Аполлонның Адмет үшін жұмысшы болып жұмыс істеуін ұйымдастырды. Асклепий ісінен кейін Деионның қызы Астеродеяның эхоісі келеді. Ол Фокусқа екі ұл сыйлады; ұлы болғандары бірін-бірі ұнатпады, тіпті жатырда жатқанда да дауласып жүрді. Деионның тағы бір қызы Филонис Аполлоннан Филамонды, ал Герместен Автоликті дүниеге әкелді. Филамон Тамиристің әкесі болды; Одиссейдің атасы Автоликт олжасының сыртқы түрін өзгерте алатын шебер ұры еді, осылайша оны анықтаудан сақтайтын. Автоликтің қызы Полимела, Ясонның анасы, Эрисихтонның қызы Местраның эхоісінен тікелей бұрын дүниеге келді. Местраның оқиғасы Каталогтың ең жақсы сақталған және ең көп зерттелген бөлімдерінің бірі болып табылады. Ол қалауынша өз пішінін өзгерте алатын қабілетке ие болды, осы қабілетін әкесі Эрисихтон ашкөз аштығына қызмет ету үшін пайдаланды, содан кейін халық оны Аэтон (жалынды) деп атады. Ол Местраны күйеу бағасы үшін үйлендіріп, кейін қыз басқа түрде үйге оралып қайтатын. Бұл жоспардың ең көрнекті құрбаны Сизиф болды, ол өзінің айлакерлігімен ерекшеленсе де, болашақ келінін алуға құмар бола алмады. Сизиф пен Эрисихтон арасында ешбір адам шеше алмайтын дау туды, ал іс басқа билікке жүктелді. Мәтін осы тұста зақымдалған, дауды шешкен делдалдың кім екені даулы, сондай-ақ шешімнің мәні де белгісіз. Бұл үкім Местра туралы дауды қалай шешкені белгісіз, бірақ Сизиф ақыры жеңіліске ұшырайды, себебі Местра Глаукқа бала бермейді. Оның орнына Посейдон оны Кос аралға алып кетеді, онда ол құдайға Эврипилді сыйлайды. Эврипилдің ұрпақтары аралды билейді, Геракл оны шабуылдап, ұлы батырдың ерліктеріне қысқаша сілтеме жасайды. Лаомедонның жылқыларын үшін Трояға шабуылдан оралғанда, ол гигантомахияға қатысуға барар алдында Косқа шабуыл жасады. Местраның эхоісі оның әкесіне күтім көрсету үшін Афинаға оралуымен аяқталады, бірақ ақынның назары Сизифке ауады, себебі ол және оның ұлы Эвриноманың эхоісіндегі еркек тұлғалар болып табылады. Ол Афинадан әйелдерге қатысты өнерді үйренген, ақылды әрі әдемі қыз еді. Сизиф оның малын ұрлауға тырысты, бірақ Зевс араласты. Өзінің ниетіне жетпегенімен, Сизиф Эвриноммен Местрамен қол жеткізе алмаған нәрсені істеді: Глаукқа үйлену. Бірақ құдайлар тағы да кедергі келтірді, ол Посейдонға Беллерофонтты сыйлады, ол ұлына Химераны өлтірген қанатты жылқы Пегасты сыйлады. Илиадада бұл міндет Проэттің қайын атасы Иобаттың бұйрығы ретінде ұсынылған, ал Каталогта Беллерофонттың Ликия патшасының қызымен некесі тікелей одан кейін келеді.

It is uncertain at what point among the extant fragments the division between books 1 and 2 fell, but at least some of the Aeolid families were covered in the second book. The families of Perieres, Deion and Sisyphus (in that order) were most likely found in the 2nd book because there does not appear to be enough room left in book 1 to accommodate them as a group after the children of Neleus and Pelias. It was once thought that the Ehoie of Atalanta opened the book, but recently published evidence casts doubt upon this view (see Book 3, below). Perieres' family was centered around Messene. His son Leucippus had several daughters, but Arsinoe was singled out for extensive treatment. To Apollo she bore Asclepius, whom Zeus killed. In a rage Apollo killed the Cyclopes, after which Zeus was about to hurl him into Tartarus when Leto interceded and arranged for Apollo to serve as a laborer for Admetus instead. Directly following the Asclepius affair comes the Ehoie of Asterodeia, the daughter of Deion. She bore Crisus and Panopeus to Phocus; the brothers did not get along, quarreling while still in the womb. Another daughter of Deion, Philonis, bore Philammon to Apollo and Autolycus to Hermes. Philammon sired Thamyris; Autolycus, the grandfather of Odysseus, was a master thief who could change the appearance of his booty to avoid detection. Autolycus' daughter Polymele, the mother of Jason, is apparently born directly preceding the Ehoie of Mestra, the daughter of Erysichthon. Mestra's story is one of the best preserved and most studied sections of the Catalogue. She had the ability to change her shape at will, a skill which her father Erysichthon exploited in service of a ravening hunger with which he had been cursed and for which reason the people had nicknamed him Aethon (Αἴθων, Aithon, "Blazing"). He would marry off Mestra for the bride prices she garnered, only to have the girl return home in some different form. The most notable victim of this plot was Sisyphus, who, despite his characteristic cunning, could never retain custody of his would be daughter in law. Strife arose between Sisyphus and Erysichthon which no mortal could resolve, and the case was handed over to another authority. The text is damaged at this point, and identity of the mediator is a matter of dispute, as is the nature of the verdict rendered. Exactly how this judgement resolves the quarrel over Mestra is obscure, but Sisyphus ultimately comes out on the losing end, for Mestra does not bear children to Glaucus. Instead Poseidon whisks her off to Kos, where she bears Eurypylus to the god. Eurypylus' descendants rule the island, which is sacked by Heracles in a brief allusion to the great hero's adventures. On his way home from attacking Troy for the horses of Laomedon, he assaulted Kos before going on to participate in the gigantomachy. The Ehoie of Mestra closes with her returning to Athens to care for her father, but the poet's attention stays with Sisyphus, as he and his son are the male subjects of the Ehoie of Eurynome which immediately follows. She was wise and beautiful, having been taught womanly arts by Athena. Sisyphus attempted to cheat her of her cattle, but Zeus intervened. Although he did not get what he was after, Sisyphus did accomplish with Eurynome what he could not with Mestra: a marriage for Glaucus. The gods again got in the way, though, and she bore Bellerophontes to Poseidon, who gave his son the winged horse Pegasus with which Bellerophontes slew the Chimera. In the Iliad this task was presented as the order of Proetus' father in law Iobates, and in the Catalogue it appears to be followed immediately by the marriage of Bellerophontes and a daughter of the Lycian king.

Ашқылдылар

Библиотекада Инахтың ұрпақтары Девкалионның ұрпақтарынан кейін келді, ал «Каталогта» да осы тәртіп сақталған сияқты, мүмкін Инахтар өзен құдайының немересі Ниобедің Эхои арқылы таныстырылған. Зевске ол Аргусты, Аргостың атауын алған адамын, сыйлады, ол өз кезегінде Ионың әкесі Пейренды дүниеге әкелді. Зевстің Иомен болған қарым-қатынасы «Каталогта» да орын алды, себебі ежелгі авторлар осы мифтің поэмалық нұсқасын «махаббатта бәрі рұқсат» деген тұжырымды келтіру үшін пайдаланды, кем дегенде: Зевс пен Ионың «жасырын істерінен» Ливияның әкесі болған Епаф туды. Оның екі ұлы Агенор мен Белустың әулеттері жан-жақты сипатталған: біріншісі – 3-кітапта, екіншісі – оның дүниеге келгеннен кейін. Белустың қызы Трония болды, ол Герместен Арабусты (Арабияның атауын алған адамын) тудырды; Белустың ұлдары – Агипт және Данаус. Осы тұста Агипттің елу ұлы мен Дананың елу қызының жаппай үйлену тойы туралы миф айтылады, бірақ «Каталогта» осы оқиғадан көп нәрсе сақталған жоқ. Данаус қыздарымен Аргосқа қашып, құдық қазуды енгізді, «сусыз Аргосты сулы Аргосқа айналдырды» (Ἄργος ἄνυδρον ἐὸν Δανααὶ θέσαν Ἄργος ἔνυδρον). Агипттің ұлдары Данайдтарды Грекияға үйленуге мәжбүрлеу үшін еріп келді. Проэттің қыздары Гераны немесе Дионисті, немесе екеуін де қандай да бір жолмен ренжітіп, оларды тек Мелампус емдей алатын тері ауруымен немесе ақымақтықпен қарғады, ал Абас осы қызметі үшін көруші мен оның бауыры Биасқа Аргосты басқаруға үлес берді. Акрисийдің қызы Данаэ болды. Оның Зевспен болған құпия қарым-қатынасы, Персейдің дүниеге келуі, анасы мен ұлының еріксіз түрде ларнаксқа тығылуы туралы мәліметтер жылдам баяндалады, сондай-ақ Персейдің Андромедадан Алкей, Стенол және Электрионды тудыруы да тез арада орын алды.

3-кітап

2-ші және 3-ші кітаптардың арасындағы айырмашылық Каталогты қайта құруда ерекше қиындық тудырады. Теокриттың шәкірті Идилл 3.40-та Аталантаның тарихын «Гесиодтың 3-ші кітабында» деп атаған сияқты, бұл сілтеме, әдетте, осы поэмаға қатысты. Бір папирус Аталантаның Эхоиінің бірінші жолының басталышымен аяқталады, содан кейін екіге бөлінген абзац және бос орын қалдырылған, бұл оның reclamans екенін көрсетеді; екінші папирус (суретте) оның бөлімінің алғашқы бірнеше жолдарының соңы бос орынмен берілген, бұл кітаптың басы болуы мүмкін. Бұл екі фрагмент біріксе, мынадай мәліметтерді береді:

Келесі баяндама – Каталогтан антикалық дәуірден жеткен ең толық және қызықты эпизодтардың бірі. Аталанта үйленуден жалтарғысы келді, бірақ оның сұлулығына таң қылып, көптеген күйеушілер жиналды. Оның әкесі Схоеней оның қолын оның жылдам қызын аяқ шалысуда жеңген адамға беруге уәде берді, бірақ бір шарт қосты: кім сынаққа келісіп, жеңіліп қалса, өлім жазасына кесіледі. Афродита бәйгеге қатысушылардың бірі Гиппоменге қызды жолдан тайдыру үшін үш алтын алма берді; ол жүгіріп бара жатқанда оларды лақтырып, Аталантадан оған аяушылық танытуын өтінді. Үшінші алма лақтырылғанда мақсатына жетті, бірақ бұл жұбайлар бақытты өмір сүрмеді: Зевстің құдіретімен Аталанта «көруге рұхсат етілмеген нәрсені» көргендігі үшін арыстанға айналды, яғни ол киелі жерге заңсыз кірген болса керек. Аталанта туралы мәліметтер осы жерде тоқталады, ал бұл үзіндінің Каталогқа қалай және қайда енгені әлі белгісіз. Мүмкін, үшінші кітапқа жатқызу қате болған шығар, ал Аталантаның Эхоиі бірінші немесе екінші кітаптардағы Атамас отбасының құрамында болған. Тағы бір мүмкіндік – ол анасының отбасы аясында таныстырылған. Каталогтағы оның кім екені белгісіз, бірақ бұл гипотеза Аталантаның Белустың кең отбасындағы Данаэ Эхоиінен кейін Иннахид тұқымдасына енуіне мүмкіндік береді.

Агеноридтер

Каталогта және кейінірек мифографиялық дәстүрде Белустың бауыры Агенордың отбасы «шетелдіктер мен отансыздарға арналған қойма» сияқты еді. Оның ұлы Феникс Финикияның атаушысы болды, ал Кефеус пен Кадмус та оның ұлдары болса, онда Агеноридтер Эфиопия мен Фивада да кездесетін еді. Феникс Альфезибоядан Адонис тудырды. Кассиопея оған Финейді дүниеге әкелді; ол, мүмкін, Феникстің қызы Еуропаның анасы да болған шығар, бірақ қыздың анасы Телефасса болуы да мүмкін, мысалы, Мосхтың «Еуропасында» айтылғандай. Кейінгі классикалық әдебиетте және одан әрі танымал болған Еуропаның хикаясы Каталогта жақсы белгілі бір нысанда келтіріледі. Ол бірнеше досымен бірге шалғында гүл жинап жүргенде Зевстің көзіне түсті. Құдай шафран иісімен дем алған бұқаға айналып, осы түрде Еуропаны ұрлап, арқасында Критке жеткізді. Ол жерде ол Зевске Минос, Радамант және Сарпедонды туды, ал ол оған Гефест жасаған, Фива сагасында Гармонияның алқасы ретінде танымал алқасын сыйлады. Сарпедон Ликияны биледі, Зевс оған үш ұрпаққа тең өмір берді. Оның Тройядағы өлімі және Зевстің осыдан соң жіберген қан жаңбыры туралы қысқаша айтылады. Минос әкесі Астерионның орнына Критті биледі. Оған ол Девкалион, Катрей, Андрогеос және Эвригиені де туды, бірақ соңғы екі есімнің бір ұлды білдіруі де мүмкін. Әриднаның кем дегенде бір қызы болған, өйткені Андрогеос-Эвригийдің Афинадағы өлімі және афиналық жастардың Минотаврға құрбандығы туралы аңыз Тесейдің Критке жасаған жорығын және Ариаднаның осы құбылысқа қатысуын болжайды. Финей қарындасы Еуропадан да көп саяхаттаған, ал Каталогтағы оның өмірбаяны географиялық тұрғыдан алуан түрлі Иннахид әулетін тиісті әсемдікпен аяқтауға арналған «шедевр» болды. Зетес пен Кале, Бореадтар, қинаушыларды және қиналып жүргендерді жердің шетіне дейін қуды. Ақын қуғын кезінде кездескен көптеген алыс және таңғажайып тайпаларды тізімдеді, олардың ішінде: Катудайои («Жер асты адамдары»), Пигмейлер, Мелане («Қара терілілер»), Эфиопиялықтар, Ливиялықтар, «ат сүтін сауатын» скифтер, Хемикин («Жартылай иттілер») және Макрокефалои, сондай-ақ гриффиндер. Эфор осы эпизодты Gês Períodos (Γῆς Περίοδος, «Жерді аралау») деп атады, және бұл атау бір кезде Гесиодқа қате атрибуцияланған тәуелсіз еңбекке сілтеме жасайды деп есептелді. Алайда, 1911 жылы жоғарыда сипатталған Еуропа туралы мифті қамтитын кітаптан алынған эпизодтың кең көлемді папирус фрагменті жарияланғаннан кейін бұл көзқарас нақтырақ жолдан таңылды.

In the Catalogue and later mythographic tradition, the family of Belus' brother Agenor was something "like a repository for aliens and displaced persons." His son Phoenix was the eponym of Phoenicia, and if Cepheus and Cadmus were also his sons, the Agenorids would have been present in Aethiopia and Thebes as well. By one Alphesiboea Phoenix sired Adonis. Cassiepeia bore to him Phineus; she was perhaps also the mother of Phoenix's daughter Europa, but the girl's mother might have been Telephaassa, as in Moschus' Europa. Europa's tale, well known in later classical literature and beyond, appears in a largely familiar form in the Catalogue. She caught Zeus's eye while she and some friends were gathering flowers in a meadow. The god transformed into a bull with breath smelling of saffron, in the guise of which he abducted Europa, carrying her upon his back to Crete. There she bore Minos, Rhadamanthys and Sarpedon to Zeus, and he gave her a necklace made by Hephaestus that would figure in Theban saga as the Necklace of Harmonia. Sarpedon ruled Lycia, and was apparently granted a lifespan equal to three generations of men by Zeus. His death at Troy and the rain of blood it inspired Zeus to send is briefly described. Minos ruled Crete, succeeding his stepfather Asterion. To Minos she also bore Deucalion, Catreus, Androgeos and Eurygyes, though it is equally possible that these last two names referred to a single son. At least one daughter, Ariadne, was surely present, for the myth of Androgeos–Eurygyes' death in Athens and the subsequent sacrifice of Athenian youths to the Minotaur will presuppose Theseus' expedition to Crete and Ariadne's complicity in slaying the beast. Phineus was even better traveled than his sister Europa, and his biography in the Catalogue was apparently a "pièce de résistance" meant to conclude the geographically diverse Inachid stemma with an appropriate flourish. Zetes and Calais, the Boreads, pursued the tormentors and tormented to the ends of the earth. The poet catalogued many far flung and remarkable races encountered during the chase, including: the Katoudaioi ("Subterranean Men"), Pygmies, Melanes ("Black Men"), Aethiopians, Libyans, "horse milking" Scythians, Hemikynes ("Half Dogs") and the Makrokephaloi, as well as griffins. Ephorus called the episode the Gês Períodos (Γῆς Περίοδος, "Journey Around the World"), and it was once thought that this title referred to an independent work, one erroneously attributed to Hesiod. This view was disproved conclusively in 1911 with the publication of an extensive papyrus fragment (pictured) of the episode which derived from the same bookroll that contained the myth of Europa described above.

Аркадия

Пелаг пен Арканың арқалық ұрпақтары туралы бөлім, Инахидтер туралы бөлімнен кейін келген болуы мүмкін. Пелаг автохтонды болған; ол Ликаонды Океанида Мелибеядан немесе Килленнен, оның есімін сақтап қалған Аркадия тауының нимфасынан тудырды. Ликаонның елу дінсіз ұлы Зевстің ашуын қоздырып, Никтимнен басқа барлығы жойылды. Кейіннен сипатталған Аркадиялық тұлғалардың көпшілігі Аркастан тараған, ол Зевс пен Каллистоның, жергілікті нимфаның ұлы болған. Оның жұлдызға айналуының (катастеризм) танымал нұсқасы Псевдо-Эратосфеннің "Гесиодқа" жатқызылады, бірақ бұл сілтемедегі Гесиодтың еңбегі "Астрономия" болуы мүмкін. Арканың кем дегенде екі ұлы болды: Елат пен Афеид. Елаттан Тлесенор мен Пейритус, ал Афеидтан Проэттің әйелі Стеенебоя мен Алей туды. Телеф Мизия патшалығының тағында отырғанда, гректердің Трояға жасаған экспедициясы жасырап сол жерге қонды және өздерінің "ахейлер" деген тайпаластарымен соғысуға мәжбүр болды.

Атлантидтер

Библиотекада Аркадияның шежірелері Атлантидтермен тікелей жалғасады, және бұл рет Каталогтың құрылымын қайталайды, себебі Телеф миын жеткізетін папирус шолағының басқа да бөліктері Атлас қыздарының әулеттерін қамтиды: Тайгете, Электра, Алкиона, Стереопа, Селаено, Майя және Меропа. Майя Киллен тауында Зевске Герместі дүниеге келтірді. Тайгете де Зевспен бірге болды, Лакедемонды өмірге әкелді, оның арқылы Спартаның көптеген ұрпақтары тегін тапты, соның ішінде Эленнің әкесі Тиндарей және Одиссейдің әйелі Пенелопа. Зевске Электра тағы да Дарданды, троялықтардың атасы және Деметрмен бірге болғаны үшін өлтірілген Ээтионды сыйлады. Дарданның ұлдары Эрихтоний мен Илус болды. Гиреос пен Гипер Посейдонның Алкионадан туған ұлдары. Оның құрамына Гирийдің қызы Антиопаның Эхоиі кірді, ол Зевске Амфион мен Зетті дүниеге келтірді. Гипердің қызы Аретуза Посейдонмен бірге болды және Евбеядағы бұлаққа айналды, бірақ Абанттың атауын берген Абасты дүниеге келтіргенге дейін емес. Оның тегі Троя соғысындағы Абанттардың басшысы Элефенорға дейін жетеді. Стереопа Ареспен бірге жатып, Оеномаусты өмірге әкелді, бірақ бұл одақ Пелопс пен Оеномаустың қызы Гипподамияның әулетін зерттейтін төртінші кітапқа кейінге қалдырылуы мүмкін.

4-кітап

Папирустар жинақтала бастағанға дейін Каталогтың ең ұзақ сақталған бөлігі Геркулестің қалқанынан белгілі болды, оның алғашқы 56 жолы ежелгі гипотеза бойынша 4-кітаптан алынған. Бұл бөлім, Алькменнің Эхоиесі, оның күйеуі Амфитрионмен Фиваға қалай барғанын айтады. Амфитрион оның бауырларының Тафиандар мен Телебоандар қолынан келген өлімін қысым жасағанға дейін некелерін толыққанды аяқтай алмады. Амфитрион осы істі орындап қайтқанда, Зевс Алькменмен жатты; ол түні Амфитрион да солай істеді. Алькмен Зевстен Гераклді, ал Амфитрионнан Ификлді дүниеге әкелді. Алькмен Пелопидтер әулетіне жатады – оның анасы Лисидика Пелопс пен Гипподамеяның қызы болған, ал оның Эхоиесінен бұрынғы бөлімдер де Пелопидтерге қатысты. Пелопстың үш қызы Персей ұлдарына үйленді: Лисидика Электрионға, Нициппе Стенолусқа, ал Астидамея Алкейге. Нициппе мен Стенолустың қызы Астимедуза Эдипке үйленді, ал оның құрметіне өткен жерлеу ойындарында оның ұлы Полиник Адрасттың қызы Аргеяның назарына ілікті. Пелопстың ұлы Атрей Плистеннің әкесі болды, ол, белгілі шежіреге қайшы, Агамемнон мен Менелайдың әкесі еді. Олардың анасы Аэропа, Катрейдің қызы, ал олардың тууы туралы Алькменнің Эхоиесінен тікелей бұрынғы тармақтарда айтылған. Пелопидтер әулетінен басқа, және ол соңында жататын Атлантидтер әулетінің қалдықтарынан өзге, 4-кітаптың мазмұны туралы көп нәрсе белгілі емес. Бұл жерде Афинаның әртүрлі автохтондық патшалары мен Кекроптың қыздары бар афиналық бөлім табылуы мүмкін. Асопос өзенінен тараған әулет те осы аймаққа қатысты болуы мүмкін, себебі басқа көздерде «Асопостың қыздарынан тараған бірнеше адам немесе әулеттер» кездеседі. Бұл бөлімге жататын ең танымал әулет – Асоптың қызы Эгина, оның есімін алған аралдың нимфасы, Зевспен бірге болып Аэакты дүниеге әкелді. Аэак аралында жалғыз болып қалады деп қорқып, Зевс Эгинаның барлық құмырсқаларын адамдарға айналдырды, осылайша Мирмидон тайпасы пайда болды, олардың аты грек тіліндегі «құмырсқа» сөзімен – мýрмикс (μύρμηξ) байланысты.

Before the papyri began to accrue, the longest extant passage of the Catalogue was known from the Shield of Heracles, the first 56 lines of which were borrowed from book 4 according to an ancient hypothesis to the Shield. This passage, the Ehoie of Alcmene, recounts how she went to Thebes with her husband Amphitryon, who could not consummate the marriage until he had avenged the deaths of her brothers at the hands of the Taphians and Teleboans. As Amphitryon returned having accomplished this feat, Zeus lay with Alcmene; upon his return that very night, so too did Amphitryon. To the god Alcmene bore Heracles and to the hero she bore Iphicles. Alcmene belongs to the Pelopid line—her mother Lysidice was a daughter of Pelops and Hippodameia—, and the passages preceding her Ehoie also concern Pelopids. Three of Pelops' daughters married sons of Perseus: Lysidice married Electryon, Nicippe wed Sthenelus, and Astydameia wed Alcaeus. Nicippe and Sthenelus' daughter Astymedusa married Oedipus, and at the funeral games in his honor his son Polynices caught the eye of his future wife Argeia, the daughter of Adrastus. Pelops' son Atreus was the father of Pleisthenes who, contrary to the better known genealogy, was the father of Agamemnon and Menelaus. Their mother was Aerope, the daughter of Catreus, and their births were reported in the verses directly preceding the Ehoie of Alcmene. Besides the Pelopid line, and whatever remained of the Atlantid stemmata among which it ultimately belongs, little is known for certain about the further content of book 4. It is possible that an Athenian section including the various autochthonous kings of Athens and the daughters of Cecrops was found here. A family springing from the river Asopus has also been proposed for this region based on the presence of "several persons or families that other sources represent as descended from daughters of Asopos." The most notable family that would belong to this section is that of Asopus' daughter Aegina, the nymph of the island that bears her name who slept with Zeus and bore Aeacus. Fearing that Aeacus would be lonely on his island, Zeus changed all of Aegina's ants into men, spawning the tribe of Myrmidons, a play upon their name and the Greek word for "ant", μύρμηξ, mýrmēx.

5-кітап

Ал соңғы кітаптың ерекшелігі – оның алғашқы төрт кітаптың шежірелік құрылымынан өзгешелік танытуы. Бесінші кітап Еленаның күйеу болуға талапкерлерінің шамамен 200 жолдан тұратын тізімімен басталады, бұл стилі жағынан "Илиада"ның 2-кітабындағы "Кемелер тізіміне" ұқсас. Тізімге жиырма бес-отызға дейін талапкер енген болуы мүмкін, бірақ олардың тек он екісінің есімі белгілі. Аргостан Амфилох пен Алкмеон, Амфиарайдың ұлдары, Еленаны жеңіп алуға тырысты, бірақ Ерифиленің анасын өлтіргені үшін жазаланғандықтан, мүмкін, жарысқа қатыса алмады. Әрқашан данышман Одиссей сыйлықтар бермей, Кастор мен Полидевка елшілерді жіберді, себебі Менелайдың соңында жеңіске жететінін білді. Тоас Еленаны иелену үмітімен көптеген қой мен сиырларды сыйлады. Филактан Подаркс пен Протезилай көптеген сыйлықтар берді, олар "Кемелер тізімінде" бауырлас емес, ал тізімде туған ағалар ретінде көрсетілген. Афиналық Менестей өзінің барлық батырлардың ішіндегі ең байы екеніне сенімді болғандықтан, көптеген алтын қазан мен үш аяқты тұғырларды сыйлады. Аякс Саламистан Еленаға күйеу болып, айналасындағы жерлерді тонап, ол тонаған мүлікті сыйлық ретінде беруге уәде берді. Идомен Креттен алыс сапар жасады, Еленаның сұлулығы туралы тек естіген еді. Шешімін қабылдамас бұрын Тиндарей барлық күйеу болуға талапкерлерді өзінің қатал сертіне байлады: егер біреу оның қызын күшпен алып кетсе, оған талапкер болғандардың бәрі оны ұрлағаннан кек алуға міндетті. Барлық талапкерлер осыған дайындықпен келісті, әрқайсысы Еленаның қолына ие болады деп сенді. Осымен күйеу болуға талапкерлердің тізімі аяқталады, бірақ Менелайдың табысы туралы хабарланғаннан кейін, ақын Ахиллды Троя сағасының ең ұлы батыры және Геройлық дәуірді аяқтау жоспарындағы Зевстің маңызды рөліне байланысты енгізеді. Агамемнонның көмегімен Менелай ең көп қалыңдық төледі, бірақ егер Ахилл осы кезде ересек болғанда, ол әлбетте Еленаның қолына ие болар еді, "себебі соғысқа шебер Менелай да, жер бетіндегі ешбір адам оны жеңе алмас еді". Бірақ Ахилл келмеді, және Менелай Еленаны жеңіп алды, одан Гермиона туды.

The final book was different in that it apparently left behind the genealogical structure of the first four books. Book five opened with a nearly 200 line catalogue of the suitors of Helen, similar in style to the Catalogue of Ships in Iliad book 2. Although it is likely that the entire catalogue included twenty five to thirty suitors, only twelve are attested by name. From Argos Amphilochus and Alcmaeon, the sons of Amphiaraus, attempted to win Helen, but were perhaps never able to join in the contest because of their punishment for the matricide of Eriphyle. Ever shrewd, Odysseus did not give gifts but simply sent envoys to Castor and Polydeuces, because he knew that Menelaus would ultimately prevail. Thoas was not so wise and gave many sheep and cows in the hope of winning Helen. From Phylace, many gifts were given by Podarces and Protesilaus, who were cousins in the Catalogue, not brothers as in the Catalogue of Ships. Athenian Menestheus gave many gold cauldrons and tripods, confident that he was the wealthiest of all the heroes. Ajax wooed Helen from Salamis, promising to pillage the surrounding lands and give their possession as part of his gift. Idomeneus made the long journey from Crete himself, aware of Helen's beauty only from secondhand accounts. Before giving his decision, Tyndareus bound all the suitors to his fateful oath: should anyone ever take his daughter by force, all those who had wooed her must exact vengeance upon her abductor. To this all the suitors readily agreed, each believing that he would be given Helen's hand. At this point the Catalogue of Suitors has come to a close, but even as Menelaus' success is reported, the poet introduces Achilles because of his status as the greatest hero of the Trojan saga and his central role in Zeus's plan to bring the Heroic Age to a close. With the aid of Agamemnon, Menelaus had given the most bride prices, but were Achilles already of age, he would surely have won Helen's hand, "for neither warlike Menelaus nor any other human on earth would have defeated him". But Achilles was not present, and Menelaus won Helen, who bore Hermione to him.

Батырлық дәуірдің соңы

Елена мен Менелайдың некесі Троя соғысына бастап келеді, бұл оқиға батырлар дәуірін аяқтаса да, Каталогтағы осы ауысудың мән-жайлары нақты емес. Гермиона дүниеге келгеннен кейін құдайлар арасында келіспеушіліктер туындайды, ал Зевс адамзат арасында қырқыстар тудыру жоспарын құрады. Мәтіндегі жетіспеушіліктердің салдарынан осы жоспардың нақты мағынасы түсініксіз, соған байланысты бірнеше түсіндірмелер ұсынылды, ең көп қабылданғаны – Зевс соғыс арқылы көптеген адамдарды жоюды жоспарлап, батырларды Алтын ғасырға ұқсас жағдайларда өмір сүруге жеткізеді. Тағы бір мүмкіндік – Зевс батырлар тегін жоюды және әлемді бұрынғы күйіне қайтаруды көздеп отыр, ол кезде құдайлар бір-бірімен қарым-қатынас жасайтын, ал өлімдіктер емес. Қалай болғанда да, үлкен өзгеріс болады, ал Каталогтың соңғы бөлігі үзіліп қалғанда, бірнеше жұмбақты көріністер суреттеледі. Адамзаттың күшін әлсірететін зор дауыл тұрады:

Вест бұл жолдарды «Каталогтан белгілі ең көркем поэзия үзіндісі» деп сипаттаған, ол Гомердің «Илиада»сындағы Кальхастың болжауымен саякес болуы мүмкін, ол Троя соғысының алғашқы тоғыз нәтижесіз жылын тоғыз қоғозды жұтып қоятын жылан бейнесі арқылы болжайды. Мұнда «түксіз» – жыланды білдіретін метафора, үштіктердің алғашқысы болып көрінетін үш жұп тудырады. Папирустың қалдықтары азайып бара жатқанда, жылан терісін шешеді, бұл батырлар дәуірі аяқталып, әлем өлімдіктерге берілгеннен кейін болатын жаңаруды көрсетеді.

Белгілі орынсыз және даулы үзінділер

Каталогқа анық жатқызылған көптеген фрагменттер, олардың кейбіреулері айтарлықтай көлемді болса да, поэма ішіне орналастырыла алмайды, себебі олардың мазмұны тым нашар түсініледі немесе оларды әртүрлі тұлғаларға немесе шежірелерге жатқызуға болады, ал оларды бес кітаптың арасында анықтау қиын.

Кирена

Поэмадағы Киренаның орны мазмұн деңгейінен асып түсетін маңызға ие, себебі оның айтуы Ливиядағы Кирена қаласымен байланысты болса, «Каталогтың» жазылуының бастапқы мерзімі 631 жылға дейін ығысады, ол осы қаланың құрылған шамамен жылы. Пиндар, «Пифиялық 9» поэмасында Аполлонның Киренаны өз туған жері Фессалияда аң аулап жүргенде көріп, бірден осы еркек мінезді қызға ғашық болғанын айтады. Құдай дана кентавр Хиронның үңгіріне барып, ол кім екенін және онымен қарым-қатынас жасаудың дұрыс болатынын сұрайды. Содан кейін Хирон Кирена мен Аполлонның бірге болуы тағдырмен белгіленгенін, оны теңіз арқылы Ливияға алып баратынын, онда ол жердің бір бөлігін билейтін патшайым болады және одан Аристай есімді ұл туатынын болжайды. Одаға жазылған түсіндірмеде «Пиндар осы оқиғаны Гесиодтың Эхоиесінен алған» (ἀπὸ δὲ Ἠοίας Ἡσιόδου τὴν ἱστορίαν ἔλαβεν ὁ Πίνδαρος) делінеді және бөлімнің бастапқы жолдары келтіріледі (Cat. fr. 215):

«Каталогтың» шамамен 690 жылы жазылғанын айтатын Ричард Янко Пиндардың Гесиодтық мәтінге қаншалықты сүйенгені белгісіз екенін және Аполлон Киренаны Ливияға алып барған болса да, бұл қаланың пайда болу себебін болжай алмайды деп санайды. Басқалар бұл сілтеменің Гесиодтың қай поэмасындағы Киренаның Эхоиесі болғанына қатысты да түсініксіз екенін айтады – «Каталогта» ма, әлде «Ұлы Эхоилерде» ме: соңғысында Пиндардың айтуына ұқсас оқиғалар болуы мүмкін, ал бұрынғысы мифтің басқа нұсқасын ұсынса, егер «Каталог» Кирена туралы айтса. Дегенмен, Киренаны толығымен алып тастаумен байланысты дәлелдерді қабылдау оңай болмас – бұл, әрине, дәстүрлі түрде «Каталогқа» жатқызылатын Аристайға қатысты екі фрагментті ауыстыруды талап етеді, ал оның ұлы Актеон поэмада сөзсіз кездеседі.

Актеон

Актеон туралы аңыз Каталогта метаморфозалардың фрагментарлық сөздігіндегі қайта баяндама арқасында белгілі болды. Сөздікке сәйкес, Каталогта Актеонды Артемида бұғыға айналдырып, содан кейін оның жеке иті өлтірген мифтің нұсқасы бар еді, себебі ол Семелеге үйленуге тырысып, осылайша әйелге ниеттенген Зевсті ашуландырды. Бұл куәлік пайда болғанға дейін Эдгар Лобель Актеон аңызына қатысты 21 гексаметрлік папирусты жариялады, ол мәтінді Каталогқа жатқызды деп болжады. Фрагмент ашылғанда Актеон итімен жыртылған еді, ал құдай – Афина немесе, азырақ ықтимал, Артемида Хиронның үңгіріне келеді. Ол кентаврға Дионис Семеледен дүниеге келетінін және Актеонның иті оның қасиеттілікке ие болуына дейін онымен бірге төбелерді кезіп жүретінін, содан кейін Хиронмен бірге қалуға оралатынын болжады. Осы жерде папирус зақымдалған, бірақ иттің "қырсықтан" (λύσσα, lussa, 15-жол) құтылып, құдай Олимпке қайтқанда қожайынын жоқтап, азалауға кірісетіні анық. Меркельбах пен Вест бұл папирусты үзіндіге қоспады, соңғысы оны "ұйсызданған эпикалық пастиш" деп атады, бұл Каталог авторының "егер оған тиесілі екенін білгенде, қабірінде айналып кетіретініне" себеп болар еді. Гленн Мосттың сөзіне қарағанда, кейбір ғалымдар бұл мәтін эллинистік деп санайды, бірақ ол анық түрде көне екені дәлелденді және бүгінде кем дегенде бірнеше классицистер оны Каталогтың бір бөлігі деп есептейді.

Күн, құрамы және авторлығы

Көне заманда Каталогты Гесиодтың туындысы деп санаған. Паузанияс, оның заманында Геликон тауының маңында тұратын боеотиялықтардың тек "Жұмыстар мен күндер" Гесиодтың нағыз поэмасы деп есептегенін, тіпті сол поэманың алғашқы 10 тармағы ("Зевске арналған ән" деп аталатын) жалған екенін айтады. Күмәнділіктің тағы бір көрінісі – Элиан, ол Ниобеяның балаларының саны үшін "Гесиодты" сілтеме жасайды, бірақ оның цитатасын: "Егер бұл тармақтар Гесиодқа тиесіз болса, көптеген басқа үзінділер сияқты, олар оның туындысы емес, жалған көрсетілген болуы мүмкін" деп толықтырады. Бірақ Элианның күмәні, бүгінге дейін кең таралған Гесиод поэзиясы интерполяцияға өте сезімтал деген сенімнен туындаған болуы мүмкін, және ол Каталогтың барлығын жалған деп санады ма, жоқ па, анықтау мүмкін емес. Бұл екі жазба, десе де, жеке-жеке алынған, ал Родостың Аполлонийі, Византиялық Аристофан және Малустың Крейттері сияқты сарапшылар Гесиодқа қатысты күмәнділікке себеп таппаған сияқты, тіпті басқа Гесиодтық өлеңдердің мазмұны мен нағыздығына қатысты пікірталас кезінде Каталогты сілтеме жасайды. Қазіргі ғалымдар эллинистік әріптестерінің сенімін бөліспейді, сондықтан бүгінде Каталогты Гесиодтан кейінгі туынды деп есептейді. Гесиодтың біздің заманымыздан бұрын VII ғасырдың аяғында өмір сүргені болжамдалады, сондықтан тек Киринеялық Эхои ғана поэманың оған тиесіз екенін растай алады. Ричард Янконың эпикалық тілге қатысты зерттеуі керісінше, Каталогтың өте ерте, Гесиодтың "Теогониясымен" шамамен бір уақытта жазылғанын көрсетеді, және Янко Каталогтың "өзін Гесиод деп атайтын" "Теогониямен" бір автордың туындысы болмауына ешқандай себеп таппайды. Бірақ тағы бір сыншыл көзқарас, Гомер мен Гесиодтың поэзиясын ауызша дәстүрдегі рапсодтардың қайта құрастыруының соңғы нәтижесі ретінде қарастырады, бұл Каталогтың бастапқы Гесиод ядросынан Гесиодқа тағайындалған кезеңнен кейін соңғы түріне жеткенін көрсетеді. Мұндай жағдай поэманың мифологиялық мазмұны мен тілдік ерекшеліктеріндегі анахронизмдерді түсіндіруге мүмкіндік береді, бірақ Каталогтың берілген және ерте грек эпосының кең жиынтығы арасындағы байланыс мәселесін шешпейді. М.Л. Вест поэтикалық, тілдік, мәдени және саяси негіздемелер бойынша афиналық ақынның б.з.б. 580 және 520 жылдар аралығында "Әйелдер каталогын" құрастырып, оны Гесиодтың "Теогониясына" қосып, барлығы Гесиодтың туындысы сияқты көрсеткенін айтады, және бұл мерзімді 540 жылдан кейінгі кезеңге дейін қысқартуға болады деп санайды. Мысалы, ол Ксуттың Эректейдің қызына үйленуін Ионияның барлығын Афинаға бағындыру құралы ретінде қарастырады, өйткені олардың одағы Ион епонимін тудырды. Сол сияқты, Сикцион Эректейдің ұлы ретінде көрсетілген (фр. 224), Вест бұл Сицион тираны Клейстеннің Иония-Афина мүдделерін полисте ілгерілету әрекеттерінің көрінісі деп санайды, ол дәстүрлі түрде Дориан Аргосына жақын болған. Осы және басқа да ескертулер Весттің пікірінше, б.з.б. 575 жыл шамасындағы terminus post quem-ді белгілеуге мүмкіндік береді, бірақ ол "Теогонияның" 965-1020 тармақтарын, ол б.з.б. алтыншы ғасырдың соңғы бөлігіне жатқызады, Каталогтың құрамымен бір уақытта болған деп есептегендіктен, кейінірек мерзімді артық көреді. Весттің аргументтері өте ықпалды болды, бірақ басқа ғалымдар бірдей дәлелдерді пайдалана отырып, басқа қорытындыларға келді. Фаулер Сицион шежіресі Клейстеннің өлімінен (б.з.б. 575 ж.) бұрын жасалған туындыны көрсетеді деп санайды және поэманы Бірінші қасиетті соғыстан (б.з.б. 595-585 ж.) кейінгі кезеңмен байланыстырады, оның мазмұнын Амфиктион лигасының өсіп келе жатқан ықпалымен байланыстырады және оның авторын Аэолиялық Фессалияда орналастырады, өйткені аймақтың айналасында орналасқан Аэолид әулеттері поэманың ерте бөліктерінде басымдық танытады. Хиршбергер, керісінше, Аэолидтерге назар аударуды және Каталог авторының шығыс халықтарына деген қызығушылығын Кіші Азиядағы Эолис ақынының белгісі ретінде қарастырады; ол Каталогты 630 және 590 жылдар аралығында жазған деп болжайды, Гераклдың қалқанын жасауды және Стесихордың (б.з.б. 555 ж. шамасында қайтыс болған) поэмаға сілтемесін соңғы terminus ante quem ретінде қарастырады.

During antiquity the Catalogue was almost universally considered the work of Hesiod. Pausanias reports, however, that the Boeotians living around Mount Helicon during his day believed that the only genuine Hesiodic poem was the Works and Days and that even the first 10 lines of that poem (the so called "hymn to Zeus") were spurious. The only other surviving expression of doubt is found in Aelian, who cites "Hesiod" for the number of Niobe's children, but qualifies his citation with "unless these verses are not by Hesiod, but have been passed off falsely as his, like many other passages." But Aelian's skepticism could have stemmed from the belief, still common today, that Hesiodic poetry was especially susceptible to interpolation, and it is impossible to tell whether he regarded the entire Catalogue as spurious or not. These two passages are, in any event, isolated, and more discerning critics like Apollonius of Rhodes, Aristophanes of Byzantium and Crates of Mallus apparently found no reason to doubt the attribution to Hesiod, going so far as to cite the Catalogue in arguments concerning the content and authenticity of other Hesiodic poems. Modern scholars have not shared the confidence of their Hellenistic counterparts, and today the Catalogue is generally considered to be a post Hesiodic composition. Since Hesiod is supposed to have lived around the turn of the seventh century BCE, the Cyrene Ehoie alone could guarantee that the poem was not his. Richard Janko's survey of epic language, on the other hand, suggests that the Catalogue is very early, nearly contemporary with Hesiod's Theogony, and Janko sees no reason why the Catalogue "should not be by the same poet as the Theogony," who "calls himself Hesiod." But a different critical strain, one which views the transmitted Homeric and Hesiodic poems as ultimate products of rhapsodic recomposition within an oral tradition, would hold that from an initial Hesiodic nucleus the Catalogue arrived at its final form well after period to which Hesiod has been assigned. Such a scenario could account for perceived anachronisms in the mythological content and in the linguistic character of the poem, but would sidestep the issue of the relation between the Catalogue as it has been transmitted and the broader corpus of early Greek epic. M. L. West argues on poetic, linguistic, cultural and political grounds that an Athenian poet "compiled the Catalogue of Women and attached it to Hesiod's Theogony, as if it were all Hesiodic," sometime between 580 and 520 BCE, and thinks it possible that this range might be narrowed to the period following 540. He sees, for example, the marriage of Xuthus to a daughter of Erechtheus as a means of subordinating all of Ionia to Athens, since their union produced the eponym Ion. Similarly, Sicyon is made a son of Erechtheus (fr. 224), which West takes as a reflection of the tyrant Cleisthenes of Sicyon's attempts to promote Ionian–Athenian interests in the polis, which had traditionally been more closely connected to Dorian Argos. These and other considerations would, in West's view, establish a terminus post quem of c. 575 BCE, but he prefers a later dating on the assumption that Theogony 965–1020, which he assigns to the latter portion of the sixth century BCE, was contemporaneous with the composition of the Catalogue. West's arguments have been highly influential, but other scholars have arrived at different conclusions using the same evidence. Fowler thinks that the Sicyon genealogy would more likely reflect a composition before Cleisthenes' death (c. 575 BCE) and dates the poem to the period closely following the First Sacred War (595–585 BCE), connecting its content to the growing influence of the Amphictyonic League and placing its author in Aeolian Thessaly because of the Aeolid family trees centered around that region which dominate the earlier portions of the poem. Hirschberger, on the other hand, takes this focus upon the Aeolids and the Catalogue poet's perceived interest in eastern peoples to be indicative of a poet from Aeolis in Asia Minor; she proposes that the Catalogue was composed there between 630 and 590 BCE, viewing the composition of the Shield of Heracles and an apparent allusion to the poem by Stesichorus (died c. 555 BCE) as providing the ultimate terminus ante quem.

Қабылдау

Каталогтардың ең үлкен ықпалы эллинистік кезеңде сезілді, сол кезде поэма қанонның көрнекті мүшелерімен тікелей байланыс орнатудың орнына, құпия және ежелгі сілтемелерді ұнататын ақындар үшін қосымша Гомерлік өлшем тасы ретінде қолданылды. Каталогқа ең танымал эллинистік сілтеме Гермесианакстың «Леонтион» шығармасында кездеседі, онда ұлы әдеби тұлғалар мен олардың махаббаттарының тізімі жасалған, Орфей мен Агриопадан (көбінесе Эвридика деп аталады) басталып, ақынның замандастарына дейін, тіпті оның ұстазы Филит Костың өзі де кірген. Көптеген жазбалар өз нысандарының еңбектерімен ойын-құлықпен айналысады: мысалы, Гомер Пенелопаны сағынумен бейнеленген. Осы махаббатқа құмар ақыннан кейін Гесиодтың сөзі келеді: Мұнда ē' hoiē тіркесі әйел есімі ретінде берілген, Хелен Асквит оны «Белгісіз әйел» деп тапқырлықпен аударған, ал Аскрадағы үйін жек көретін ренішті Гесиод «Жұмыстар мен күндерде» 639–40-шы беттерде ауылдағы көңілсіз жас жігітке айналады. Гермесианакспен шамамен бір замандас болған Фанокл, «Махаббаттар немесе әдемі ұлдар» атты мифологиялық педерастиялық қарым-қатынастардың элегиялық тізімін жасады, онда әр оқиға ē' hōs (ἠ' ὡς) тіркесімен – «немесе сондай» сөзімен басталды. Самостық Никаенет, кейінірек эллинистік ақын, өзінің әйелдер тізімін жазды, ал Фанагориялық Сосикрат (немесе Сострат), басқаша белгісіз болған, «Эхои» (Ἠοῖοι) атты шығарма жазды, бұл «Эхои» сөзінің еркек түріне тең. Поэманың ehoie тіркесі мен тізім құрылымына сілтемелерді анықтау оңай болғанымен, эллинистік поэзиядағы Каталогпен өзара әрекеттесу осы аспектілермен ойын-құлықпен ғана шектелмеді: Каталогтағы мифтермен тікелей байланыс Александриялықтар үшін олардың Гесиодтық байланыстарын көрсетудің танымал тәсілі болды. Римде Республиканың соңғы кезеңі мен Август дәуірінің ақындары эллинистік кезеңнің Каталогпен байланысын жалғастырды. Каллимахтық байланыстарын ашық білдірген ақын Катулл – Каталогпен айналысқан ең ерте римдік автор. Пелей мен Тетистің тойы туралы эпиллионында Катулл Каталогтың проэміндегі қасиетті меймандылықты – қаһармандық дәуірдің ерекше белгісі ретінде және кейінірек жазылған кітапта айтылған жұбайлардың эпиталамиумдарын еске алады. «Энеидада» Вергилий өзінің жауынгерлер тізімін жылдам әйел жауынгер Камилламен аяқтайды, Гесиодтың Ификлдің жылдамдығы туралы айтқан сөзіне сілтеме жасайды – «Александриялық дәстүрдегі өте нәзік ишара». Овидий Вергилийдің «Метаморфозалардағы» сілтемесін «Аталанта» шығармасымен қайталайды, өзінің римдік ата-бабасының Ификлге жасаған сілтемесін осылай бейнелейді, өзінің поэмасының Гесиодтық сипатын, «Энеиданың» гомерлік сипатына қарама-қарсы қояды.

The Catalogues greatest influence was felt during the Hellenistic period, when the poem was used as an extra Homeric touchstone for the poets of the era who favored recondite and antiquarian references over direct engagement with the more prominent members of the canon. The most famous Hellenistic allusion to the Catalogue is found in Hermesianax's Leontion, which included a catalogue of great literary figures and their loves, beginning with Orpheus and Agriope (more commonly known as Eurydice) and proceeding down to the poet's contemporaries, including his teacher Philitas of Cos. Many of the entries engage playfully with their subjects' work: Homer, for example, is portrayed as pining for Penelope. Directly preceding that lovestruck bard comes Hesiod's blurb:

Here the ē' hoiē formula is styled as the name of a woman, cleverly rendered "Anne Other" by Helen Asquith, and the grumpy Hesiod who reviled his home in Ascra at Works and Days 639–40 becomes a discomfited lover boy in the village. Phanocles, a near contemporary of Hermesianax, composed an elegiac catalogue of mythological pederastic relationships entitled the Loves or Beautiful Boys in which each story was introduced by the formula ē' hōs (ἠ' ὡς), "or like". Nicaenetus of Samos, a later Hellenistic poet, wrote his own Catalogue of Women and the otherwise unknown Sosicrates (or Sostratus) of Phanagoria was said to have written an Ehoioi (Ἠοῖοι), the masculine equivalent of "Ehoiai". While allusions to the ehoie formula and catalogue structure of the poem are most easily recognized, interaction with the Catalogue in Hellenistic poetry was not limited to plays upon these aspects: direct engagement with the myths found in the Catalogue were a popular way for the Alexandrians to show their Hesiodic affiliations. At Rome the poets of the Late Republic and Augustan age continued the Hellenistic period's allusive engagement with the Catalogue. Catullus, a poet who made plain his Callimachean affiliations, is the earliest Roman author who can be seen to engage with the Catalogue. In his epyllion on the wedding of Peleus and Thetis, Catullus alludes to the theoxeny that the proem to the Catalogue presented as a defining characteristic of the heroic age and to the epithalamium of the couple that was sung in a later book. In the Aeneid Vergil closes his catalogue of combatants with the swift female warrior Camilla, alluding to the Hesiodic account of Iphiclus' speed in "a remarkably subtle nod to tradition in the best Alexandrian style." Ovid picked up on Vergil's allusion in the Metamorphoses with his treatment of Atalanta, which recast's his Roman forebear's allusion to Iphiclus in such a way that it highlights the Hesiodic character of his own poem in contrast with the Homeric character of the Aeneid.

Беру және қайта құру

Каталогтың соңғы толық түрі қашан жоғалғанын нақты айту мүмкін емес. Эллинистік кезеңнен бастап ерте Византия дәуіріне дейінгі елуден астам ежелгі көшірмелердің фрагменттері табылды. Каталог папирусынан кейін шамамен бір ғасыр өткен кітап таңбасында бесінші немесе алтыншы ғасырға жатқан Гезиод кодексі «Гезиодтың Теогониясы, Еңбектері мен күндері және Қалқаны» деп тізімделген. Осы кезге дейін Гезиодтың шығармаларының византиялық триадасы, ақынның атымен таралған басқа өлеңдерге қарағанда, белгілі бір корпусқа айналған сияқты. Дегенмен, Каталог туралы білім соңғы толық түрінің жоғалуымен тоқтаған жоқ, және ортағасырлық авторлар, мысалы, Евстафий мен Тзецес, басқа ежелгі авторлардың фрагменттері арқылы поэманы келтіре берді. Поэманың басқа да ықпалдары осыншалық анық емес: мысалы, грек мифологиясының ерте римдік нұсқаулығы – Псевдо-Аполлодоранның «Библиотекасы» Каталогты негізгі құрылымдық үлгі ретінде қабылдаған деп саналады, бірақ бұл мәтінде нақты айтылмаған. Гезиод фрагменттерін жинау және түсіндіру қазіргі заманда XVI және XVII ғасырларда басталды, негізінен Гезиодтың және басқалардың басылымдары арқылы. Алғашқы жинақтар ежелгі цитаталарды цитата келтірген авторлар бойынша ұйымдастырылған күйінде ұсынды, ал Гезиодтың еңбектері бойынша толыққанды қайта құруға ұмтылыстар тек және басқалардың жұмысынан кейін ғана басталды. Марксшефель поэманың алғашқы бөлімдері Девкалионның ұрпақтарын жүйелі түрде қарастыратынын бірінші болып мойындады, бірақ «Әйелдер каталогы» мен «Эхои» деп аталатын екі бастапқыда біріктірілген екі бөлек туынды деп санады: біріншісі генеалогиялық тұрғыдан құрылған, ал екіншісі, Марксшефельдің пікірінше, Тессалия және Боэотияның көрнекті қаһармандары туралы мифтерді баяндады, олардың әрқайсысы ē' hoiē формуласымен енгізілді. Алкменнің «Эхои» поэмасының 4-кітабына куәлік болғандықтан, Марксшефель 1–3 кітаптарды «Каталог», ал 4 және 5 кітаптарды «Эхои» деп ұсынды. Қалыптасып келе жатқан Каталогтың суреті құрылымы жағынан «Библиотекаға» ұқсас бола бастады, бірақ Теодор Бергк поэманы мифографиялық еңбектердің көмегімен қайта құруға болатынын бірінші болып нақты айтты (бірақ бұл туралы айқын мәлімдеме жасаған жоқ). Бергк пен оның замандастары Каталог пен Эхоидің жартылай жеке мәтіндер екендігі туралы Марксшефельдің тұжырымын көбінесе қабылдады, және 1894 жылға дейін Фридрих Лео олардың шын мәнінде бір поэманың балама атаулары екенін дәлелдеді. Леоның жұмысынан бірнеше жыл бұрын алғашқы шағын папирус фрагменті табылды, ал ХХ ғасырдың бірінші жартысында Каталогтың қазіргі мәтініне маңызды қосымшалар жасаған бірнеше басқа фрагменттер жарияланды. Бұл жаңалықтардың арасында маңызды үзінділер болды, мысалы, Суиторлар каталогы және Пелей мен Фетиданың эпиталлиясы, бірақ олар жұмыстың жалпы құрылымын қазіргі заманғы түсініктің деңгейіне көтерген жоқ. 1956 жылы проэманың табылуы үлкен жаңылысқа әкелді, өйткені ондағы құдайлар тізімі, Зевстен бастап құдайлық Гераклға дейін, кейбіреулерді Каталогтың қатаң генеалогиялық тәртіппен ұйымдастырылмағанына, бірақ құдайлар мен қаһарман әйелдердің одақтарын белгілі бір дәрежеде махаббат құдайына сәйкес ұйымдастырғанына сендірді. Алты жылдан кейін, Оксиринх папирустарының 28-ші бөлігі жарық көргеннен кейін, Гезиод поэмасының фрагменттеріне куәлік ететін папирустардың саны екі есеге жуық ұлғайды, осы жаңа мәтіндердің басым бөлігі Каталогқа тиесілі болды. Жаңа папирустар поэманың Ұлы отбасылардың шежірелері бойынша «Библиотекаға» ұқсас жолмен ұйымдастырылғанын және ақынның ē' hoiē формуласын пайдалануының кездейсоқ кіріспе әдісі емес, жалпы құрылымның құралы екенін нақты дәлелдеді.

It is impossible to tell exactly when the last complete copy of the Catalogue was lost. Fragments of over fifty ancient copies have been found, dating from the Hellenistic period through early Byzantine times. A book label from the century or so after the latest Catalogue papyrus lists the contents of a fifth or sixth century Hesiodic codex as "Hesiod's Theogony, Works and Days and Shield", and it appears that by this time the Byzantine triad of Hesiod's works had become the notional corpus, to the detriment of the other poems which had traveled under the poet's name. Knowledge of the Catalogue did not cease altogether with the loss of the final complete copy, however, and well into medieval times authors such as Eustathius and Tzetzes could cite the poem via fragments contained in other ancient authors. Other vestiges of the poem's influence are less clear: the Pseudo Apollodoran Bibliotheca, an early Roman era handbook of Greek mythology, for example, is widely believed to have taken the Catalogue as its primary structural model, although this is not stated explicitly within that text. The collection and interpretation of the Hesiodic fragments in the modern era began during the sixteenth and seventeenth centuries, primarily with the editions of and The earliest collections simply presented ancient quotations organized by the quoting author, and it was not until the work of , and that attempts at a proper reconstruction began. Marckscheffel was the first to recognize that the early portions of the poem treated the descendants of Deucalion in a systematic fashion, but he regarded what were called the "Catalogue of Women" and "Ehoiai" as two initially separate works that had been joined: the former was genealogically structured, while the latter, in Marckscheffel's view, simply recounted myths involving notable Thessalian and Boeotian heroines, with each introduced by the ē' hoiē formula. Since the Ehoie of Alcmene was attested for book 4, Marckscheffel proposed that books 1–3 were the "Catalogue", and books 4 and 5 were the "Ehoiai". The picture of the Catalogue that was emerging began to resemble the Bibliotheca in structure, but Theodor Bergk was the first to suggest explicitly (though in passing) that the poem might be reconstructed with the help of the mythographic work. Bergk and his contemporaries still largely followed Marckscheffel's conclusion that the Catalogue and Ehoiai were semi distinct texts, and it was not until 1894 that Friedrich Leo finally demonstrated that these were in fact alternate titles for a single poem. A few years before Leo's paper, the first small papyrus fragment was found, and the first half of the twentieth century would see the publication of several other pieces which added significantly to the modern text of the Catalogue. Among these finds were important passages, the Catalogue of Suitors and Epithalamium of Peleus and Thetis for example, but few advanced the modern understanding of the work's overall structure. The appearance of the proem in 1956 actually led to a major misapprehension, for the list of gods found therein, beginning with Zeus and proceeding through the divine Heracles, led some to believe that the Catalogue was not organized in a strictly genealogical manner, but presented the unions of gods and heroines organized to some extent by amorous deity. Six years later, with the publication of the 28th part of the Oxyrhynchus Papyri, the corpus of papyrus witnesses to the fragmentary Hesiodic poems was nearly doubled, with the lion's share of these new texts belonging to the Catalogue. The new papyri proved once and for all that the poem was organized by genealogies of the great families in a way similar to the Bibliotheca, and that the poet's use of the ē' hoiē formula was not a random method of introduction but an organizing tool within an overall structure.

Басты басылымдар

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Аудармалар

(Абайсызда қарау керек: тіпті 1908 жылға да ескірген.) (1914 жылғы 1-басылымға сілтеме.) Ағылшын тіліндегі аударма грек мәтінімен қатар келтірілген; ежелгі цитаталардың аудармаларынан басқа, қазір қолданылмайды. Немец тіліндегі аударма. Грек мәтінімен итальян тіліндегі аударма; Меркельбах пен Весттің басылымдарына адал негізделген. Каталогтың ежелгі бағалауларын қамтиды. Ағылшын тіліндегі аударма грек мәтінімен қатар келтірілген; жаңағы зерттеулерді ескереді.