Кіріспе

Шотланд жазушысы, журналист және теледиктор

Арчибальд Гордон Макдонелл (3 қараша 1895 – 16 қаңтар 1941) – шотланд жазушысы, журналист және теледиктор, ең белгілі туындысы – жұмсақ сатиралық роман "Англия, олардың Англиясы" (1933).

Ерте өмір және білім

Макдонелл Үндістанның Пуна қаласында шотландтық отбасында дүниеге келді, ол Уильям Роберт Макдонеллдің кіші ұлы, LL. D., Шығыс Үндістан саудагері және Бомбей сауда палатасының төрағасы, сондай-ақ диірменші және өнер жинаушы Джон Форбс Уайттың қызы Элис Элизабет, медициналық білім алған. Кейін отбасы Абердин қаласына көшті. Оның әкесі Бомбей қаласында "танымал тұлға" және "әдебиет пен өнерді терең зерттеуші" болды, ол романист Джордж Гиссингпен хаттасты. Оның анасының әпкесі Рейчел Уайт – Кембридждің Ньюнхэм колледжінде білім алған көрнекті классикалық ғалым және бұл саланың алғашқы әйел ұстаздарының бірі болды. Макдонелл Винчестерде білім алып, академиялық және спорттық жетістіктерімен көзге түсті, футбол және гольфтен мектеп құрамасына қатысты.

Мансап

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол екі жыл бойы Корольдік далалық артиллерияның лейтенанты болып қызмет етті, содан кейін әскерден мүгедектік себептерімен шығарылды, мүмкін қабықтан стресске байланысты (лейтенант Камерон, «Англия, олардың Англиясы» романының басты кейіпкері осы себеппен үйіне қайтарылды). Соғыс оған, оның буынның көптеген өкілдеріне сияқты, терең әсер етті. Содан кейін ол екі жыл Шығыс Еуропада болды, бірінші кезде Польшаны қайта құрумен, содан кейін Ресейдегі ашаршылықтан зардап шеккендерге көмек көрсетті. 1922 жылы ол Ұлттар Лигасы штатына қосылды, онда бес жыл жұмыс істеді. Саяси көзқарасы бойынша ол Либералдық партияны қолдады. 1923 және 1924 жылдары ол Либералдық партиядан кандидат ретінде Линкольн округіне сайлауға түсті, бірақ жеңіліске ұшырады. Макдоннелл Лондонда журналист болып жұмыс істеді, негізінен «Лондон Меркури» журналы үшін сахналық қойылымдарға рецензия жазды. 1933 жылы ол «Англия, олардың Англиясы» атты туындысымен танымал болды. Кітап сыншылардың және оқырмандардың жоғары бағасын алды және сол жылы Джеймс Тейт Блэк сыйлығына ие болды. Бүгінде Макдоннелл көбінесе осы бір кітабымен еске алынады. Ол ағылшын юморының классикасы саналады және соғыс аралық Англияның суреттемесі үшін оқырмандар тарапынан жоғары бағаланады. Крикет жанкүйерлері оны әсіресе ауылдық крикет матчының әйгілі суреттемесі үшін жақсы көреді. Оның басқа кітаптары көбінесе ұмытылғанмен, олардың бірнешеуі оның өмірінде мақтауға ие болды. Олардың арасында «Перуангелдей» (1934) және «Жаман адамның өмірбаян» (1938) романдары бар; соңғысы 2001 жылы Ұлыбританияда «Prion Humour Classics» баспасында қайта жарық көрді. Макдоннелл сондай-ақ «Нил Гордон» псевдонимімен алты детективтік роман жазды, олардың бірін Милвард Кеннедимен бірлесіп жазды. Ол «Джон Камерон» псевдонимін де қолданды. Макдоннелл сонымен қатар әскери тарихты жақсы білді және «Наполеон және оның маршалдары» (1934) атты тарихи зерттеу жазды. Макдоннелл театр үшін бірнеше пьеса жазды. Бұл көбінесе «Енді не істейміз, сәби?» сияқты комедиялар болды. «Немесе мен Танганьикаға барамын ба?» қойылымдары Лондон сахнасында қойылды. Ол сонымен қатар мансабының басындағы кезеңде әуесқой театрға қатысты. 1930 жылғы қаңтарда «Таймс» газетінде жарияланған Тёрслидегі әуесқой қойылым туралы рецензияда ол өзінің рөлін «көпшілікке ұнайтын» «керемет құштарлықпен» ойнағаны айтылды. Макдоннелл 1940 жылы «Анаконда экипажы» атты оқиғалар жинағын жазды. Макдоннелл «The Observer» журналына тұрақты түрде материалдар жазып, сонымен қатар BBC Empire Service телеарнасының танымал хабаршысы болды. Ол спортқа бейімділігімен және бірінші сыныпты гольфшы болғанымен көзге түсті, бірнеше рет Олд Уайкхэмді ұлттық жарыстарда өкілдік етті. Ол 1941 жылы Оксфордта 45 жасында кенеттен қайтыс болды. «Таймс» газетінде жарияланған некрологта ол «сатиралық романдардың жас мектебінің жетекшілерінің бірі» деп сипатталды. Ол Оксфордтағы Вулверкотт зиратында жерленген.

Некелер

Макдоннелл екі рет үйленген. Оның алғашқы некесі 1926 жылдан 1937 жылға дейін жалғасты, нәтижесінде оның жалғыз қызы Дженни дүниеге келді. 1937 жылдың шілдесінде оның әйелі Мона ажырасуға талап етті. Сотқа ұсынылған мәліметтерге сәйкес, Макдоннелл өткен жылғы қаңтарда Лондондағы бір қонақүйde адалдыққа қиянат жасаған. Оның екінші әйелі Роза Пол Шифф болды, оның отбасы Варбург банктік фирмасымен байланысты болған және Аншлюсқа дейін туған Венасынан Англияға қашып келген.