Морган Ллуйд: Уэльс пуритан дінінің қайраткері және ақын
Morgan Llwyd
Морган Ллуйд (1619-1659) – уэльсский пуританин, поэт, проповедник Оливера Кромвеля. Білімі, діні оянуы, және Уэльстегі дін таратудағы рөлі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уэльс пуританы Морган Ллвид (1619 – 3 маусым 1659) – пуритандық Бесінші монархиялық қозғалыстың өкілі және уэльс тіліндегі ақын, проза жазушы.
Welsh Puritan
Morgan Llwyd (1619 – 3 June 1659) was a Puritan Fifth Monarchist and Welsh language poet and prose author.
Өмірбаян
Морган Ллвид Гвинедтің Maentwrog қауымында мәдениетті және ықпалды отбасында дүниеге келді. Оның әкесі, Хью Ллвид, кәсіби әскер және белгілі уэльс тіліндегі ақын болды, сондай-ақ астролог және сиқыршы ретінде де танымал еді. Морган Ллвид Врексемде білім алды, онда ол пуритандық уағыздаушы Уолтер Крэдоктың ықпалымен діни оянуды бастан кешірді, және оны пуритандық шіркеудің мүшесі болу үшін Лланфаческе еріп барды. Англия азамат соғысы кезінде ол Оливер Кромвельдің Жаңа армиясында капеллан қызметін атқарды, ал 1644 жылы Уэльске қайтып келді, бастапқыда уағыздаушы ретінде, ал 1650 жылы Уэльсте Евангелиені тарату туралы актіге сәйкес бекітілген адам ретінде. 1656 жылы ол Врексемде пастор болып қоныстанды, онда 1659 жылы қайтыс болды және Росддудағы Диссиденттердің зиратында жерленді. Ол көптеген күрделі символизммен толған діни және философиялық жазбаларымен танымал болды. Морган Ллвид Врексемдегі алғашқы бейім жол министрі деп есептеледі. Врексемдегі уэльс тіліндегі Ysgol Morgan Llwyd орта мектебі оның құрметіне аталған.
Morgan Llwyd was born to a cultured and influential family in the parish of Maentwrog, Gwynedd. His grandfather, Huw Llwyd, was a professional soldier and noted Welsh language poet, and also had a reputation as an astrologer and magician. Morgan Llwyd was educated in Wrexham, where he experienced a religious awakening under the Puritan preacher, Walter Cradock, whom he followed to Llanfaches to be part of a Puritan church. During the English Civil War, he served as a chaplain in Oliver Cromwell's New Model Army, and in 1644 he returned to Wales, first as a preacher, and in 1650 as an Approver under the Act for the Propagation of the Gospel in Wales. In 1656 he settled as a minister in Wrexham, where he died in 1659, and is buried in the Dissenters' Burial Ground in Rhosddu. He was known for his religious and philosophical writings, many of which contained complex symbolism. Morgan Llwyd is credited with being the first Nonconformist minister in Wrexham. Ysgol Morgan Llwyd, the Welsh medium high school in Wrexham, is named after him.
Жұмыс
Морган Ллвид – валли және ағылшын тілдерінде жеті прозалық шығарманың, көптеген өлеңдердің және Джон Спарроудың ағылшын тіліндегі аудармаларынан алынған Якоб Бёме еңбектерінен үзінділердің аудармаларын жасаған автор. Оның ең маңызды прозалық еңбегі – Llyfr y Tri Aderyn, яки «Үш құстың кітабы», онда Кромвельдің басқаруы кезіндегі жоғары шіркеу англиканы және роялистік фракцияны бейнелейтін қарға, оның үкіметін көрсететін бүркіт және пуритандық фракцияны, бүркітті пуритандық ілімнің растығына және теократияның дұрыстығына көндіретін көгершін арасындағы діни және саяси тартыс қамтылған. Бұған қоса, қарға мен көгершін Нұхтың кемесінен құрғақ жер іздеу үшін жіберілген қарға мен көгершінмен салыстырылады, ал тарих – Жаратылыс кітабындағы су тасқыны туралы айтылған құдайдың үкімі мен Морган Ллвидтің жақын арада күтетін Соңғы Сот арасындағы үзіліс ретінде бейнеленеді. Морган Ллвидтің валли тіліндегі үш қысқа прозалық шығармасы – Llythyr i'r Cymry Cariadus, Gwaedd yng Nghymru yn Wyneb pob Cynwybod және Cyfarwydd i'r Cymru, онда ол оқырмандарының Құдаймен жеке татуласу қажеттігін баса көрсетеді. Оның ағылшын тіліндегі үш трактатының бірі – «Лазар және оның қарындастары жұмақ туралы әңгімелеседі» және «Христос қайда?» теологиялық мәселелерді қарастырады, ал «Үш көршінің адал әңгімесі» Оливер Кромвельдің билігіне қатысты түрлі көзқарастарды зерттейді.
Morgan Llwyd was the author of seven prose works in Welsh and English, a considerable body of poetry, and translations of passages from the work of Jakob Bóhme, taken from the English language translations of John Sparrow. His most significant prose work is Llyfr y Tri Aderyn, or The Book of the Three Birds, comprising a religious and political debate between a Raven, representing the High Church Anglican and Royalist faction under Cromwell's Commonwealth; an Eagle, representing its government; and a Dove, representing the Puritan faction, who convinces the Eagle of the truth of Puritan teaching and the validity of theocracy. In addition to this, the Raven and the Dove are compared with the Raven and Dove sent out from Noah's Ark to search for dry land, and history is represented as a hiatus between the divine judgement given in the Genesis flood narrative, and the Last Judgement, which Morgan Llwyd expects very shortly. Morgan Llwyd's three shorter Welsh language prose works are Llythyr i'r Cymry Cariadus, Gwaedd yng Nghymru yn Wyneb pob Cynwybod and Cyfarwydd i'r Cymru, in which he stresses the urgent need of his readers for a personal reconciliation with God. Of his three English language tracts, Lazarus and His Sisters Discoursing of Paradise and Where Is Christ? deal with theological matters, while An Honest Discourse Between Three Neighbours explores differing attitudes to Oliver Cromwell's rule.
Сыни жауап
Саундерс Льюиспен сұхбаттасқанда, әңгімеші Джон Гвилим Джонс «үлкен» көркемдік қарызын «Лайтер и’р Симри Кариад» және «Лайфр и Три Адерин» еңбектеріне еңсергенін айтады, ол олардың стилін жақыннан зерттеді және оларға ұқсауға тырысты. Ал М. Уинн Томас «Морган Ллвид» монографиясында оның прозасының поэтикалық және қияли байлығын, терең мистикалық діни көзқарасын білдіру құралы ретінде зерттейді. Гвинфор Эванс Морган Ллвидты «Уэльс ұлтын құрушы» деп санайды, ол Уэльс мәдени аясында пуритандық ілімді қолдаушы ретінде және қазіргі Уэльс ұлттық санасының қалыптасуына үлес қосқандықтан тарихи маңызға ие. Хью Беван «Морган Ллвид и Лленор» еңбегінде оның пуритан және жазушы ретіндегі маңыздылығын қарастырады, ал Горонви Оуэннің «Rhwng Calfin a Böhme: Golwg ar Syniadaeth Morgan Llwyd» кітабы оның теологиялық және мистикалық идеяларын зерттейді. «Llyfr y Tri Aderyn» еңбегін 1896 жылы National Eisteddfod үшін Л. Дж. Парри, ал Роб Мимприсс «A Book of Three Birds» (Cockatrice Books, 2017) деп ағылшын тіліне аударды.
In an interview with Saunders Lewis, the short story writer John Gwilym Jones speaks of his "immense" artistic debt to Llythyr i'r Cymry Cariadus and Llyfr y Tri Aderyn, whose style he studied closely and sought to imitate, while M. Wynn Thomas, in his monograph Morgan Llwyd, explores the poetic and imaginative richness of his prose as a tool for expressing his intensely mystical religious vision. For Gwynfor Evans, Morgan Llwyd is a "Welsh nation builder", historically significant as a proponent of Puritanism in specifically Welsh cultural terms, and as a contributor to a modern Welsh national consciousness. Hugh Bevan considers his importance as a Puritan and writer in Morgan Llwyd y Llenor, while a book by Goronwy Owen, Rhwng Calfin a Böhme: Golwg ar Syniadaeth Morgan Llwyd, explores his theological and mystical ideas. Llyfr y Tri Aderyn was translated into English by L. J. Parry for the National Eisteddfod in 1896, and by Rob Mimpriss as A Book of Three Birds (Cockatrice Books, 2017).