Кіріспе

Спорттағы қорғаныс стратегиясы

Аймақтық қорғаныс – командалық спорт түрлерінде қолданылатын қорғаныс жүйесінің бір түрі, адамға қарсы қорғанысқа қарама-қарсы болып табылады; әр ойыншы қарсы команданың белгілі бір ойыншысын қадағалаудың орнына, әр қорғаныс ойыншысына жауапты аймақ (зона) беріледі. Аймақтық қорғаныс қорғаныс ойыншылары қарсы команданың ойыншыларын қадағалайтын көптеген спорт түрлерінде қолданылуы мүмкін. Аймақтық қорғаныс пен аймақтық принциптер футбол, американдық футбол, австралиялық футбол, баскетбол, шайбалы хоккей, лакросс, нетбол және басқаларында жиі қолданылады.

Баскетбол

Аймақтық қорғанысқа берілген атаулар аймақтың алдыңғы қатарындағы (қақпадан ең алыс) ойыншылар санынан басталады, содан кейін артқы қатарлардағы ойыншылар саны келеді. Мысалы, 2-3 аймақтық қорғаныста екі қорғаушы аймақтың жоғарғы бөлігіндегі (құлыптың үстіндегі) аймақты, ал үш қорғаушы базалық сызыққа жақын аймақты қамтиды. Match up zone – бұл адамнан-адам және аймақтық қорғаныстың гибридтік түрі, онда ойыншылар қарсыластың өзінің аймағына кіретін кез келген ойыншыға қарсы адамнан-адам қорғанысын қолданады. Темпл университетінің бұрынғы бас жаттықтырушысы Джон Чейни осы қорғаныстың ең белгілі жақтаушысы болып табылады. Гибридтік қорғаныстарға Box and one да кіреді, онда төрт қорғаушы 2-2 аймағында, ал бір қорғаушы қарсыластың нақты бір ойыншысын қорғайды. Осы қорғаныстың бір түрі – Triangle and two, онда үш қорғаушы 2-1 аймағында, ал екі қорғаушы қарсыластың екі нақты шабуылшы ойыншысын қорғайды. Аймақтық қорғаныс халықаралық, университеттер мен жастар арасындағы жарыстарда кең таралған. Ұлттық баскетбол лигасы (НБА)-да аймақтық қорғаныс 2001-2002 маусымға дейін тыйым салынған еді, және көптеген командалар оны негізгі қорғаныс стратегиясы ретінде қолданбайды. НБА-да қорғаныста үш секундтық ереже де бар, ол 2001-2002 маусымда енгізілді, бұл командаларға аймақтық қорғаныс ойнауды қиындатады, себебі мұндай қорғаныстар әдетте ойыншыны құлыптың ортасына орналастырып, енуге кедергі келтіреді.

Американдық футбол

Американдық футболда аймақтық қорғаныс – бұл "пасты ұстаудың" бір түрі. Американдық футболдың қорғаныс стратегиясы және аймақтық бұғаттау туралы көріңіз.

Австралиялық футбол

Баскетболдан алынған аймақтық қорғаныс тактикасы Австралия футболына 1980 жылдардың соңында Роберт Уоллз енгізді және ойынды түбегейлі өзгертті. Оны Эссендон футбол клубының жаттықтырушысы Кевин Шиди ең тиімді пайдаланды. Бұл тактика, голдан кейін фулбек допты ортаға тепкен кезде қолданылады. Допты тепкен ойыншыға қарсы тұрған команда өздерінің шабуылшыларын, толық шабуылшысы мен орталық шабуылшысының ішінде, 50 метрлік доғаның артқы жағында тең аралықта орналасқан аймақтарға жайғастырады. Бұл оларға қарсылас ойыншыларды тоқтатуды жеңілдетеді және допты ортаға тепкенде дәлдікке мәжбүрлейді, нәтижесінде қателік мүмкіндігі артады, бұл допты жоғалтуға және тағы бір гол мүмкіндігіне әкелуі мүмкін. Осыдан келіп, аймақты бұзудың ең жақсы жолдары – допты ұзаққа (50 метрден астам) қуатты тебу, көбінесе төмен дәлдіктегі торпедалық тепкіш соққыны қажет етеді, немесе қорғаныстан қысқа пастармен ойнап, содан кейін қарсыластар аймақты бұзғанда ойынды жаңа бағытқа бұру. Соңғысы 1990 жылдан бері бұл тактиканың тиімділігін азайтып отыр. Тағы бір техника – жиналма, ол көбінесе аймақтық қорғанысқа қарсы қолданылады, онда допты теппейтін команданың барлық ойыншылары бірігіп тұрып, содан кейін әртүрлі бағытта шашырайды. Допты тебуші әдетте белгіленген нысананың (көбінесе рукман) қай бағытта жүретініне қарай бағыт алады.

Мұз үстіндегі хоккей

Мұзды хоккейде ойыншылар бейтарап аймақта тұзаққа түсіріп және сол қанатты жабыстырып аймақтарды қорғайды.

Лакросс

Лакроста аймақтық қорғаныс, әдеттегі адамға қарсы қорғаныс сияқты жиі қолданылмайды. Оны Веслиан университеті сияқты мектептер D III деңгейінде тиімді пайдаланған. Олар көбінесе 6 ойыншыдан тұратын "бэкер" аймағын қолданады, онда үш ойыншы жоғарыда, үш ойыншы төменде орналасып, өз аймағында қалуға және мүмкіндігінше аз айналуға тырысады. Командалар ойыншысы кем болған кезде, көптеген командалар "box және one" аймақтық қорғанысын қолданады, онда төрт сыртқы ойыншы өздеріне белгіленген аймақта қалады, ал бесінші ойыншы допты қадағалап, шабуыл шебіндегі ойыншыны (креасты) қорғайды.

Желілік доп

Нетбол – баскетболға ұқсас спорт түрі, стратегиялары мен тактикалары да осыған ұқсас, бірақ әр командада жеті ойыншыдан болады. Аймақтық қорғаныс командалар қолданатын басты қорғаныс стратегияларының бірі, сондай-ақ жеке қорғаныс та қолданылады. Кездесетін түрлері: орта алаңды блоктеп тұру, «қорап және екі» аймағы, «алмаз және екі» аймағы, «қораптан шығу» аймағы және «бөлінген шеңбер» аймағы.