Кіріспе

"Порги мен Бесс" операсының "Жазғы уақыт" ариясы – Джордж Гершвиннің 1934 жылы "Порги мен Бесс" операсы үшін жазған ариясы. Әннің сөздерін операның негізі болған "Порги" романының авторы Дубоз Хейвард және Айра Гершвин жазған. Ән тез арада танымал болып, көптеген джаз стандарттарының біріне айналды, оны "күмәні жоқ, композитор жазған ең ұлы әндердің бірі" деп сипаттайды. Гершвиннің өте көрнекті жазуы джаз элементтерін және ХХ ғасырдың басындағы АҚШ-тың Оңтүстік-Шығысындағы афроамерикандықтардың ән үлгілерін тамаша үйлестіреді. Композитор және либреттист Стивен Сондхайм Хейвардтың "Жазғы уақыт" және "My Man's Gone Now" әндерінің сөздерін "музыкалық театрдың ең жақсы сөздері" деп атады.

Порги мен Бесс

Гершвин әнді 1933 жылдың желтоқсанында жазуды бастады, сол кезеңдегі афроамерикалық халық музыкасының стилінде өзінің рухани әнін жасауға тырысты. Гершвин 1934 жылдың ақпанына дейін Дубоз Хейвардтың өлеңін музыкаға қойып бітірді және келесі 20 айды операның партитурасын аяқтауға және оркестрлеуге жұмсады. Бұл ән «Порги мен Бесс» операсында бірнеше рет орындалады. Оның сөздері операның 1-ші әрекетіндегі «ва до ва» атты бірлескен хордан кейін естілетін алғашқы сөздер болып табылады. Оны Клара орташа ән ретінде орындайды. Әннің тақырыбы кейін құмар ойындар сахнасына қарсы әуен ретінде, 2-ші әрекетте Клараның қайталап орындауында және 3-ші әрекетте Бесс, екі ата-анасы да дауылда қаза болғаннан кейін Клараның енді жесім қалған баласына ән салып бергенде қайта жаңғырылады. Әнді алғаш рет 1935 жылдың 19 шілдесінде Эбби Митчелл жазды, Джордж Гершвин фортепианода ойнап, оркестрді дирижерлік етті (George Gershwin Conducts Excerpts from Porgy & Bess, Mark 56 667). 1959 жылғы мюзиклдің кино нұсқасында Лули Жан Норман осы әнді орындады. Оның орындалуы AFI-нің «100 жыл 100 ән» американдық кинодағы ең үздік әндер тізімінде 52-орында болды.

Әндер мәтіні

Хейвардтың ән мәтініне шабыттанған нәрсе – оңтүстік халықтық рухани ән "All My Trials" болды, одан ол өзінің "Порги" пьесасында Клараға бір бөлігін оқытты. Ән мәтінін Стивен Сондхайм жоғары бағалады. Оның алғашқы жолы туралы айтқанда: