Кіріспе
Американдық сәулетші және қолөнерші Сэмюэл МакИнтайр (16 қаңтар 1757 – 6 ақпан 1811) – американдық сәулетші және қолөнерші, ең белгілісі – Федералдық стильдегі сәулеттің классикалық мысалы саналатын Chestnut Street District ауданындағы жұмыстарымен танылған.
Samuel McIntire (January 16, 1757 – February 6, 1811) was an American architect and craftsman, best known for his work in the Chestnut Street District, a classic example of Federal style architecture.
Өмір және мансап
Салемде, Массачусетс штатында үй салушы Джозеф МакИнтайр мен Сара (Рак) отбасында дүниеге келген ол, ағаш кесуші мамандығымен айналысып, архитектура саласында өсті. 1778 жылдың 10 қазанында Элизабет Филдке үйленді және бір ұлы болды. 1786 жылы Саммер-стритте қарапайым үй мен шеберхана салды. 1780 жылдардан бастап МакИнтайр Салемнің көрнекті саудагері және Американың алғашқы миллионері Элиас Хаскет Дербидің тапсырысымен жұмыс істеді, оның кең отбасы үшін бірнеше үйлер салды немесе жөндеді. МакИнтайр кітаптардан Палладиандық сәулет стилін үйреніп, қала элитасы арасында әдемі үйлерді жобалауда жақсы беделге ие болды. 1792 жылы АҚШ Капитолийінің жобалау конкурсына қатысты. 1797 жылдан кейін МакИнтайр бостондық сәулетші Чарльз Булфинчтің стилінде жұмыс істеді, ол шотланд сәулетшісі Роберт Адамның неоклассикалық стилін осында танымал еткен еді. Алайда, Булфинчтің дизайны Шығыс жағалауында кең таралған болса, МакИнтайр негізінен Жаңа Англияда ғана салды. Оның ағаштан немесе кірпіштен салынған үйлері әдетте 3 қабаттан тұратын, әрқайсысында орталық залдың айналасында 4 бөлме болған. 1799 жылы ол ағалары Джозеф және Энджер МакИнтайрмен серіктестік құрды, олар құрылыстарды жүргізді, ал ол шеберханада әр түрлі әшекейлерді – ішкі ағаш беттерін безендіретін гирляндалар, розалар, гүл шоқтары және бидай бауларын қадағалады. МакИнтайрдың Салемдегі жұмыстарына Пирс Николс, Пибоди Силсби, Гарднер Уайт Пингри және Элиас Хаскет Дербидің үйлері кіреді. Оның Салемдегі қоғамдық ғимараттары – Ассамблея залы, Гамильтон залы, Вашингтон залы және сот үйі (соңғы екеуі бұзылған). МакИнтайр Салем аймағындағы кітаптар мен басқа сәулетшілердің үлгілерін ұстанған, өзін-өзі үйреткен сәулетші болғандықтан, ол өз туындыларын жасауда ағаш кесу өнеріндегі тәжірибесін пайдаланды. Кук Оливер үйі де осыдан ерекшелік танытпады, үй иесі капитан Кук Элиас Хаскет Дерби үйінде көргенін ұнатып, ағаш жұмыстарын және дизайнын қайта пайдаланғысы келді. Элиас Хаскет Дерби үйі өте әсем және бүкіл ғимарат бойынша егжей-тегжейлі болды. Ал Кук Оливер үйі Дерби үйіне қарағанда әлдеқайда қарапайым болды, бірақ кейбір бөлшектері қайта пайдаланылғандықтан сақталды, фасады ғимаратқа пропорционалды және пропорцияларға сәйкес симметриялық болды. МакИнтайр да, капитан Кук та бұл үйдің аяқталуын көре алмады. Ол, әсіресе жиһаз жасау және мүсін жасау саласында шебер қолөнерші болды. Оның туындыларының арасында Вольтердің және Массачусетс штатының бірінші губернаторы Джон Уинтроптың бюстері бар; екеуі де қазір Ворчестердегі Америка антикварлық қоғамына тиесілі. Ағаш кесу өнері МакИнтайр отбасынан ұрпақтан-ұрпаққа жетті. Ағаш мүсіндері өте жақсы өңделгендіктен мәрмәр мүсіндерге ұқсады. МакИнтайрдың сәулет саласындағы жұмысы есіктер мен бөлмелердің әшекейлерінде Еуропаның Рококо стиліне жақын болды. "1811 жылдың 6 ақпанында қайтыс болған Сэмюэл МакИнтайр мырзаның естелігіне. 54 жасқа толды. Ол сәулет, мүсін және музыкадағы дарынымен ерекшеленді: Кішіпейілділік және әдепті мінез-құлық оны жақсы көрінетін етті: Еңбекқорлық және адалдық оған құрмет әкелді: Ол еркектік жасқа келгенде Исаның дінін қабылдады және өмірінің соңына дейін оның қағидаларын сақтады."
МакИнтайр кафедрасы
McIntire креслосы – бұл бастапқыда үлкен жиынтықтың бір бөлігі болған, Элайас Хаскет Дерби үшін жасалған, арқасы тігілген кресло. Креслоның жалпы дизайны Джордж Хепплвайттың «Кабинет жасаушы және төсемшіге арналған нұсқаулық» (Лондон, 1788) кітабының 2-ші суретіне негізделген, бірақ арқасының және алдыңғы аяқтарының бөліктеріне көлемдік ою-өрнек қосу арқылы едәуір байытылған. Шалқаның төменгі бөлігіндегі жартылай дөңгелек бөлігіндегі оюланған жүзім шоқтары және әрбір аяқтың үстіңгі жағындағы лента түйіндерінен төгілген мотивтер МакИнтайрмен байланысты.
Сэмюэл МакИнтайр тарихи ауданы
Сэмюэл МакИнтайр тарихи ауданы 1981 жылы құрылды, бұрын құрылған екі ауданды – Каштановый көшесі тарихи ауданы (1971) және Федеральді көше аймағы тарихи ауданы (1976) – біріктіріп, сондай-ақ Жоғарғы Эссекс, Броуд және Уоррен көшелерінде, Далтон Парквейде және олардың арасындағы түрлі көшелерде орналасқан 249 ғимаратты қосты. Аудан Салемнің танымал сәулетші-кескіндемешісі Сэмюэл МакИнтайрдың есімімен аталады, ол 31 Саммер көшесінде тұрып, жұмыс істеген. МакИнтайрдың алғашқы маңызды тапсырысы – Пирс Николс үйі (1782) және оның көптеген дамыған туындылары, соның ішінде Гамильтон залы (1805) аудан шегінде сақталған. МакИнтайр жобалаған Федералды дәуірдегі көптеген қалалық үйлер орналасқан Каштановый көшесі, Салемнің 18-шы ғасырдың соңы мен 19-шы ғасырдың басындағы сауда және теңіз үстемдігінің ескерткіші болып табылады. Аудан Америкадағы 17-ші және 18-ші ғасырлардағы тұрғын үйлердің ең ірі шоғырлануы болып есептеледі және АҚШ-тағы 1900 жылға дейінгі маңызды тұрғын үйлердің ең үлкен жиынтықтарының біріне жатады. Көптеген ерекшеліктер болмаса, 1640-1940 жылдар аралығында аймаққа тән негізгі сәулеттік стильдердің барлығы ұсынылған. Ауданға сонымен қатар Witch House немесе Джонатан Корвин үйі (шамамен 1642), шіркеулер, Броуд Стрит зираты (1655), бірнеше ескерткіштер және Салем мемлекеттік нормалдық мектебінің алғашқы ғимараты (1854) да кіреді.
Федералды жиһаздар бойынша әлем рекорды
2011 жылы Самуэль МакИнтайрға жатқызылатын ою-өрнекпен жасалған махоганнан жасалған қабырғалық орындық аукционда 662 500 долларға сатылып, Федералдық стильдегі жиһаз үшін жаңа әлемдік рекорд орнатты. 1790 жылдардың соңында қолмен жасалған және қолмен ойылған бұл орындық, бастапқыда Элизабет (Кроуншилд) және Элиас Хаскет Дерби сатып алған сегіз орындықтың бірі еді.