Кіріспе

"Испан симфониясы" ре минорында, Op. 21, Эдуард Лалоның скрипка және оркестр үшін жазылған шығармасы.

Тарих

Бұл шығарма 1874 жылы скрипкашы Пабло Сарасате үшін жазылған, ал премьерасы 1875 жылғы 7 ақпанда Парижде өтті. "Испания симфониясы" деп аталғанымен (сондай-ақ Sinfonia concertante қараңыз), қазіргі музыканттар оны скрипкалық концерт деп санайды. Шығарманың өте барлығында испандық мотивтер кездеседі және испандық тақырыбындағы музыканың танымал бола бастаған кезеңін ашты. (Жорж Бизенің "Кармен" операсы "Испания симфониясынан" бір ай кейін премьераланды.) "Испания симфониясы" Лалоның ең көп орындалатын екі шығармасының бірі, екіншісі – ре минорындағы виолончель концерті. Оркестр құрамына пикколо, 2 флейта, 2 гобой, 2 кларнет, 2 фагот, 4 валторна, 2 труба, 3 тромбон, литавра, барабан, үшбұрыш, арфа және скрипкалар кіреді.

Чайковскийге әсері

"Испания симфониясы" П. Чайковскийдің ре мажордағы скрипкалық концертінің тууына ықпал етті. Глинка сияқты басқа да орыс композиторлары Испанияға саяхаттап, жас орыс композиторлары арасында болреро мен испан тақырыптарына қызығушылық тудырды. Чайковский Моцарттың "Дон Джованниін" (Севильяда өтетін) ұнатып тыңдаған, 1876 жылы премьерасында Бизенің "Карменін" естіген, ал 1887 жылы Римский-Корсаковтың "Испан каприччиосының" орындалуы кезінде кастанеттермен ойнаған, бұл туралы Чайковскийді сол кезде жақсы білген виолончелист Юлиан Поплавский айтқан ("Басқалардың көзімен қарағандағы Чайковский" (Индиана университетінің баспасы, 1999), 236–237 беттер). 1878 жылдың наурыз айында Чайковский Швейцариядағы Кларенс қаласында Надежда фон Мекктің имениесінде, апатты некесінің аяқталуынан және одан кейінгі өзіне қол жұмбау әрекетінен сақадануда болды. Оның сүйікті шәкірті (және, айтуынша, жақыны), скрипкашы Иосиф Котек, көп ұзамай Берлиннен скрипкаға арналған көптеген жаңа ноталармен келді. Оның жинағында "Испания симфониясы" да болды, оны ол және Чайковский зор қуанышпен орындап шықты. Бұл Чайковскийге скрипкалық концерт жазу идеясын берді, ол дереу фортепианолық соната бойынша жұмысын тоқтатты және 17 наурызда концертке кірісті. Котектың техникалық көмегімен концерт 11 сәуірге дейін аяқталды.