Кіріспе
C flat major (немесе C flat кілті) – C нотасына негізделген, C, D, E, F, G, A және B ноталарынан тұратын мажор гаммасы. Оның кілттік белгісінде жеті бемоль бар. Оның қатысты миноры – A flat minor (немесе энгармониялық G sharp minor). Оның параллель миноры, C flat minor, көбінесе B minor-мен алмастырылады, себебі C flat minor-дың үш қос бемолі оны қолдануды қиындатады. C flat major-дың тікелей энгармониялық эквиваленті – B major, бес диезбен жазылған кілттік белгі. C flat major гаммасы:
C flat major (or the key of C flat) is a major scale based on C, consisting of the pitches C, D, E, F, G, A, and B. Its key signature has seven flats. Its relative minor is A flat minor (or enharmonically G sharp minor). Its parallel minor, C flat minor, is usually replaced by B minor, since C flat minor's three double flats make it impractical to use. The direct enharmonic equivalent of C flat major is B major, a key signature with five sharps. The C flat major scale is:
C flat major is the only major or minor key, other than theoretical keys, which has "flat" or "sharp" in its name, but whose tonic note is the enharmonic equivalent of a natural note (a white key on a keyboard instrument).
C flat major – теориялық кілттерден басқа, атында "бемоль" немесе "диез" сөздері бар, бірақ тоникалық нотасы табиғи нотаның (пернедегі ақ клавишаның) энгармониялық баламасы болатын жалғыз мажор немесе минор кілт.
C flat major (or the key of C flat) is a major scale based on C, consisting of the pitches C, D, E, F, G, A, and B. Its key signature has seven flats. Its relative minor is A flat minor (or enharmonically G sharp minor). Its parallel minor, C flat minor, is usually replaced by B minor, since C flat minor's three double flats make it impractical to use. The direct enharmonic equivalent of C flat major is B major, a key signature with five sharps. The C flat major scale is:
C flat major is the only major or minor key, other than theoretical keys, which has "flat" or "sharp" in its name, but whose tonic note is the enharmonic equivalent of a natural note (a white key on a keyboard instrument).
Арфа музыкасында қолдану
C бас дыбысы – арфаның негізгі тоналығы, оның барлық педальдары жоғарғы жағдайда, және бұл аспап үшін ең дыбысты тоналық саналады. Осылайша, Рихард Штраустың «Ein Heldenleben» шығармасында арфаларға берілген алғашқы нұсқау C бас тоналығында жазылған, бірақ оркестрдің қалған бөлігі бұрын E бас тоналығында ойнаған болса да, 3 бемоль кілт таңбасын сақтап, қазір B бас тоналығында ойнайды, қажетті диездер мен бемольдер жазылады. Оркестрдің қалған бөлігі B мажорда ойнағанда арфалық партияларды C бемоль мажорда жазу ерекше жағдай емес: B мажорда жазылған оркестрлік музыкада арфалық партияларды C бемоль мажорда жазу стандартты тәжірибе. Арнольд Бакстың «Тинтегель» симфониялық поэмасында тоналық B мажор, және арфалық партия әрқашан C бемоль мажорда жазылады; бірақ бұл жағдайда арфаның кілт таңбасында тек 6 бемоль бар, ал қажетті F диездері жазылады. Клод Дебюссидің флейта, альт және арфаға арналған сонатасында екінші бөлімнің ортаңғы бөлімі B мажорда, ал арфалық партия C бемоль мажорда жеті бемольмен жазылған. Рейнхольд Глиэрдің E бемоль мажордағы арфа концертінде ортаңғы бөлім – C бемоль мажордағы вариациялар жиынтығы. Кейде арфалық партиялар G бемоль мажорда да жазылады, ал оркестрдің қалған бөлігі F диез мажорда болады. Арфалық партиялар A бемоль минорында да жазылуы мүмкін, егер оркестрдің қалған бөлігі G диез минорында жазылған болса.
С-сольді мажордағы музыка
Көптеген композиторлар B ди мажорының энгармониялық эквивалентін пайдалануды қалайды, себебі ол C-бемоль мажорының жеті бемольіне қарағанда бес диезді ғана қамтиды. Дегенмен, Фредерик Шопеннің G-бемоль мажордағы Contredanse-інің ортаңғы бөлімі C-бемоль мажорда жазылған, сондай-ақ Эрнесто Назареттің фортепианоға арналған екі бразилиялық тангосының ортаңғы (трио) бөлімдері, "Chave de Ouro" және "Labirinto" (екеуі де G-бемоль мажор тональностьда), сонымен қатар Уильям Болкомның фортепианоға арналған "Seabiscuits" шығармасының соңғы жартысы (соңғы екі тақырып). Исаак Альбенистің "Иберия" шығармасының бірінші бөліміндегі "Evocación" атты қысқаша бөлімі C-бемоль минорының тональностьын үш қос бемольді акциденттер ретінде қосу арқылы ұсынады. Айналасындағы бөлімдер C-бемоль мажорда, 7 бемольдік тональность белгісімен жазылған. Бұл бөлім соната формасында, A-бемоль миноры тональностьда, сондықтан екінші тақырып дәстүрлі туыс мажор тональностьта (және A-бемоль мажордың дәстүрлі тоникалық мажор тональностьда, ол шығарманың соңына жақын қайта пайда болады) орналасқан. Людвиг ван Бетховеннің фортепиано сонатасының баяу бөлімі No. 12 негізгі тақырыбы бар, ол A-бемоль минорынан C-бемоль мажорға модуляцияланады, содан кейін теориялық түрде C-бемоль минорына өтеді, бірақ B миноры ретінде жазылған (осы бөлімдегі әрбір нота жеті бемольдік тональность белгісіне байланысты акциденттерді қажет етеді). Бетховеннің бірнеше басқа шығармаларында C-бемоль мажорда маңызды бөлімдер бар, бірақ олар әдетте оларды басқа тональность белгісіндегі акциденттермен көрсетеді, себебі C-бемоль мажордың жеті бемолі оны қолдануды қиын етеді; мысалы: No. 9 симфония, Op. 125 (хоралдық), III бөлім: бірінші тақырыптың соңғы қайта оралуына дейін көзге түсетін мүйіз солисі бар бөлім, B-бемоль мажорда; фортепиано сонатасы No. 26, E-бемоль мажор, Op. 81a ("Қоштасу"): бірінші бөлімге баяу кіріспедегі бірнеше такттар; фортепиано сонатасы No. 31, A-бемоль мажор, Op. 110, III бөлім: Arioso бөлімінің алғашқы пайда болуы A-бемоль минорында (тек 6 емес, 7 бемольмен жазылса да), және бұл оның туыс мажор тональностьы C-бемоль мажорға маңызды модуляцияны қамтиды; фортепиано концерті No. 5, E-бемоль мажор, Op. 73 ("Император"): бірінші бөлімнің экспозициялық бөліміндегі бірінші және екінші тақырыптар арасындағы ауысу тақырыптарының бірі. C-бемоль мажор Бенджамин Бриттеннің арфаға арналған C-бемоль мажордағы Interlude-і үшін, Макс Регердің барлық мажор және минор тональностьдағы Canon-дары үшін (Кітап 1 No. 62 және 63, және Кітап 2 No. 48), сондай-ақ Кристиан Генрих Ринктің барлық мажор және минор тональностьдағы Тридцать прелюдиясынан No. 29 үшін қолданылады. Кейбір ноталарда бас кілтіндегі C-бемоль мажор тональность белгісі F-тің бемолі жоғарыдан екінші жолда жазылады. Мұны, мысалы, жоғарыда берілген Альбенистің мысалында көруге болады: Iberia, 1-ші бөлім: "Evocación", оның шамамен үштен екісі 7 бемольде, және оның әрбір бас кілтіндегі таяқшалары осы нұсқаны көрсетеді. Бұл сондай-ақ Boosey & Hawkes концерттік тобының нұсқасындағы "Көрікті Дунай вальсінің" екінші бөлімінде де көрінеді.
Symphony No. 9 in D minor, Op. 125 (Choral), mvmt. III: the section containing a prominent horn solo before the final return of a variant of the first theme, back in B flat major
Piano Sonata No. 26 in E flat major, Op. 81a (Les Adieux): several bars into the slow introduction to the first movement
Piano Sonata No. 31 in A flat major, Op. 110, mvmt. III: the first appearance of the Arioso section is in A flat minor (despite being notated with only 6, not 7, flats), and this includes a significant modulation to its relative major key of C flat major
Piano Concerto No. 5 in E flat major, Op. 73 (Emperor): one of the transitional themes in the first movement's exposition section, between the first and second subjects. C flat major is used for Benjamin Britten's Interlude in C flat major for harp, several of Max Reger's Canons in All Major and Minor Keys (Book 1 Nos. 62 and 63, and Book 2 No. 48), and No. 29 from the Thirty Preludes in All Major and Minor Keys by Christian Heinrich Rinck. In some scores, the C flat major key signature in the bass clef is written with the flat for the F on the second line from the top. This can be seen, for example, in the Albéniz example given above: Iberia, 1st movement: "Evocación", about two thirds of which is in 7 flats, and every bass clef staff of which shows this variant. This is also seen in the second movement of the Beautiful Danube waltz in the Boosey & Hawkes concert band edition.