Кіріспе
C. Northcote Parkinson романдары сериясы. «Оқпан кемесі» – C. Northcote Parkinson-ның теңіз романдарының бірі. Оқиға XVIII ғасырдың соңында, Ұлыбритания Революциялық Франциямен соғысқан кезде өрбуде. Паркинсонның басты кейіпкері – жас мор офицері. Көптеген көркем әдебиеттегі офицерлерден өзгеше, Паркинсонның батыры Ричард Делансидің қызмет бабымен өсуіне көмектесетін ықпалды қолдаушылары жоқ. Паркинсонның Деланси туралы жазған алғашқы романы – «Қарызды төлеу» («The Devil to Pay») романында, оның кейіпкері өз орнын таба алмай, көптеген қиындықтардан өтеді. «Оқпан кемесінде» Делансидің қызметі бар. Ол британдық Шығыс Үндістан компаниясына тиесілі HMS Glatton кемесінің екінші лейтенанты, кеме жаңадан құрастырылған, қысқа қашықтықтағы, ірі калибрлі каронадалардан тұратын эксперименталды қару-жарақпен жабдықталған. HMS Glatton адмирал Адам Дунканның Батавия Республикасын блокадалап тұрған флотының құрамында.
The Fireship is one of a series of nautical novels by C. Northcote Parkinson. It is set in the late 18th century, when Britain was at war with Revolutionary France. Parkinson's hero is a junior naval officer. Unlike many fictional officers Parkinson's hero, Richard Delancey, does not have any powerful patrons to ease his way to promotion. In The Devil to Pay, the first novel Parkinson wrote about Delancey, his hero goes through a long series of adventures before he can find himself an appointment. In The Fireship Delancey has a position. He is the second lieutenant of HMS Glatton, a converted vessel from the British East India Company, fitted with an experimental armament consisting of all short range, large caliber carronades. HMS Glatton is part of Admiral Adam Duncan's fleet blockading the Batavian Republic.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
1797 жылы, роман басталған жыл, Корольдік флот екі ауыр бүлікке ұшырады. Бүлікшілердің басты наразылығы жалақы мен жұмыс жағдайларына байланысты болды. Теңізшілер ондаған жылдар бойы жалақыларын көтере алмады, ал әскерлер жақында ғана айтарлықтай жалақы көтерімі алды. Тәртіп қатал болды және теңізшілердің көпшілігі мерзімі өткен әскерлер еді. Адмирал Дунканның флотына бұл оқиғаның қатты әсер етуі заңды болды. Деланси кемесінің бірінші лейтенантының шапшаң ойлауы бүлікке жол бермейді, ал «Глатон» адмирал Дунканның кемесіне қосылып, қалған флот оған қосылғанша алдаумен ұстап тұрады. Бірақ ол үшін бүлікшіні атып өлтіруге тура келді. Бүлікші портта қаза болғандықтан, бірінші лейтенант жағалауда қалуға мәжбүр, ал Деланси оның міндеттерін өз мойнына алады. Голланд флоты порттан шығып, адмирал Дунканның флотымен шайқасқанда ол бірінші лейтенант міндетін атқарады. Кемпердаун шайқасы – шешуші жеңіс. Әрбір кемедегі бірінші лейтенант командир шеніне көтеріледі. Бірақ Делансидің әріптесінен айып тазаланды, ал капитан Деланси емес, оның жоғарылатылуын қалайды. Капитан сот процесінің адал офицердің мансабына қара дақ түсірмеуін қалайды, өйткені бірінші лейтенант, ең алдымен, экипаждың өте жақсы өнер көрсетуі үшін жаттықтыруға жауапты болды. Деланси ашуға булыққан, бірақ ол өрт кемесінің басқаруын алады. Ол бұл мүмкіндікті өрт кемелерінің тарихын зерттеу арқылы пайдаланады. Желкенді кемелерде өрт өте қауіпті болды. Олардың жоғарғы бөліктері құрғақ болуы мүмкін, ал құрылысында шайыр сияқты өте тез тұтанатын материалдар қолданылды. Өрт кемелері – жау флотына қарсы жүзуге арналған, өртеу құралдарымен жүктелген кемелер. Олардың жоғарғы бөліктерінен жау кемесінің қанаттарына ілініп, шатастыру үшін үлкен ілгектер ілінді. Жау флотына жақындағанда, өртеу құралдарына от қойылады. Деланси өзінің кемесі жау кемесін өртеп жатқанда қираса, шенді жоғарылатуға үміттенуге болатынын біледі. Бұл қиынға соққандай көрінеді. Бірақ Ирландияның ауылдық аймақтарында бүлік тудыру үшін француз экспедициясы оған мүмкіндік береді.
officer's career — And the first lieutenant, after all had the primary responsibility for training the crew so that their performance was exemplary. Delancey is bitter, but he does receive command of a fireship. He makes the most of this, by researching the history of fireships. Fire was a very serious danger aboard sailing ships. Their upper works could be bone dry, and very highly flammable materials, like pitch, were used in their construction. Fireships were ships intended to be sailed against enemy fleets at anchor, loaded with incendiaries. Big hooks are hung from her upper works, to entangle with the enemies ship's rigging. When they get close to the enemy fleet, the incendiaries are set alight. Delancey learns that if his vessel is destroyed while burning an enemy vessel, he can count on promotion. It seems a long shot. But a French expedition to stir up sedition in rural Ireland provides him with his opportunity.