Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сурдулица – Сербияның оңтүстігіндегі Пчинья ауданында орналасқан қала және муниципалитет. 2011 жылғы деректер бойынша, қаланың халқы шамамен 10 000 адамды, ал муниципалитет 20 319 тұрғыннан тұрады.
Surdulica is a town and municipality located in the Pčinja District of southern Serbia. As of 2011, the population of the town is around 10,000, while the municipality has 20,319 inhabitants.
Тарих
Тарихи тұрғыдан алғанда, қала қазіргі атауымен алғаш рет 1530 жылы Бенедикт Курипешичтің жазбаларында кездеседі. Сербия революциясынан соң және 1877 жылы қаладан соңғы түріктер қуылғаннан кейін, ол тәуелсіз Сербия мемлекетінің қолдауымен тез өсіп, дамуға бастады. Бүгінде қала – әдемі табиғаты мен көптеген жануарларға толы өнеркәсіптік орталық.
Historically, the town by its modern name was first mentioned in texts from 1530 by Benedict Kuripešić. Following the revolutions of Serbia and the last Turks out of the town in 1877, it soon started to grow and develop in the hands of the independent nation of Serbia. Today, it is an industrial town with beautiful nature and plenty of wildlife.
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде болған қаза
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1916-1917 жылдары қалада болгар әскерлері 2000-3000 ер адамды қырғынға ұшыратты.
During World War I, 2,000–3,000 men were massacred by Bulgarian forces in the town from 1916 to 1917.
Югославия (1918-1992)
1929 жылдан 1941 жылға дейін Сурдулица Югославия Корольдігінің Вардар Бановинасының құрамына кірді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сурдулица біртіндеп индустрияланды, ал қаладағы ең ірі жұмыс берушілердің бірі – Застава Пес, Застава автокөлік бөліміне бөлшектер жеткізуші компания болды. 1990 жылдары Югославияға санкциялар салынғаннан кейін, Застава Пес жұмысшыларының 70%-ын қысқартып, халықаралық шарттары тоқтатылды.
From 1929 to 1941, Surdulica was part of the Vardar Banovina of the Kingdom of Yugoslavia. After World War II, Surdulica gradually industrialized, with one of the largest employers in the town being Zastava Pes, a supplier to Zastava's automotive wing. With the introduction of sanctions against Yugoslavia during the 1990s, Zastava Pes reduced its workforce by 70% and had its international contracts terminated.
1999 жылғы НАТО-ның бомбалаулары
1999 жылы НАТО Югославияны бомбалау кезінде Сурдулика бірнеше рет НАТО бомбалауына ұшырады. Бомбалау науқанының соңында шамамен елу үй қирады, ал 600-ға жуық үй зақымдалды. 1999 жылдың 27 сәуірінде НАТО ракеталары оңтүстік қаласы Сурдуликадағы бірнеше үйге тиді. Кейіннен CNN журналисі Алессио Винчи жергілікті моргқа барды, ол шабуылдың салдарынан 16 азаматтың қаза тапқанын хабарлады. Сербияның RTS телеарнасы 27 сәуірдегі бомбалау кезінде 20 бейбіт тұрғын қаза тапқанын мәлімдеді, ал Human Rights Watch тек 11 өлім туралы хабарлады. Көптеген құрбандар Воислав Миличке тиесілі Змай-Жова көшесіндегі бір үйде қаза тапты. Миличтің отбасы мен көршілері оның үйіне екі бомба түскен кезде, оның жертөлесіне тығылды, содан кейін оның үйінде тоғыз адам қаза тапты. Human Rights Watch санаторийде қаза тапқан 23 азаматтың есімдерін жариялады. 2011 жылғы халық санауы бойынша Сурдулика муниципалитетінде 20 319 адам тұрады.
Over the course of the 1999 NATO bombing of Yugoslavia, Surdulica was subject to NATO bombings on multiple occasions. By the end of the bombing campaign, approximately fifty homes were destroyed and around 600 more were damaged in Surdulica alone. On April 27, 1999, NATO missiles struck several houses in the southern town of Surdulica. A CNN journalist named Alessio Vinci subsequently visited the local morgue, where he reported 16 civilians killed as a result of the attack. One of Serbia's public broadcasters, RTS, reported that 20 civilians were killed during the April 27 bombings, whereas Human Rights Watch only recorded eleven deaths. Many of the victims had been killed in a single house on Zmaj Jova street, owned by Vojislav Milić. Milić's family and several neighbors took refuge in Milić's basement when his house was struck by two bombs, after which nine people were killed in his house alone. Human Rights Watch published the names of the 23 civilians killed in the sanatorium. According to the 2011 census results, the municipality of Surdulica has a population of 20,319 inhabitants.
Білім
Сурдулика қаласында екі бастауыш мектеп бар: Вук Караджич және Йован Йованович Змай, ал қала төңірегіндегі ауылдарда бірнеше мектеп бар. Үш орта мектеп бар: Светозар Маркович гимназиясы (грамматикалық мектеп), Иосиф Панчич ауыл шаруашылығы мектебі және Никола Тесла техникалық колледжі. Сурдулика муниципалитетінде халық саны азаюда, сондықтан орта мектеп оқушыларының саны да кемиді.
There are two primary schools in the town of Surdulica Vuk Karadžić and Jovan Jovanović Zmaj, and several schools in the villages around the town. There are three secondary schools: Svetozar Marković Gimnazija (Grammar School), Josif Pančić School of Agriculture and a technical college, Nikola Tesla. In line with falling population in the municipality of Surdulica the number of high school students is also falling.
Спорт
Жергілікті футбол командасы – ФК «Радник» Сурдулица, Сербия Суперлигасында ойнайды.
The local football team is FK Radnik Surdulica, which play in the Serbian SuperLiga.