Токутоми Сохо: Жапон журналисі мен тарихшысының өмірі мен қызметі

Кіріспе

Жапон жазушысы (1863–1957)

Токутоми Сохо (徳富蘇峰), шын аты Токутоми Иичиро (徳富猪一郎), – жапон журналисі және тарихшысы. Ол халыққа жақын еуропалық идеяларын және еуропалық үлгідегі өзгерістерді қолдады, «Миню ша» компаниясын құрды, сондай-ақ «Kokumin no Tomo» журналын және газетті жариялады. Ол белгілі жазушы Токутоми Роканың ағасы болған.

Өмірбаян

Сохо Минамата қаласында, Хиго провинциясында (қазіргі Кумамото префектурасы) Мейдзи қайта жаңғыруынан аз бұрын самурай отбасында дүниеге келді. Ол Эйгаку (батыс білімін алу құралы ретінде ағылшын тілін оқыту, әсіресе Жапонияның оқшаулану кезеңі аяқталғаннан кейін) Кумамото Йогаккода, кейіннен Киотодағы Дошишада (кейіннен Дошиша университеті) оқыды. Ол бітірмей мектепті тастап кетті, бірақ кейін мектеп директоры Джозеф Харди Нисимаға алғысын білдірді. Кумамотода жергілікті газет ашқаннан кейін Сохо Токиоға көшті. 1887 жылы ол Min'yūsha баспа компаниясын құрды, ол 1887-1898 жылдары Жапонияның алғашқы көпшілік жаңалықтар журналы "Kokumin no Tomo" ("Халық досы") басылып шығарды. Бұл журнал Мейдзи дәуіріндегі Жапония саясатына зор ықпал етті. Осы жаңалықтар журналынан басқа, Min'yūsha отбасылық мәселелерге арналған "Katei Zasshi" ("Үй журналы", 1892–1898), "Kokumin no Tomo" журналының ағылшын тіліндегі нұсқасы ("The Far East", 1896–1898) және ықпалды газет "Kokumin Shinbun" (1890–1929) жариялады. Сохо бастапқыда либералды демократия мен популизмді қолдады, өйткені ол Жапонияның мүмкіндігінше тез жаңғыруына және күшейе түсуіне батыс елдерінің, әсіресе АҚШ-тың үлгісіндегі еркін, ашық және демократиялық әлеуметтік-саяси жүйе көмектеседі деп сенді. Оның газеттері мен журналдары Мацуката Масаёши үкіметінің алғашқы кезеңінде үкіметке қарсы болды, сол кездегі көптеген сыбайлас жемқорлық оқиғаларын сынады. Бірақ Бірінші Қытай-Жапон соғысы мен Үштік араласудан кейін оның саяси көзқарастары оңға қарай жылжыды. 1890-шы жылдардың екінші жартысында ол Мейдзи олигархиясының консервативті жақтасы ретінде танылды және премьер-министрлер Ямагата Аритомо мен Кацура Тароның жақын серігі болды. 1905 жылы "Kokumin Shinbun" үкіметтің ресми органы ретінде қарастырылды, сондықтан оның кеңселері Хибия көтерілісі кезінде наразылардың шабуылына ұшырады. 1910 жылы Сохо Кореядағы жапон баспасөзінің ірі газеттерінің бірі – "Keijō Nippō" газетінің басшысы болды. Бас редактор ретінде осы басылымдарды басқарған кезде Сохо халықаралық қатынастардан бастап тарих, өмірбаян және әдебиетке дейінгі әртүрлі тақырыптарда 350-ге жуық мақала жазды. Сондай-ақ ол 1918 жылдан 1952 жылға дейін жарық көрген 100 томдық "Kinsei Nihon Kokumin shi" ("Жаңа заман Жапон халқының тарихы") атты еңбекті жинақтады. 1943 жылы Жапон үкіметі оған Мәдениет орденін берді. Сохо американдық оккупациялық билік тарапынан күдікпен қарастырылды және 1945 жылдың желтоқсанынан 1947 жылдың тамызына дейін Жапония оккупациясы кезінде А класы соғыс қылмыскері ретінде тұтқындалды. Оның ісі сотқа жетпеді (оның жасының кесірінен – ол сол кезде 82 жаста болды), ол Атамидегі вилласында үй қамауында уақыт өткізді. Ол өмірінің соңына дейін Атамиде тұрды.

Sohō was born in Minamata, Higo Province (now Kumamoto prefecture), into a samurai family just before the Meiji Restoration. He studied Eigaku (study of the English language as a means to acquire Western knowledge, especially after the end of Japan's period of isolation) at the Kumamoto Yogakko, and later at the Doshisha (subsequently Doshisha University) in Kyoto. He left school without graduating, but later wrote of his gratitude to the school's principal, Joseph Hardy Neesima. Following a period back in Kumamoto, where he started a local newspaper, Sohō moved to Tokyo. In 1887, he established the Min'yūsha publishing company, which printed Japan's first general news magazine, the Kokumin no Tomo ("The People's Friend") from 1887 to 1898. This magazine was highly influential in the politics of Meiji period Japan. In addition to this news magazine, the Min'yūsha also published a magazine of family issues, Katei Zasshi ("Home Journal", 1892–1898), an English language version of the Kokumin no Tomo, ("The Far East", 1896–1898), and an influential newspaper, the Kokumin Shinbun (1890–1929). Sohō was initially a champion of liberal democracy and populism, as he felt that a free, open and democratic social and political order in emulation of the western nations in general, and the United States in particular would enable Japan to modernize and strengthen itself in the shortest possible time. His newspapers and magazines were a thorn in the side of the government during the first administration of Matsukata Masayoshi, criticizing the numerous corruption scandals of the time. However, following the First Sino Japanese War and the Triple Intervention, his political views moved to the right of the political spectrum. By the second half of the 1890s, he came to be regarded as a conservative champion of the Meiji oligarchy, and was a close confidant of Prime Ministers Yamagata Aritomo and Katsura Tarō. By 1905, the Kokumin Shinbun was regarded as a government mouthpiece, and as such, its offices were targets of protesters during the Hibiya riots. In 1910, Sohō became head of the Keijō Nippō, one of the major Japanese newspapers in Korea under Japanese rule. While overseeing these publications as general editor, Sohō contributed some 350 articles, on diverse subjects ranging from international affairs, to history, biography and literature. He also compiled Kinsei Nihon Kokumin shi (近世日本国民史 "A History of Early Modern Japanese People"), which was published in 100 volumes over a period from 1918 to 1952. He was awarded the Order of Culture by the Japanese government in 1943. Sohō was viewed with suspicion by the American occupation authorities, and was held under arrest during the occupation of Japan from December 1945 to August 1947 as a Class A War Criminal. The charges never came to trial (partly because of his age—he was 82 at the time), and he spent the time under house arrest at his villa in Atami. He continued to live in Atami until his death.