Кіріспе

Glider Pilot Regiment) – Екінші дүниежүзілік соғыстағы британдық әуе шабуылы жасаушы күштерінің бөлімшесі, британдық армияның әскери планерлерін басқаруға жауапты болды және олар Еуропа театрларында одақтас әскерлердің әуе шабуылы операцияларын қолдады. 1942 жылы соғыс кезінде құрылған полк 1957 жылы таратылды.

Құрылу

Неміс әскері әуедегі бөлімдерді қолданудың алғашқы дамушыларының бірі болды, 1940 жылы Франция шайқасында бірнеше сәтті әуе шабуылдарын жүргізді, оның ішінде Эбен-Эмаэль бекінісі үшін болған шайқас та бар. Германияның әуе шабуылдарының табысына тәнті болған одақтас үкіметтер өздерінің әуедегі бөлімдерін құруға шешім қабылдады. Бұл шешім екі британдық әуе шабуылдық дивизиясының, сондай-ақ бірқатар кішігірім бөлімшелердің құрылуына әкелді. Британдық әуе шабуылдық құрылымды дамыту 1940 жылдың 22 маусымында басталды, сол кезде жаңа британ премьер-министрі Уинстон Черчилль 5000 парашютшіден тұратын корпус құру мүмкіндігін зерттеу туралы Соғыс кеңсесіне хат жолдады. 1941 жылдың 21 маусымында Манчестер маңындағы Рингвей әуежайында Орталық түсіру орталығы құрылды. Негізінен парашютшілерді даярлаумен айналысса да, оған әскерлерді шайқасқа жеткізу үшін жолсеруші ұшақтарды пайдалану мүмкіндігін зерттеу де тапсырылды. Әуе шабуылдық құрылымды құруда Корольдік әуе күштері (RAF) мен Британ армиясы бірлесіп жұмыс істейтіні туралы шешім қабылданды. Эскадрилья басшысы Луис Стрейндж пен майор Дж. Ф. Рокке жолсеруші ұшқыштарын іздеу және жолсеруші бөлімін құру тапсырылды; бұл қарулы күштердің соғысқа дейінгі тәжірибесі бар немесе оны үйренуге қызығушылық танытқан мүшелерін іздеу арқылы жүзеге асырылды. Жолсеруші оқу эскадрильясы құрылды және алғашқы сынақ ұшулары жолсеруші ұшақтың ұшу сипаттамаларын имитациялау үшін винттері алынған Swallow жеңіл ұшақтарымен жүргізілді; оларды эксперимент мақсатында әртүрлі санда және ұзындықтағы сүйреу арқандарымен Whitleys сүйреді. Ұлыбритания бойынша азаматтық жолсеруші ұшақтарды эскадрильяға беру туралы шақырулар жасалды, ал алғашқы төртеуі 1941 жылдың тамызында келді; олардың үшеуі соғысқа дейін Германияда жасалған еді. Көп ұзамай тағы бірнеше ұшақтар берілді, олар оқытушыларды, жолсеруші ұшқыштарды және жаңадан құрылған жердегі экипаждарды оқытуға пайдаланылды. Осы алғашқы айларда апаттар жиі болды, негізінен ұшу кезінде сүйреу арқандары үзілуіне байланысты; бұл мәселелер тек АҚШ-тан импортталған нейлон арқандар енгізілгеннен кейін ғана шешілді. 26 қазан күні эскадрилья екі Avro 504 ұшағымен төрт жолсеруші ұшақты сүйреп, 13 желтоқсан күні бес жолсеруші ұшақты Тэттон Паркіне сүйреп, екі Whitley бомбалаушысынан түскен он алты парашютшімен бірге жерге қондырды. Эскадрильяның алғашқы айларында бейқам атмосфера болды; жаңадан келгендер эскадрильяға қосылу үшін медициналық тексеруден өтуге міндетті емес еді, және ол ұшуға құштар көптеген авантюристтік адамдарды тартты. Бір сержанттың Испания азаматтық соғысы кезінде Мессершмитті ұшқандығын айтуы еріктілердің бұрынғы ұшу тәжірибесі туралы есептерінің дәлдігіне қатысты маңызды тексеруге жатпағанын, тіпті адалдық сұрақтарын айтпағанда, көрсетті. Бұл алғашқы ұшқыштар қарулы күштердің барлық түрлерінен, негізінен армиядан шақырылған еріктілер болды, бірақ эскадрилья оқу-жаттығуларын жүргізе бастағанда, ұшқыштар туралы RAF пен армия арасында пікірталас туды. RAF-тің пікірінше, жолсеруші ұшақтар ұшақтар болып есептеледі, сондықтан олардың қарауында болуы керек және оларды олар басқаруы керек; Армия жолсеруші ұшқыштары кейіннен олар тасымалдаған әскерлермен бірге соғысатынын ескере отырып, олар армияның қарауында болуы керек деп мәлімдеді.

Жоғары формациялар

1942 жылы Планерші-ұшқыш полкі, Парашют полкі, соғыс уақытындағы Арнайы әуе күштері және Корольдік артиллерияның әуе бақылау посты эскадрильяларымен бірге, жаңадан құрылған әкімшілік корпус – Армиялық әуе корпусының құрамына кірді. 1949 жылы Армиялық әуе корпусы таратылып, полк Планерші-ұшқыш және Парашют корпусының құрамына енді. 1957 жылы Планерші-ұшқыш полкі мен Корольдік артиллерияның әуе бақылау посты эскадрильялары бірігіп, қазіргі Армиялық әуе корпусын құрды.

Аскерлік бірлестік

Полк ардагерлері Планерші-ұшқыш полк қауымдастығы арқылы өкілдік етілді. Қауымдастық "Бүркіт" деген атпен журнал шығарды, қайырымдылық қор жұмысын жүргізді және полк соғысқан жерлерге, әсіресе Нормандия мен Арнемге саяхаттар ұйымдастырды. Ардагерлердің санының азаюы және сыртқы қолдаудың болмауы себепті, қауымдастық мүшелері оны таратуға дауыс берді. Ол 2016 жылдың 31 желтоқсанында жабылды. Бұрын қауымдастыққа қосымша мүше ретінде қабылдануға рұқсат етілген ардагерлердің отбасы мүшелері бірігіп, көптеген ардагерлердің қолдауымен 2017 жылдың 1 қаңтарында ресми түрде ашылған "Планерші-ұшқыш полк қоғамы" атты азаматтық қоғам құрды. Қоғамның мақсаты – білім беру және қатысу арқылы Планерші-ұшқыш полкінің мұрасын сақтау және насихаттау, сондай-ақ Планерші-ұшқыш полкінің ардагерлері мен олардың отбасылары арасында байланыс желісін құру. Қоғам "Glider Pilot's Notes" атты журнал шығарады, ардагерлер үшін сапарларды ұйымдастырады және полк тарихымен байланысты маңызды жылдық мерейтойларды атап өту үшін жыл сайын іс-шаралар өткізеді.