Қатынастар – екі нәрсеге қатысты ақиқ немесе жалған болатын философиялық факт. Заттардың қасиеттерінен өзгеше, қатынастар екі зат немесе қасиет арасында болады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Философияда қатынас – екі нәрсе туралы шындық немесе жалған екендігін көрсететін фактінің бір түрі. Мысалы, "бірінен биік болу" қатынасы "Шакил О'Нил мен Росс Перо" үшін шындық, ал "Эмпайр Стейт ғимараты мен Эверест тауы" үшін жалған. Заттардың немесе нәрселердің қасиеттері болады ("осы нүкте қызыл"). Ал қатынастар екі заттың ("осы нүкте сол нүктеден үлкен") немесе екі қасиеттің ("осы қызыл түс, сол қызыл түске қарағанда қою") арасында туындайды. Қатынастардың екі негізгі түрі бар: онтологиялық және эпистемологиялық. Онтологиялық қатынастар – "әке" сияқты, баласына қатысты қарастырылатын тұлға. Эпистемологиялық қатынастар көбінесе екі ұғым немесе идея арасындағы, мысалы "шығару" сияқты логикалық байланыстар болып табылады. Барлық адамдар өлдір және Сократ – адам болғандықтан, Сократтың өлдір екендігі шығады – Сократтың өлдір мен барлық адамдардың өлдір арасындағы қатынас – шығару қатынасы.
In philosophy, a relation is a type of fact that is true or false of two things. For instance, "being taller than" is a relation that is true of "Shaquille O'Neal and Ross Perot" and false of "the Empire State building and Mt. Everest." Substances or things have properties ("this spot is red"). Relations on the other hand obtain between two substances ("this spot is bigger than that spot") or two properties ("this red is a darker shade than that red"). There are two major kinds of relations: ontological and epistemological. Ontological relations are entities like "father", which is a person considered in his relation to a child. Epistemological relations are often logical connections that obtain between two concepts or ideas, like "entailment." The fact that all men are mortal and that Socrates is a man entails that Socrates is mortal—the relation between Socrates' mortality and the mortality of all men is an entailment relation.
Қазіргі философиядағы қатынастар
Идеялардың қатынасы, Хьюмдік мағынада, таза түсініктерден және логикалық амалдардан туындайтын білім түрі (фактілік мәліметтен өзгеше). Мысалы, математикада: 8 х 10 = 80. Немесе логикада: Барлық аралдар сумен қоршалған (анықтама бойынша). Кант философиясында қатынас аналитикалық априори теңдес. Юмнан өзгеше, Кант өзінің "Таза Ақыл-ойының Критикасы" кітабының кіріспесінде математикалық шындықтардың аналитикалық екенін жоққа шығарды. Керісінше, 'бакалавр' және 'үйленбеген' түсініктерінің анықтамалары арқасында 'бакалавр үйленбеген' дегені дұрыс. Лейбницте идеялардың қатынасы, өздеріне қарсы келетін тұжырымдар өзінен-өзі қайшылыққа түсетін Ақыл шындықтары деп аталатын шындықтарға ұқсас.
Relation of Ideas, in the Humean sense, is the type of knowledge that can be characterized as arising out of pure conceptual thought and logical operations (in contrast to a Matter of Fact). For instance, in mathematics: 8 x 10 = 80. Or in Logic: All islands are surrounded by water (by definition). In Kantian philosophy, a relation is equivalent to the analytic a priori. Unlike Hume, Kant denied, in the introduction to his "Critique of Pure Reason", that mathematical truths were analytic. Rather, 'a bachelor is unmarried' is true by relation of the definitions of the concepts of 'bachelor' and 'unmarried.' In Leibniz, relations of ideas are also similar to the so called Truths of Reason, which are defined as those statements whose denials are self contradictory.