Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Анна Порфирогенита (13 наурыз 963 – 1011) – Владимир Великийге үйленген кезде Киевтің ұлы ханшайымы болған.
Anna Porphyrogenita (13 March 963 – 1011) was the grand princess consort of Kiev during her marriage to Vladimir the Great.
Өмір
Анна Византия императоры Романос II мен императрица Теофаноның қызы болды. Ол сондай-ақ императорлар Василий II мен Константин VIII-нің әпкесі еді. Анна Порфирогенита, яғни Византия император сарайының ерекше күлгін бөлмесінде туған заңды қызы. Аннаның қолы соншалықты құнды саналды, кейбір деректер Владимир онымен үйлену үшін христиан дініне өткенін айтады. Анна Владимирге тұрмысқа шығуға құштар болмады және тойға жол тартқанда үлкен қайғыға батты. Владимир византиялық діни дәстүрлерге қатты таң қалды; осы фактор, Аннамен некесінің нәтижесінде ол Шығыс христиандығына көшкен шешімге келді. Осы екі факторға байланысты ол өз елді христиан дініне айналдыруды бастады. Ұлы князь Владимирмен некелесу арқылы Анна Киевтің ұлы князіне айналды, бірақ көбінесе оны патшайым немесе царица деп атады, бұл оның императорлық Византия әулетіне жататындығының белгісі болса керек. Анна Русьті христиандастыруға белсенді қатысты: ол Владимирдің діни кеңесшісі болды және бірнеше монастырь мен шіркеулерді құрды. Оның Владимирдың балаларының биологиялық анасы болғаны белгісіз, бірақ кейбір ғалымдар олардың бірге үш баласы болған болуы мүмкін екенін көрсетеді, атап айтқанда Глеб Давид, Борис Романос және Теофана. Польшалық ортағасырлық зерттеуші Анджей Поппе соңғы екеуінің Аннаның ата-анасының құрметіне аталғанын болжайды. Уильям Хамфрис та Ярославты Аннаның ұлы деп санауды қолдайды, оның дәлелдері Ярославтың анасы ретіндегі Рoгнеданың мәртебесін күмәнді етеді. Ярославтың үлкен ұлына Владимир (өз әкесінің құрметіне) және қыздарының біріне Анна (анасының құрметіне) есімдерін беруі қызығушылық тудырады. Оның ұлдарының славяндық, ал қыздарының грек есімдері болуында белгілі бір үлгі бар. Бұл пікірді Ярославтың 1939-1940 жылдары зерттелген сүйектері және «Ескі жылнамада» көрсетілген жасы растайды, ол оны Владимирдың ең кіші балаларының бірі екенін көрсетеді (988-990 жылдары туған деп есептеледі). Шындығында, Ярославтың Полоцк князьдығының Рогнедасынан туғаны туралы мәселе XIX ғасырда Николай Костомаровтан бастап күмәнді болып келді.
Anna was the daughter of Byzantine emperor Romanos II and the Empress Theophano. She was also the sister of Emperors Basil II and Constantine VIII. Anna was a Porphyrogenita, a legitimate daughter born in the special purple chamber of the Byzantine Emperor's Palace. Anna's hand was considered such a prize that some theorize that Vladimir became Christian just to marry her. Anna did not wish to marry Vladimir and expressed deep distress on her way to her wedding. Vladimir was impressed by Byzantine religious practices; this factor, along with his marriage to Anna, led to his decision to convert to Eastern Christianity. Due to these two factors, he also began Christianizing his realm. By marriage to Grand Prince Vladimir, Anna became the grand princess of Kiev, but in practice, she was referred to as queen or tsarina, probably as a sign of her membership of the imperial Byzantine dynasty. Anna participated actively in the Christianization of Rus': she acted as the religious adviser of Vladimir and founded a few convents and churches herself. It is not known whether she was the biological mother of any of Vladimir's children, although some scholars have pointed to evidence that she and Vladimir may have had as many as three children together, possibly Gleb David, Boris Romanos, and Theophana. Polish medievalist, Andrzej Poppe proposes that the last two were named after Anna's parents. William Humphreys also favors a reconstruction making Yaroslav the son, rather than the step son, of Anna, by invoking onomastic arguments. It is curious that Yaroslav named his elder son Vladimir (after his own father) and one of his daughters Anna (as if after his own mother). There is a certain pattern in his sons having Slavic names, and his daughters having Greek names only. This view is corroborated by the study of Yaroslav's remains carried out in 1939–1940, as well as his age given in the Primary Chronicle, which would place him amongst Vladimir's youngest children (with 988–990 as his estimated date of birth). In fact, Yaroslav's maternity by Rogneda of Polotsk has been questioned since Mykola Kostomarov in the 19th century.