Кіріспе
Оқу мен қорытынды шығарудың есептеулік негіздерін зерттеу. Компьютерлік таным (кейде есептеулік танымдық ғылым, есептеулік психология немесе танымдық модельдеу деп те аталады) – математикалық модельдеу, компьютерлік симуляция және мінез-құлық тәжірибелері арқылы оқу мен қорытынды шығарудың есептеулік негіздерін зерттеу болып табылады. Психологияда, бұл тәжірибелік нәтижелерге негізделген есептеулік модельдерді дамытатын көзқарас. Ол адамның ақпаратты өңдеу әдісінің түбін түсінуге бағытталған. Алғашқы компьютерлік таным ғалымдары Брентаноның психологиясын ғылыми формада қайта жаңғыртуға ұмтылды.
Computational cognition (sometimes referred to as computational cognitive science or computational psychology or cognitive simulation) is the study of the computational basis of learning and inference by mathematical modeling, computer simulation, and behavioral experiments. In psychology, it is an approach which develops computational models based on experimental results. It seeks to understand the basis behind the human method of processing of information. Early on computational cognitive scientists sought to bring back and create a scientific form of Brentano's psychology.
Жасанды интеллект
Жасанды интеллект өнімдерінің екі негізгі мақсаты бар: нәтижелердің сапасына қарамастан, интеллектуалды мінез-құлықты жасау және табиғатта кездесетін интеллектуалды мінез-құлықты модельдеу. Адам эмоциясын жасанды интеллектке енгізу, компьютерлерде адам сияқты танымға жету жолындағы қиындық деп саналды. Зерттеушілер білімді нақты бейнелемей, интеллектуалдылықты жасау үшін «субсимволикалық» тәсілге көшті. Бұл бағыт есептеу модельдеу, байланысшылдық және есептеу интеллектерінің пайда болуына әкелді. Есептеу модельдері адамның танымдық функцияларын имитациялауға тырысқанда, функцияның барлық егжей-тегжейі модельдер арқылы дұрыс берілуі және көрсетілуі үшін белгілі болуы керек, бұл зерттеушілерге қолданыстағы теорияны толық түсінуге және тексеруге мүмкіндік береді, себебі ешқандай айнымалылар бұлыңғыр емес және барлық айнымалылар өзгертіледі. Мысалы, 1968 жылы Аткинсон мен Шифрин жасаған жад моделін қарастырайық. Ол жаттығудың ұзақ мерзімді жадқа қалай әкелетінін көрсетті, онда жаттығудан өтетін ақпарат сақталады. Жадының функциясын ашудағы жетістіктеріне қарамастан, бұл модель маңызды сұрақтарға жауап бере алмайды: бір уақытта қанша ақпаратты жаттығуға болады? Ақпараттың жаттығудан ұзақ мерзімді жадқа ауысуына қанша уақыт керек? Сол сияқты, басқа есептеу модельдері таным туралы жауаптарға қарағанда көбірек сұрақтар тудырады, олардың үлесі басқа танымдық тәсілдерге қарағанда адам танымын түсіну үшін әлдеқайда аз. Джон Андерсон өзінің Адаптивті Ойлауды Басқарудың Рационалды (ACT R) моделінде есептеу модельдерінің функцияларын және танымдық ғылымның нәтижелерін пайдаланады. ACT R моделі мидың бір-бірінен бөлек арнайы функцияларды орындайтын бірнеше модульдерден тұратындығы туралы теорияға негізделген.