Оңтүстік-Шығыс Малайя-Полинезия тілдерінің ұсынылған тобы
Central–Eastern Malayo-Polynesian languages
Жаңағы Оңтүстік-Шығыс Малайо-Полинезия тілдері тобы – 700+ тілді қамтитын, Индонезия аралдарында таралған тілдер ұсынысы. Тілдердің жіктелуі, географиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аустронезия тілдер отбасының ұсынылған кіші тобы – Орталық-Шығыс Малай-Полинезия (CEMP) тілдері. Бұл тілдер 700-ден астам тілді қамтитын Малай-Полинезия тілдерінің ұсынылған тармағы болып табылады (Blust 1993).
Proposed subgroup of the Austronesian language family
The Central–Eastern Malayo Polynesian (CEMP) languages form a proposed branch of the Malayo Polynesian languages consisting of over 700 languages (Blust 1993).
Тарату
Орталық малай-полинезия тілдері Банда теңізіндегі Кіші Сунда және Малуку аралдарында, Индонезияның Шығыс Нуса-Тенгера және Малуку провинциялары мен Шығыс Тимор мемлекетінде (Тимордың папуа тілдері мен жақын аралдарды есептемегенде) орналасқан аймақта таралған. Бірақ Бима тілі Батыс Нуса-Тенгера провинциясындағы Сумбава аралының шығыс жартысына, ал Солтүстік Малуку провинциясының оңтүстік-батыс бөлігіндегі Сула аралдарының Сула тілдеріне дейін жетеді. Бұл аймақтағы маңызды аралдар: Сумбава, Сумба, Флорес, Тимор, Буру және Серам. Сан жағынан ең ірі тілдер – Нгахи Мбожо (Бима тілі), Флорес аралының батысындағы Мангарай, Батыс Тимордың Уаб Мето және Шығыс Тимордың мемлекеттік тілі – Тетум.
The Central Malayo Polynesian languages are spoken in the Lesser Sunda and Maluku Islands of the Banda Sea, in an area corresponding closely to the Indonesian provinces of East Nusa Tenggara and Maluku and the nation of East Timor (excepting the Papuan languages of Timor and nearby islands), but with the Bima language extending to the eastern half of Sumbawa Island in the province of West Nusa Tenggara and the Sula languages of the Sula Islands in the southwest corner of the province of North Maluku. The principal islands in this region are Sumbawa, Sumba, Flores, Timor, Buru, and Seram. The numerically most important languages are Nggahi Mbojo (Bimanese), Manggarai of western Flores, Uab Meto of West Timor, and Tetum, the national language of East Timor.
Кіші топтастыру
Бастапқы ұсыныста CEMP Орталық Малай Полинезиясы (CMP) және Шығыс Малай Полинезиясы (EMP) болып бөлінеді. Дегенмен, CMP көбінесе CEMP-те EMP емес тілдерді білдіретін жалпы атау ретінде қарастырылады, олар ең жақсы жағдайда байланыс құрайды, бірақ нақты кладка жатпайды. Орталық Малай Полинезия тілдері байланысты болуы мүмкін. Олардың көпшілігі жеткілікті жазба мұрағаттарымен қамтамасыз етілмеген, бірақ біртұтас топты құрамайды. CMP-ні анықтауға ұсынылған көптеген ерекшеліктер аймақтың шеткі географиялық аймақтарында кездеспейді. Сондықтан кейбір тіл білімі мамандары оны байланыс деп есептейді; консервативті жіктемеде CMP Шығыс Малай Полинезиясы емес, Орталық-Шығыс тілдерін атауға ыңғайлы термин ретінде қарастырылуы мүмкін (Гримс 1991). Шығыс Малай Полинезия тілдері Халмахера аралдарының жағалауынан Тынық мұхиты арқылы таралады. Бұл кіші топ әлі де даулы, себебі ол тек лексикалық деректерге негізделген, ортақ фонологиялық өзгерістер жоқ. Ал, екі жеке тармақ – Оңтүстік Хальмахера – Батыс Жаңа Гвинея және Океания тілдері, әрқайсысы фонологиялық және лексикалық жаңалықтармен анықталған және барлық тіл білімі мамандары тарапынан мойындалған жарамды кіші топтар болып саналады.
In the original proposal, CEMP is divided into Central Malayo Polynesian (CMP) and Eastern Malayo Polynesian (EMP). However, CMP is generally understood to be a cover term for the non EMP languages within CEMP, which form a linkage at best rather than a valid clade. The Central Malayo Polynesian languages may form a linkage. They are for the most part poorly attested, but they do not appear to constitute a coherent group. Many of the proposed defining features of CMP are not found in the geographic extremes of the area. Therefore some linguists consider it a linkage; a conservative classification might consider CMP to be a convenient term for those Central–Eastern languages which are not Eastern Malayo Polynesian (Grimes 1991). The Eastern Malayo Polynesian languages extend from the coasts of Halmahera across the Pacific. This subgroup is still controversial as it is solely based on lexical evidence, with no shared phonological innovations. In contrast, the two individual branches, South Halmahera–West New Guinea and Oceanic, each are well defined by phonological and lexical innovations, and universally accepted as valid subgroups.
Сын
CEMP-ті Donohue & Grimes (2008) жарамды клад ретінде мойындамайды, тіпті олар оны байланыс деп те санамайды. Donohue & Grimes (2008) CMP немесе CEMP-ті анықтайтын көптеген белгілер Батыс малай-полинезия тілдерінің кейбір консервативті түрлерінде және тіпті Формоза тілдерінде де кездесетінін дәлелдейді. Edwards & Grimes (2021) де CEMP-ті тұжырымды тармақ деп санамайды.
CEMP is rejected as a valid clade by Donohue & Grimes (2008), who do not consider CEMP to even be a linkage. Donohue & Grimes (2008) argue that many features claimed to define CMP or CEMP are also found in some of the more conservative Western Malayo Polynesian languages and even Formosan languages. Edwards & Grimes (2021) also does not consider CEMP to be a coherent branch.