Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джаз аккордтары — композиция, импровизация және гармонияда джаз музыканттары жиі қолданатын аккордтар, аккордтық үйлесімдер және аккордтық белгілер. Джаз аккордтары мен теориясында, ноталар жинағында немесе фальшкітаптарда кездесетін көптеген үш дыбысты аккордтар орындаушының қалауы мен сезімі бойынша жетінші дыбыспен толықтырылуы мүмкін. Мысалы, егер пьеса До мажор тонында болса, G аккорды болған жағдайда, аккордты ойнаушы оны әдетте G7 деп атайды. G7 аккордының ноталары G–B–D–F болса да, джаз орындаушылары көбінесе аккордтың бесіншісін, тіпті ансамбльде ойнағанда тонын да қалдырады. Дегенмен, барлық джаз пианистері үйлесімді жасағанда тонын шығармайды: бебоп стиліндегі ең танымал пианистердің бірі Бад Пауэлл және Хорас Сильвер, оның квинтетіне 1950-1970 жылдар аралығында джаздың көптеген белгілі музыканттары кірген, олар өз үйлесімдеріне тонды қосты. Аккордты ойнаушы музыканттарға тон мен бесінші дыбысты қалдырмау арқылы басқа ноталарды ойнау мүмкіндігі беріледі. Мысалы, егер G7 сияқты жетінші аккорд ноталар жинағында немесе фальшкітапта кездессе, көптеген аккордты ойнаушылар аккордқа тоғызыншы, он үшінші немесе басқа да ноталарды қосады, тіпті егер бұл қосымша ноталар ноталар жинағында көрсетілмесе де. Джаз ойнаушылары осы қосымша, жоғарғы ноталарды қосуға болады, өйткені олар джаз дыбысының маңызды бөлігін құрайды. Ноталар жинағы мен фальшкітаптар көбінесе аккордты қалай үйлесімдеу керектігін егжей-тегжейлі көрсетпейді, өйткені ноталар жинағының немесе фальшкітаптың мақсаты гармонияға негізгі бағыт беру ғана. Электр гитарасы немесе фортепианода ойнайтын тәжірибелі музыкант сол музыканттың стиліне және қалаған дыбысына сәйкес ноталарды қосуы немесе алып тастауы мүмкін, бірақ оны басқа музыканттар мен тыңдаушылар үшін дұрыс музыкалық контексті сақтайтын етіп жасауы керек. Джаз аккордтарын топта орындағанда, музыканттар алдымен аккордтың жетіншісіне және үлкен немесе кіші үшіншісіне назар аударады, соңғысы аккордтың сапасын көрсетеді, сонымен қатар аккордтық кеңейтулермен (мысалы, тоғызыншы, он бірінші немесе он үшінші, тіпті егер олар ноталар жинағында немесе фальшкітапта көрсетілмесе де) аккордқа «түс» беру үшін қосылады. Сондықтан, джаз гитарисі немесе джаз пианині басылған G7 аккордын үшінші, алтыншы (он үшінші), төмендетілген жетінші және тоғызыншы ноталары бар B–E–F–A ноталарымен «үйлесімдеуі» мүмкін. Джаз аккордын ойнаушы музыканттар өзгертілген аккордтық дыбыстарды (мысалы, 9, #9, 11, 13) және қосымша дыбыстарды қосуға болады. До мажор тонындағы G-ге негізделген өзгертілген доминантты аккордтың мысалы, аккордты «B–C–E–F–A» деп үйлесімдеу болар еді; бұл G7(9#11) болады.
Jazz chords are chords, chord voicings and chord symbols that jazz musicians commonly use in composition, improvisation, and harmony. In jazz chords and theory, most triads that appear in lead sheets or fake books can have sevenths added to them, using the performer's discretion and ear. For example, if a tune is in the key of C, if there is a G chord, the chord playing performer usually voices this chord as G7. While the notes of a G7 chord are G–B–D–F, jazz often omits the fifth of the chord—and even the root if playing in a group. However, not all jazz pianists leave out the root when they play voicings: Bud Powell, one of the best known of the bebop pianists, and Horace Silver, whose quintet included many of jazz's biggest names from the 1950s to the 1970s, included the root note in their voicings. Improvising chord playing musicians who omit the root and fifth are given the option to play other notes. For example, if a seventh chord, such as G7, appears in a lead sheet or fake book, many chord playing performers add the ninth, thirteenth or other notes to the chord, even though the lead sheet does not specify these additional notes. Jazz players can add these additional, upper notes because they can create an important part of the jazz sound. Lead sheets and fake books often do not detail how to voice the chord because a lead sheet or fake book is only intended to provide basic guide to the harmony. An experienced comping performer playing electric guitar or piano may add or remove notes as chosen according to the style and desired sound of that musician, but must do so in a way that still emphasizes the correct musical context for other musicians and listeners. In voicing jazz chords while in a group setting, performers focus first on the seventh and the major or minor third of the chord, with the latter indicating the chord quality, along with added chord extensions (e. g., ninths, elevenths, or thirteenths, even if not indicated in the lead sheet or fake book) to add tone "colour" to the chord. As such, a jazz guitarist or jazz piano player might "voice" a printed G7 chord with the notes B–E–F–A, which would be the third, sixth (thirteenth), flat seventh, and ninth of the chord. Jazz chord playing musicians may also add altered chord tones (e. g., 9, 9, 11, 13) and added tones. An example of an altered dominant chord in the key of C, built on a G would be to voice the chord as "B–C–E–F–A"; this would be G7(911).
Ұзартулар
Аккордтарға қосымшалар жақшада жазылады, мысалы (11). Бұл ноталар аккордтың функциясын анықтау үшін міндетті емес, бірақ орындаушының талғамына қарай дыбыстың бояуын қосуға немесе толықтыруға арналған. Егер нақты бір түс немесе текстура қажет болса, қосымшалар аккордтарға жазылуы мүмкін, ал ноталар жинағындағы немесе джаз кітабындағы аккордтар мысалы, "C7 – A7 – D7 – G7" деп көрсетілуі мүмкін. Бұл аккордты ойнаушы төрт нотадан тұратын доминантты жетінші аккордты ғана орындай алады дегенді білдірмейді. Аккордты ойнаушылар өз құлақтарын, джаз тыңдау арқылы қалыптасқан жақсы талғамын және ойналып жатқан пьесаның стилін (мысалы, бибоп немесе джаз фьюжн) пайдаланып, қосымша ноталарды, өзгертілген қосымшаларды және жаңа тонды қолдануға бағыт бере алады. Топтың жетекшісі, өзінің талғамына байланысты, белгілі бір аккордтық құралымды (мысалы, 9/11) пайдалануды немесе басқа құралымды (мысалы, 13) пайдаланбауды талап етуі мүмкін.
Optional extensions to the chords are written in parentheses, e. g. (11). These notes are not necessary to define the function of the chord, but are included to add colour or fill out the sound according to the tastes of the performer. Extensions may be written into the chords when a specific colour or texture is warranted, or the chords in a lead sheet or fake book may simply state "C7 – A7 – D7 – G7". This does not mean that the chord playing performer can only perform four note dominant seventh chords. Chord playing performers can use their ear, their sense of good taste acquired from listening to jazz, and their knowledge of the style of the tune being played (e. g., is it a bebop tune or a jazz fusion tune) to help guide their use of extension notes, altered extensions, and added tones. In a band, the bandleader might request that certain voicings be used (e. g., 9/11) or request that certain other voicings be avoided (e. g., 13), due to the bandleader's taste.
Негізгі аккорд түрлері
Жоғарыда көрсетілген аккордтар, ерекшеліктеріне қарамастан, ортақ гармониялық қызмет атқарады және бір-бірін қолдануға болады.
The above chords, despite their differences, share the same harmonic function and can be used interchangeably.