Кіріспе

Женг Кешуаң, Янпин ханзадасы (; 13 тамыз 1670 – 22 қыркүйек 1707), әдепті аты Шихон, өнер аты Хуитанг, 17 ғасырда Тайваньдағы Туннинг патшалығының үшінші және соңғы билеушісі болды. Ол Чжэн Цзиньнің екінші ұлы және Косинганың (Чжэн Чэнгон) немересі. 1683 жылы Цинь әулетіне бағынып бергеннен кейін, ол Ханжун герцогы (漢軍公) атағын алды және өмірінің соңына дейін Пекинде тұрды.

Өмірбаян

Чжэн Кэшуан Тайваньдағы Туннин патшалығының Чэнтиан префектурасында дүниеге келді; Чэнтиан префектурасының әкімшілік орталығы Форт Провинтия болды. Оның әкесі Туннин патшасы Чжэн Цзинь, ал Чжэн Ченггонг (Косинга) – Туннин патшалығының негізін қалаушының үлкен ұлы еді. Оның анасы – Хуан ханым (黃氏), Чжэн Цзиньнің қарындасы. 1670-ші жылдардың соңында Чжэн Цзинь Қытайда маньчжурлар басқарған Цин әулетіне қарсы жорыққа шыққанда, үлкен ұлы Чжэн Кэзанды мұрагер етіп тағайындап, Тунниннің ішкі істерін басқаруды тапсырды. Сонымен қатар, ол екі ұлына екі сенімді шенеуніктің қыздарына үйлендірді: Чжэн Кэцзян Чэнь Ёнхуаның қызына, ал Чжэн Кэшуан Фэн Сифанның қызына үйленді. 1680 жылы Чжэн Цзинь Цин империясына қарсы жорықтан оралды, бірақ ол сәтсіз аяқталды. Сол жылы Чэнь Ёнхуа өзінің қарсыластары Фэн Сифан мен Лю Гуочуань (劉國軒) саяси аренадан қуғаннан кейін қайтыс болды. Чжэн Цзинь бір жылдан кейін Чэнтиан префектурасында қайтыс болды. Чжэн Цзинь қайтыс болғаннан кейін Фэн Сифан Лю Гуочуаньмен, Чжэн Конгпен (鄭聰) және басқалармен бірігіп, Жесір ханшайым Донгқа (Чжэн Цзиньнің анасы) Чжэн Кэзанды жамандады. Олар Чжэн Кэзанның Чжэн Цзиньнің нағыз ұлы емес екенін айтып, төңкеріс жасап, Чжэн Кэзанды өлтіріп, билікті басып алмақшы болды. Төңкерістен кейін 12 жасар Чжэн Кэшуан "Янпин патшасы" (延平王) атағымен Туннин патшасы болып таққа отырды. Таққа отырғаннан кейін Чжэн Кэшуан төңкеріске қолдау көрсеткен шенеуніктерге асыл атақтар берді және ата-бабаларына құрмет көрсетті. 1683 жылы Цин әулетінің Канси императоры Ши Ланға Туннинге шабуыл жасап, басып алуды бұйырды. Ши Лан және оның флоты Лю Гуошуан басқарған Туннин әскерлерін Пэнху шайқасында жеңді. Шайқастан кейін Туннин сарайы екі топқа бөлінді: бірі соғыс жақтады, екіншісі – капитуляция. "Соғыс" фракциясын Чжэн Дексяо (鄭得瀟), Хуан Лянцзи (黃良驥), Сяо Ву (蕭武) және Хун Гонгчжу (洪拱柱) басқарды, ал "капитуляция" фракциясын Фэн Сифан мен Лю Гуочуань басқарды. Чжэн Кэшуан Фэн мен Людің кеңесін тыңдады. 1683 жылдың 5 шілдесінде Фэн Сифан Чжэн Дексяоға Цин империясына капитуляция туралы құжат жазуды бұйырды. Он күннен кейін Фэн Чжэн Кэшуанды Ши Ланмен кездесуге жіберді. 13 тамызда Ши Лан Тайваньға кірді және капитуляцияны қабылдады. Косинга әулетінің династиясы мен офицерлеріне асыл атақтар берілді. Чжэн Кэшуан мен оның отбасы Цин императорлық астанасы Пекинге Канси императорымен кездесуге жіберілді. Император Чжэн Кэшуанды Жай Сары Тудың мүшесі етіп, оған Ханжун герцогі (漢軍公) атағын берді ("Ханның сегіз туы"). Тунниннің бұрынғы әскери бөлімдері, мысалы, ратан қалқан әскерлері Цин әскеріне қосылып, Албазиндегі орыс казактарына қарсы шайқасқа қатысты. Чжэн Кэшуан 1707 жылы Пекинде 37 жасында аурудан қайтыс болды. Оның кіші інісі Чжэн Кэсюе (鄭克壆) Цин үкіметінің бұйрығымен Чжэн Ченггонг пен Чжэн Цзиньнің сүйектерін Фуцзянь провинциясының Кванчжоу қаласына, Косинга әулетінің атамекеніне көшіруге бұйрық берді. Чжэн Кэшуанның анасы Хуан ханым Цин үкіметінен Фуцзяньдағы отбасылық мүліктерін қайтаруға көмек сұрады, бірақ ол сәтсіз болды. Кейіннен, Юнцзэн императорының тұсында, Чжэннің отбасының қалған мүшелері Қызыл Туға қайта тағайындалды.

Ұрпақтар

Чжэн Кэшуанның үш ұлы болды: Чжэн Анфу (鄭安福), Чжэн Анлу (鄭安祿) және Чжэн Анкан (鄭安康). Бірақ, оның барлық ұлдары баласыз қайтыс болды; сондықтан, олардың туысы Чжэн Сяньцзи (鄭咸吉) Чжэн Анфудың мұрагері болып тағайындалды. Чжэн Сяньцзи – Чжэн Андэнің (鄭安德) үлкен ұлы, Чжэн Кэкяоның (鄭克塙) немересі, ал соңғысы Чжэн Кэшуанның кіші інісі еді. Чжэннің ұрпақтары 1911 жылға дейін Пекиндегі жасақтар қатарында қызмет етті, содан кейін Синхай революциясы басталып, Цин әулеті құлағаннан кейін Оңтүстік Фуцзяндағы Аньхай мен Наньаньға қайтып келді. Олар әлі күнге дейін сол жерде тұрып жатыр. 1933 жылы туған ақын Чжэн Чжоую (鄭愁予) өзін Чжэннің ұрпағы санайды және Қытайдың Шаньдун провинциясында дүниеге келген. Чжэн Чоюдың әкесі Чжэн Сяосуань (鄭曉嵐) Екінші Қытай-жапон соғысында жапон басқыншыларына қарсы күрескен. Чжэн Чжою Қытайдың Шаньдун провинциясында дүниеге келді, өзін Жапонияға қарсы күрестің баласы деп атады және соғыс кезінде жапондықтардан қашу үшін Қытайдың әр жеріне көшіп-қонып жүрді. 1949 жылы Тайваньға көшіп, Тайвань мен материктік Қытай арасындағы байланысты нығайтуға бағытталған жұмыстармен айналысады. Чжэн Чжою материктік Қытайда дүниеге келген, өзін қытайлық деп есептейді және 1949 жылы Тайваньға көшіруге мәжбүр болғаннан кейін шеттетілгендей сезінеді, себебі Тайвань бұрын жапондықтардың билігінде болған және оған жат сезіледі.

Көркем шығармаларда

Чжэн Кэшуан Луи Чаның "Елбарыс пен қазан" романындағы қарсы кейіпкерлердің бірі болып бейнеленеді.