Босния және Герцеговинадағы Хорватия құқық партиясы: Тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Босния және Герцеговинаның Хорват Құқықтар партиясы (немесе HSP BiH) – Босния және Герцеговинадағы парламенттік емес партия. Партия 2004 жылы 1991 жылы құрылған Хорват Құқықтар партиясының бір бөлігі ретінде құрылды, және Анто Джапич пен Звонко Юришичтің құрметіне Хорват Құқықтар партиясы Джапич д-р Юришич деп аталды. 2010 жылы бас партия таратылды, ал Хорват Құқықтар партиясы Джапич д-р Юришич олардың атын өзгертіп алды. Қазіргі уақытта партияның Батыс Герцеговина кантонының кантондық жиналысында бір өкілі бар.

Тарих

Босния және Герцеговинаның Хорват Құқықтар партиясы 2004 жылы Хорват Құқықтар партиясының бөлінген бір тобы ретінде құрылды және оның негізін қалаушылар Анто Дяпич, Хорватия Құқықтар партиясының президенті және Звонко Юришичтің есімімен аталып, Хорват Құқықтар партиясы д-р Юришич деп аталды. 2005 жылдың тамызында ХСП БиХ Хорват Құқықтары блогын өз ішіне сіңірді. 2006 жылғы Босния және Герцеговинаның жалпы сайлауында ХСП БиХ Жаңа хорват бастамасымен коалиция құрып, Босния және Герцеговина Федерациясының Өкілдер палатасында бір өкіл, Посавина кантонының кантондық жиналысында бір өкіл, Герцеговина-Неретва кантонының кантондық жиналысында екі өкіл және Батыс Герцеговина кантоны мен 10-кантонның кантондық жиналысында төрт өкіл алды. 2010 жылдың ақпан айында Босния және Герцеговинадағы бастапқы Хорват Құқықтар партиясы таратылды, ал басқа екі кіші хорват партиясының басшылары – Хорват Халық одағы және Герцег-Боснияның Хорват Бірлігі, ХСП БиХ-қа бірлескен атаумен қосылуға келісті, бұл атау енді бастапқы партиядан – Босния және Герцеговинаның Хорват Құқықтар партиясынан алынған. 2010 жылғы Боснияның жалпы сайлауында ХСП БиХ Хорват Демократиялық Одағы 1990 (HDZ 1990) партиясымен коалиция құрды. Нәтижесінде Босния және Герцеговина Федерациясының Өкілдер палатасында бір өкіл, Босния және Герцеговина Федерациясының Халықтар палатасында екі өкіл, Посавина кантоны мен Герцеговина-Неретва кантонының кантондық жиналысында бір өкіл және Батыс Герцеговина кантоны мен 10-кантонның кантондық жиналысында үш өкіл болды. Саяси дағдарыстан кейін ХСП БиХ Босния және Герцеговинаның Хорват Демократиялық Одағын (HDZ BiH) және олардың бұрынғы коалициялық серіктері HDZ 1990-ды есепке алмаған, басқа босниялық партиялармен коалициялық үкімет құруға келісті, олар хорват дауысының көп бөлігін алған еді. 2011 жылдың наурызында ХСП-ның Герцеговина-Неретва кантонының кантондық жиналысындағы өкілі Живко Будимир, Жоғары өкіл Валентин Инцконың шешімімен, Босния және Герцеговина Федерациясының президенті болып тағайындалды. Бұл шешім Босния және Герцеговина Федерациясының Халықтар палатасындағы хорват өкілдерінің қолдауысыз жаңа федералдық үкімет құруға мүмкіндік берді. Бұл тағайындау хорват саяси партиялары жоқ жаңа федералдық үкіметтің құрылуына әкелді. Босния және Герцеговина хорваттары арасында танымал емес федералдық үкіметке ХСП-ның кіруі көптеген мүшелердің, соның ішінде жоғары лауазымды шенеуніктердің партиядан кетуіне себеп болды. 2013 жылы Живко Будимир Юришичтің ХСП БиХ-тың басшылығына қарсы шығып, партия ішіндегі сайлауда жеңілгеннен кейін Әділет және Сенім партиясын (СПП) құрды. ХСП БиХ-тың көптеген мүшелері жаңадан құрылған СПП-ға қосылды. Муниципалдық кеңесшілер мен кантондық жиналыстың өкілдері партиядан кетуді жалғастырды, соның ішінде сол жылы ХСП БиХ Федералдық үкіметінің екі министрі де партиядан кетті. 2014 жылға дейін құлдырау жалғасты. 2014 жылғы Боснияның жалпы сайлауында партия Батыс Герцеговина кантонының кантондық жиналысында екі өкіл және 10-кантонның кантондық жиналысында бір өкіл алды. Партия басқа босниялық саяси партиялармен бірлескен тізім бойынша Серб Республикасы Ұлттық Ассамблеясына бір өкілді сайлауға қол жеткізді. 2015 жылы Станко Приморач ХСП БиХ президенті болып сайланды, ал Юришич Бас штабтың президенті болып тағайындалды. 2018 жылғы Боснияның жалпы сайлауында ХСП БиХ Батыс Герцеговина кантонының кантондық жиналысында бір өкілді жеңіп алды. 2017 жылы тағы бір бөлініс болды, бірнеше партия мүшелері Босния және Герцеговинадағы бастапқы Хорват Құқықтар партиясын қайта жандандырды. 2020 жылы екі партия басқа маргиналды партиялармен бірге Рагуж басшылығымен бірікті. 2022 жылғы Боснияның жалпы сайлауында ХСП БиХ ұқсас нәтижелерді көрсетті, Батыс Герцеговина кантонының кантондық жиналысында бір өкілді жеңіп алды.

The Croatian Party of Rights of Bosnia and Herzegovina was originally established as a splinter party of the Croatian Party of Rights in 2004 and was named Croatian Party of Rights Đapić dr. Jurišić, named after its founders, Anto Đapić, the president of the Croatian Party of Rights in Croatia and Zvonko Jurišić. In August 2005, the HSP BiH absorbed the Croatian Rights Bloc. At the 2006 Bosnian general election, the HSP BiH was in a coalition with the New Croatian Initiative, gaining one representative in the House of Representatives of the Federation of Bosnia and Herzegovina, one representative in the Cantonal Assembly of Posavina Canton, two representatives of the Cantonal Assembly of the Herzegovina Neretva Canton and four representatives in the Cantonal Assembly of the West Herzegovina Canton and the Canton 10. In February 2010, the original Croatian Party of Rights in Bosnia and Herzegovina ceased to exist, and the leaders of other two minor Croat parties, the Croatian People's Union and the Croatian Unity of Herzeg Bosnia agreed to join the HSP BiH under the joint name, now usurped from the original party the Croatian Party of Rights of Bosnia and Herzegovina. At the 2010 Bosnian general election, the HSP BiH was in a coalition with the Croatian Democratic Union 1990 (HDZ 1990). The HSP BiH gained one representative in the House of Representatives of Bosnia and Herzegovina, two representatives in the House of Representatives of the Federation of Bosnia and Herzegovina and one in the House of Peoples of the Federation of Bosnia and Herzegovina, one representative in the Cantonal Assembly of the Posavina Canton and the Herzegovina Neretva Canton and three representatives in the Cantonal Assembly of the West Herzegovina Canton and the Canton 10. After political turmoil, the HSP BiH agreed to form a coalition government with other Bosniak parties, excluding the Croatian Democratic Union of Bosnia and Herzegovina (HDZ BiH) and the HDZ 1990, their former coalition partners, who received most of the Croat votes. In March 2011, the HSP BiH's representative in the Cantonal Assembly of the Herzegovina Neretva Canton Živko Budimir was appointed the President of the Federation of Bosnia and Herzegovina, with the decision of High Representative Valentin Inzko, who's decision enabled the formation of the new Federal government without the support of the Croat representatives in the House of Peoples of the Federation of Bosnia and Herzegovina. This appointment enabled the formation of the new Federal government without Croat political parties. The HSP BiH's entry into the unpopular Federal government among the Croats of Bosnia and Herzegovina resulted in many members leaving the party, including high officials. In 2013, Živko Budimir challenged Jurišić's leadership of the HSP BiH, and after losing the inter party election, he formed the new Party of Justice and Trust (SPP). Many members of the HSP BiH joined the newly formed SPP. The flight continued, with many municipal councillors and cantonal assembly representatives leaving the party, including the two HSP BiH's ministers of the Federal Government the very same year. The collapse continued throughout 2014. At the 2014 Bosnian general election, the party won two representatives in the Cantonal Assembly of West Herzegovina Canton and one representative in the Cantonal Assembly of Canton 10. The party managed to get one representative in the National Assembly of Republika Srpska on a joint list with other Bosniak political parties. In 2015, Stanko Primorac was elected the HSP BiH's president, while Jurišić was appointed the President of the Main Headquarters. At the 2018 Bosnian general election, the HSP BiH won one representative in the Cantonal Assembly of the West Herzegovina Canton. In 2017, another split occurred, with several party members "reviving" the original Croatian Party of Rights in Bosnia and Herzegovina. In 2020, the two parties along with other fringe parties, joined together under Raguž's leadership. At the 2022 Bosnian general election, the HSP BiH had a similar result, winning one representative in the Cantonal Assembly of the West Herzegovina Canton.

Президенттік сайлау

+ Босния және Герцеговина Президенті сайлау жылы # Кандидат Дауыс саны Пайыздық көрсеткіш Өкілдік ететіні Ескерту Сайланды ма?20065-шіЗвонко Юришич20,3506.94%Хорваттар—20103-шіМартин Рагуж60,26610.84%Хорваттар Қолдау20141-шіДраган Чович128,05352.20%Хорваттар Қолдау20182-шіДраган Чович154,81936.14%Хорваттар Қолдау20222-шіБоржана Кришто180,25544.20%Хорваттар Қолдау

Босния мен Герцеговинаның Парламенттік Ассамблеясы

+ Босния және Герцеговина Парламент Ассамблеясы Жыл # Халықтың дауысы % Өкілдер палатасы Орын өзгерісі Сенат Орын өзгерісі Үкімет 2006 11 69,333 4.91 Жаңа Жаңа 2010 8 50,071 3.05 1 1 2014 17 5,475 0.56 1 1 2018 5 149,872 9.05 2022 3 139,018 8.75