Петрарка сонеті: итальяндық ақынның өлең құрылымы, октава (ABBAABBA) және сестеттен тұрады. Қазақстанда ақындық өнер, поэзия туралы білуге асығыңыз ба?
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұйқас схемасы бар өлең
Poem with a pattern of rhyming schemes
Петрарка сонеті, сондай-ақ итальян сонеті деп те аталады, итальян ақыны Франческо Петрарканың есімімен аталған сонет, бірақ оны Петрарка өзі емес, қайта Ренессанс дәуірінің ақындары дамытқан. Итальян тілінің құрылысының арқасында, Петрарка сонетінің ұйқас схемасын осы тілде ағылшын тілінен гөрі оңай орындауға болады. Түпнұсқа итальян сонетінің формасы он төрт буынды жыр жолдарынан тұрады, бірінші бөлігі – октава, екіншісі – сестет.
The Petrarchan sonnet, also known as the Italian sonnet, is a sonnet named after the Italian poet Francesco Petrarca, although it was not developed by Petrarch himself, but rather by a string of Renaissance poets. Because of the structure of Italian, the rhyme scheme of the Petrarchan sonnet is more easily fulfilled in that language than in English. The original Italian sonnet form consists of a total of fourteen hendecasyllabic lines in two parts, the first part being an octave and the second being a sestet.
Нысан
Октаваның рифмдік схемасы әдетте ABBAABBA болып келеді. Алтылыққа қатысты икемділік жоғары. Петрарка көбінесе сестет үшін CDECDE немесе CDCDCD схемаларын қолданған. Сестетке қатысты басқа мүмкіндіктер: CDDCDD, CDDECE немесе CDDCCD (Вордсворттың «Монахинялар монастырь шеңберіне ренжімейді» атты сонеті – сонеттер туралы сонет). Бұл форма Уайт және басқалардың ағылшын тіліндегі алғашқы сонеттерінде қолданылған. Сонетке дейінгі ағылшын тіліндегі тарихы туралы Роберт Канаридің веб-сайтына жүгініңіз. Қатаң Петрарка сонетінде сестет жұп өлеңмен аяқталмайды, себебі бұл сестетті төрттік пен жұп өлеңге бөлуге мүмкіндік береді. Дегенмен, ағылшын тіліндегі итальяндық сонеттерде бұл ереже әрқашан сақталмайды, сонымен қатар CDDCEE және CDCDEE схемалары да қолданылады. Октава сөйлеушінің санасындағы проблеманы немесе қақтығысты алғашқы төрт жолмен (бірінші төрттік деп аталады) ұсынады. Келесі төрттік проблеманы түсіндіреді немесе оқырманға түсінік береді. Сестет рифмдік схеманың өзгеруін және қақтығыстың шешімге немесе қандай да бір толықтыруға айналуын білдіретін вольтамен басталады. Сэр Томас Уайт және Суррей графы Генри Ховард Петрарканың сонеттерін итальян тілінен ағылшын тіліне аударғанымен белгілі. Суррей өзінің туындыларында ағылшын сонетінің формасын қолдануға бейім болса, Петрарканың аудармалары үшін Петрарка формасын сақтаған, ал Уайт аударма және бейімдеу жұмыстары болмаған өлеңдерінде итальяндық сонет формасын кеңінен пайдаланған. Осының нәтижесінде ол Петрарка сонетін ағылшын тіліндегі дәстүрге енгізгені үшін мақталады. Бұл форма сонымен қатар «Петраркаға қарсы» конвенцияның пайда болуына себепкер болды. Конвенция сондай-ақ, Ренессанс кезеңінде Inns of Court жазушылары тарапынан мазақталды немесе басқа да ықпалдастыру мақсатында қолданылды.
The rhyme scheme for the octave is typically ABBAABBA. The sestet is more flexible. Petrarch typically used CDECDE or CDCDCD for the sestet. Some other possibilities for the sestet include CDDCDD, CDDECE, or CDDCCD (as in Wordsworth's "Nuns Fret Not at Their Convent's Narrow Room," a sonnet about sonnets). This form was used in the earliest English sonnets by Wyatt and others. For background on the pre English sonnet, see Robert Canary's web page, The Continental Origins of the Sonnet. In a strict Petrarchan sonnet, the sestet does not end with a couplet, since this would tend to divide the sestet into a quatrain and a couplet. However, in Italian sonnets in English, this rule is not always observed, and CDDCEE and CDCDEE are also used. The octave introduces a problem or conflict in the mind of the speaker, in the first four lines (known as the first quatrain). The next quatrain explains the problem or provides an exposition to the reader. The sestet begins with a volta which marks the change in rhyme scheme as well as the change of the conflict into a solution or some form of resolution. Sir Thomas Wyatt and Henry Howard, Earl of Surrey are both known for their translations of Petrarch's sonnets from Italian into English. While Surrey tended to use the English sonnet form in his own work, reserving the Petrarchan form for his translations of Petrarch, Wyatt made extensive use of the Italian sonnet form in the poems of his that were not translation and adaptation work. As a result, he is often credited for integrating the Petrarchan sonnet into English vernacular tradition. The form also gave rise to an "anti Petrarchan" convention. The convention was also mocked, or adopted for alternative persuasive means by many of the Inns of Court writers during the Renaissance.
Құрылымы
Сонет екі шумаққа бөлінеді: "октава" немесе "октет" (8 тармақтан) және "сестет" (6 тармақтан), барлығы 14 тармақ. Октава көбінесе АББААББА рифма схемасын қолданып, тақырыпты немесе проблеманы ұсынады. Сестет өлеңге шешім береді және әртүрлі рифма схемаларын қолдануы мүмкін, бірақ көбінесе CDECDE немесе CDCCDC схемаларын сақтайды.
The sonnet is split in two stanzas: the "octave" or "octet" (of 8 lines) and the "sestet" (of 6 lines), for a total of 14 lines. The octave typically introduces the theme or problem using a rhyme scheme of ABBAABBA. The sestet provides resolution for the poem and rhymes variously, but usually follows the schemes of CDECDE or CDCCDC.