Кіріспе

Жозеф Бау (13 маусым 1920 – 24 мамыр 2002) – Польшада туған израильдік суретші, философ, ойлап табушы, аниматор, комедия актері, жарнама шебері, мәтін жазушы, ақын және Плашов концлагерінен аман қалған адам.

Өмір

Бау Польшаның Краков қаласындағы Ян Матейко атындағы Көркемсурет академиясында графика мамандығы бойынша оқыған. Оның білімі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде үзіліске ұшырады және 1942 жылдың соңында Краков геттосынан Плашов концлагеріне ауыстырылды. Готика әріптерін жақсы меңгергендіктен, лагерьде немістерге табельдер мен карталар жасаумен айналысты. Плашовта Бау өзінің алақанындай кішкентай, суреттерімен безендірілген кітап жасап, онда өзінің өлеңдерін жариялады. Сондай-ақ ол лагерден қашып құтылған адамдарға құжаттар мен жеке куәліктер жасады. Түрмеде отырғанда Бау Ребекка Тенненбаумға ғашық болды. Немістердің тыйымына қарамастан, олар Плашовтың әйелдер казармасында жасырын түрде үйленді. Бұл оқиға Стивен Спилбергтің «Шиндлер тізімі» фильмінде көрсетілді, онда оның рөлін Рами Хьюбергер сомдады. Баудың өзі фильмнің эпилогында Иерусалимдегі Оскар Шиндлердің қабіріне әйелі Ребеккамен бірге тас қояды. Плашовтан кейін Бау Гросс-Розен концлагеріне, содан кейін Шиндлер лагеріне ауыстырылды, онда соғыс аяқталғанға дейін болды, ал Ребекка Освенцимге жіберілді. Азаттыққа шыққаннан кейін Бау әйелімен қайта қосылып, Краковтағы Бейнелеу өнері университетін бітірді. 1950 жылы ол әйелі және үш жасар қызы Хадасамен бірге Израильге көшіп келді, онда олардың тағы бір қызы, Клила дүниеге келді. Бау Хайфадағы Брандвейн институтында және Израиль үкіметінде график ретінде жұмыс істеді. 1956 жылы Тель-Авивте өзінің студиясын ашты, қазір ол студия қыздары басқаратын мұражайға айналған. Ол 1960-1970 жылдары ізраилдік фильмдерге графикалық шрифттер мен атаулар жасаумен танымал болды. Сондай-ақ ол иврит тілінде бірнеше кітап жазып, өлеңдер шығарды. Баудың әйелі Ребекка 1997 жылы қайтыс болды. Бау 2002 жылдың 24 мамырында Тель-Авивте 81 жасында пневмониядан қайтыс болды.

Шығармалары

Джозеф Баудың "Құдайым, сен ешқашан аш қалдың ба?" атты естеліктерінің ағылшын тіліндегі нұсқасы 1998 жылдың маусым айында жарық көрді. Алғашында ол иврит және поляк тілдерінде жарияланды, содан кейін қытай тілі сияқты бірнеше тілде басылды. Джозеф Бау өзінің анимациялық фильмдерін де жасады, осыған байланысты баспасөз оны "Израиль Уолт Диснейі" немесе "Израиль анимация индустриясының негізін қалаушысы" деп атады. Оның суреттері мен салмақтары Sotheby's аукционында Холокост өнеріне елеулі үлес ретінде тізілген, ал оның туындылары АҚШ-тағы галереяларда көрсетілді. Джозеф Баудың өнері оның жеке тәжірибесі арқылы көрінеді. Ол соғыс жылдарындағы қатал шындықты, сондай-ақ Израильде кейінірек байқаған қуаныш пен юморды көрсетеді. Джозеф Бау 1998 жылы Израиль сыйлығына үміткер болды.