Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кейінгі Рим империясының орталық армиясы
Central army of the late Roman Empire
Комитатенстер және кейіннен палатиндер – Кейінгі Рим империясының әскери армияларының бөлімшелері болды. Олар республиканың соңынан бері Рим әскери құрылымының тірегі болған легионерлерді алмастырды.
The comitatenses and later the palatini were the units of the field armies of the late Roman Empire. They were the soldiers that replaced the legionaries, who had formed the backbone of the Roman military since the late republic.
Ұйым
Жовиан мен Геркулиан сияқты бөлімшелерде 5000 сарбаз және 726-800 атты әскер болды. Көптеген бөлімдердің мөлшері өзгеріп отыруы мүмкін. Бірліктердің үш түрі болды: ауыр жаяу әскер, орташа жаяу әскер және жеңіл жаяу әскер. Коммитанттар ауыр жаяу әскер саналатын. Көмекші әскерлер (auxilia palatina) мен пельтустар орташа, ал псилоилер жеңіл жаяу әскері болды. Коммитант полкі 1024 сарбаздан тұратын. Коммитант легиондары 6000-7000 сарбаздан құралуы мүмкін. Осы сарбаздардың кейбіреулері жеңіл қаруланса, ал енді біреулері ауыр қаруланған. Шайқас кезінде әскер 3-4 бөлімге бөлінетін. Әскердің арт жағын қорғау үшін қос фаланга қолданылуы мүмкін. Резерв әскері әр бөлімнің артында немесе арасында орналасатын.
Units such as the Joviani and Herculiani had 5,000 soldiers and 726–800 cavalrymen. Many units' sizes would vary. There were three types of units, the heavy infantry, medium infantry, and light infantry. The comitatenses were the heavy infantry. The auxiliaries, auxilia palatina, and the peltasts were the medium infantry, and the psiloi were the light infantry. Comitatenses regiments consisted of 1,024 soldiers. Comitatenses legions could consist of 6,000 to 7,000 soldiers. Some of these soldiers would be lightly armed, while others would be heavily armed. During a battle the army would divide into 3 4 divisions. The army might use a double phalanx to protect its rear. Reserves would be located behind or between each division.
Тактика және қолдану
Кейінгі Рим империясында армия екі негізгі бөлімге бөлінді: лимитаней – шекара күзетшілері және комитатенстерден құралған жылдам әскерлер. Лимитанейлер ұсақ шабуылдармен күресер еді, ал ірі шапқыншылықтар кезінде қорғанысқа тырысып немесе комитатенстер легиондары келгенше уақыт ұстауға шара көрді. Бұл комитатенстер далалық әскерлерге біріктірілді. Бұл стратегия "еңбекті қорғаныс" деп аталады. Адам күшін сақтау үшін, генерал мүмкіндігінше ашық шайқастан аулақ болды. Жауға шабуыл жасамай, легиондар қалқан қабырғасын құрып, жаудың римдіктерге шабуыл жасауын күтетін. Римдіктер жоғары үйлесімділігін пайдаланып жауды жеңіске жететін. Император көтерілістерді басу үшін комитатенстер далалық әскеріне басшылық ететін.
In the Late Roman Empire the army was divided into two major units, the limitanei border guards and mobile armies consisting of comitatenses. The limitanei would deal with smaller raids, or, in the case of larger invasions, try to defend or stall long enough for the comitatenses legions to arrive. These comitatenses would be grouped into field armies. This strategy has been described as "defense in depth." To conserve manpower, the general would do his best to avoid a pitched battle. Rather than attack the enemy, the legions would form a shield wall and wait for the enemy to attack the Romans. The Romans would use their superior coordination to defeat the enemy. The Emperor would command a comitatenses field army to put down rebellions.
Терминология
Comitatenses – comitatensis сөзінің латын тіліндегі көпше жақ номинативтік түрі, бұл сөз comitatus ("компания, топ, сүйемелдеушілер") сөзінен туындаған. Әскери контексте бұл сөз "дала армиясы" деген жаңа мағынаны алды, ал comitatus сөзінің өзі comes ("серік, жолдас") сөзінен шыққан, бірақ кейіннен әскери және азаматтық салаларда нақты тарихи мағыналарға ие болды. Дегенмен, тарихи тұрғыдан алғанда, бұл Рим императорлық әскерлерінің (легиондар мен қосымша әскерлер) лимес бойында (Еуропадағы Рейн және Дунайда, сондай-ақ Персия және шөлдік тайпаларға жақын жерлердегі бекітілген шекарада) – лимитанейлер немесе рипенстер, яғни "жағалау бойындағы" әскерлер ретінде ғана емес, сонымен қатар жылдам қимылдайтын желілік әскерлер ретінде де қабылданған атауы болды. Бұған қоса, екінші желілік әскерлер де болды, олар псевдокомитатендер деп аталды, бұрынғы лимитанейлер comitatus-қа қосылды. Palatini – элиталық ("сарай") бөлімдер, әдетте magister militum-ға қарасты болды; ал сарай күзетшілерінің scholae palatinae, көбінесе magister officiorum, соңғы империяның жоғары шенеунігінің басқаруында болды.
Comitatenses is the Latin nominative plural of comitatensis, an adjective derived from comitatus ('company, party, suite'; in this military context it came to the novel meaning of 'the field army'), itself derived from comes ('companion', but hence specific historical meanings, military and civilian). However, historically it became the accepted (substantiated) name for those Roman imperial troops (legions and auxiliary) which were not merely garrisoned at a limes (fortified border, on the Rhine and Danube in Europe and near Persia and the desert tribes elsewhere)—the limitanei or ripenses, i. e. "along the shores"—but more mobile line troops; furthermore there were second line troops, named pseudocomitatenses, former limitanei attached to the comitatus; palatini, elite ("palace") units typically assigned to the magister militum; and the scholae palatinae of actual palace guards, usually under the magister officiorum, a senior court official of the Late Empire.