Кіріспе

Әфған хазара саясаткері (1956 жылы туған)

Доктор Хабиба Сараби (1956 жылы туған) – гематолог, саясаткер және Талибан билікті алғаш рет басып алғаннан кейін Ауғанстанды қайта құру реформаторы. 2005 жылы ол Бамиян провинциясының губернаторы болып тағайындалды – Ауғанстандағы провинция губернаторы болған алғашқы әйел. Ол Ауғанстанның Әйелдер істері министрі және Мәдениет және білім министрі қызметтерін атқарды. Сараби әйелдердің құқықтары мен өкілдігін, сондай-ақ экологиялық мәселелерді ілгерілетуде маңызды рөл атқарды. Ол Ауғанстанның хазара этностық тобының мүшесі. Оның тегі кейде Сароби деп те жазылады.

Өмірбаян

Сараби Газни провинциясының Сараб қаласында дүниеге келген және жастық шағын әкесімен бірге елді аралап жүрді. Ол бес баланың жалғыз қызы болғандықтан, өз құқығын қорғауға үйренді. Ауғанстандағы бірінші талибан үкіметі кезінде доктор Сараби және оның балалары Пешауарға (Пәкістан) қашып кетті, бірақ жиі жасырын түрде елге оралып тұрды. Оның күйеуі отбасына күтім жасау үшін Кабул қаласында қалды. Ол сондай-ақ Ауғанстан әйелдері мен балаларына гуманитарлық көмек көрсету жөніндегі вице-президент болып жұмыс істеді. Сараби Ауғанстанның Әйелдер істері министрі, сондай-ақ Мәдениет және Білім министрі қызметтерін атқарды. 2005 жылы президент Хамид Карзай оны Бамиян провинциясының губернаторы етіп тағайындады, осылайша ол елдегі кез келген провинцияның губернаторы болған алғашқы ауған әйелі атанды. Губернатор ретінде Сараби туризмді табыс көзі ретінде дамытуға баса назар қоятынын мәлімдеді. Бұл провинция тарихи тұрғыдан буддалық мәдениеттің орталығы болды және Талибан Ауғанстанға АҚШ-тың басып кіруінен бұрын жойылған Бамиян Буддаларының орналасқан жері болды. Дегенмен, Бамиян Ауғанстанның ең кедей және дамымаған провинцияларының бірі болып қала береді, онда сауатсыздық пен кедейлік деңгейі жоғары сияқты көптеген мәселелер бар. 2008 жылы Time журналы оны «Қоршаған ортаның Батырлары» тізіміне енгізді, бұл Бамиян қаласында Ауғанстанның Банд-е Амир ұлттық паркін құрудағы еңбегі үшін болды. 2013 жылы ол Рамон Магсайсай сыйлығын жеңіп алды, ал оның орнын Гулам Али Вахдат иеленді. Ол 2016 жылы Ауғанстанда бейбітшілік орнату және гендерлік теңдік пен әйелдерді күшейту жөніндегі тың еңбегі үшін «N Peace Award» сыйлығына ие болды. 2020 жылы Хабиба Сараби Ауғанстан Ислам Республикасының бейбіт келіссөздер тобының мүшесі болды. 2018 жылдың 8 наурызында Халықаралық әйелдер күнінде ол Ауғанстандағы Біріккен Ұлттар Ұйымының миссиясы тақырыбындағы ашық пікірсайыс кезінде БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне мәлімдеме жасады. 2022 жылы ол АҚШ-тың Бейбітшілік институтында өткен «Ауғанстан бейбіт процесінен алынған сабақтар» атты конференцияға қатысты. Конференцияда 2001 жылдан 2021 жылға дейін Ауғанстанда ішкі келіссөздер неге өтпегені туралы сұрақтар талқыланды.